Θόδωρος Σταυριανόπουλος
MSc Ηθ. Φιλοσοφίας - Μαθηματικός
H εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια σοβαρή φτώχεια φιλοσοφικής παιδείας και μια απαξίωση της φιλοσοφίας και των ανθρωπιστικών σπουδών.
Η φιλοσοφία αποτελεί μια πνευματική δραστηριότητα που έχει έναν καθαρά θεωρητικό χαρακτήρα και συνδέεται στενά με το πεδίο της ανθρώπινης πράξης. Για αυτό ενδιαφέρει, όχι μόνον τον φιλόσοφο, αλλά και τον απλό, καθημερινό άνθρωπο.
Η σύνδεση ακριβώς αυτή της φιλοσοφίας με την πράξη και κατ’ επέκταση με την κοινωνία είναι που της προσδίδει ένα κοινωνικό πρόσωπο και μια εξόχως κοινωνική διάσταση.
Η φιλοσοφία στην κοινωνία και την εκπαίδευση σήμερα προσπαθεί να απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις. Αναζητά την αναβάθμιση της εκπαίδευσης πέρα από την εμπορευματοποίηση, και εστιάζει στον κριτικό στοχασμό για τη διαμόρφωση ενεργών πολιτών.
Δυστυχώς όμως υπάρχει ένα σοβαρό έλλειμμα ανθρωπιστικής παιδείας και μια απαξίωση της φιλοσοφίας στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Στόχος δηλαδή της εκπαίδευσης των νέων, σε όλους τους κλάδους, είναι να αποκτήσουν γνώσεις στο πλαίσιο της ειδικότητάς τους, αποβλέποντας αποκλειστικά να καταστούν ικανοί για την αγορά εργασίας. Λείπει όμως κάθε μέριμνα για την ευρύτερη πνευματική τους καλλιέργεια, κάτι το οποίο μπορούν να προσφέρουν μόνον οι ανθρωπιστικές σπουδές, με κύριο πυλώνα τη φιλοσοφία.
Προκειμένου να ορίσουμε το αντικείμενο της φιλοσοφίας, θα ήταν χρήσιμο να απαντήσουμε στο ερώτημα, αν η φιλοσοφία είναι μία επιστήμη, όπως όλες οι άλλες, όπως η χημεία, η αστρονομία, η ιατρική, ή αποτελεί μια ιδιαίτερη πνευματική δραστηριότητα.
Εγώ θα ήθελα, να τονίσω, ότι η φιλοσοφία έχει μία ουσιώδη διαφορά από τις επιμέρους επιστήμες και αυτή συνίσταται ακριβώς στο γεγονός, ότι δεν ασχολείται με το ειδικό, όπως συμβαίνει με τις επιστήμες, αλλά επιδιώκει να συλλάβει το καθολικό, μέσα από το ατομικό, το «καθέκαστον», όπως χαρακτηριστικά λέει ο Αριστοτέλης.
Ασχολείται έτσι με ερωτήματα, που αναφέρονται στη φύση και στον χαρακτήρα του κόσμου που μας περιβάλλει, στον χαρακτήρα της γνώσης, της λογικής, της αισθητικής, της ηθικής και της πολιτικής. Ασχολείται, ακόμη, με το πρόβλημα της σχέσης σώματος και ψυχής, με τις έννοιες της συνείδησης, του θεού, της θρησκείας, καθώς και με το πρόβλημα της σχέσης του ανθρώπου με την κοινωνία και τον κόσμο..
Καθίσταται φανερό, λοιπόν, ότι η φιλοσοφία εκτείνεται σε δύο πεδία: Στο πεδίο της θεωρητικής γνώσης και αναζήτησης, και σ’ αυτό της πράξης, όπου μοιραία υπεισέρχονται θέματα αξιών, ηθικής και πολιτικής.
Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, έχουμε ανάγκη από την ανθρωπιστική παιδεία και τη φιλοσοφία. Αγνοήσαμε ως άτομα και ως συντεταγμένη Πολιτεία την ανάγκη καλλιέργειας του πολίτη. Αγνοήσαμε ακόμη την ανάγκη πλαισίωσης των σπουδών για την ετοιμασία επαγγελματιών κάθε ειδικού κλάδου. Ιδιαίτερα η φιλοσοφία, είναι εκείνη που μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία του συνειδητοποιημένου πολίτη.
Θα πρέπει, τέλος, να γίνει συνείδηση σε όλους μας, ότι αν θέλουμε να οικοδομήσουμε μια ελεύθερη και δημοκρατική κοινωνία, χρειαζόμαστε τη φιλοσοφία. Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η φιλοσοφία γεννήθηκε στον ίδιο τόπο που γεννήθηκε και η δημοκρατία δυόμισι χιλιάδες χρόνια πριν.
Αν όλοι λοιπόν ως άτομα, ως κοινωνία και ως συντεταγμένη πολιτεία, προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να υλοποιηθούν οι δυνατότητες που προσφέρει η φιλοσοφία, τότε η συμβολή της στα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα θετική. Για να έχουμε μια κοινωνία ελεύθερη και δημοκρατική χρειαζόμαστε ανθρώπους με κριτική σκέψη, με ικανότητες να αντιμετωπίζουν και να λύνουν με έναν τρόπο ορθολογικό τόσο γνωσιακά όσο και πρακτικά προβλήματα με σεβασμό σε μια κλίμακα αξιών.
ΥΓ. Να σας θυμίσω ότι το Σάββατο 17 Ιανουαρίου στις 7.30 μμ στο ξενοδοχείο REX στην Καλαμάτα η «ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ» θα κόψει την Πρωτοχρονιάτικη πίτα της. Εκεί θα τεθούν και φιλοσοφικά ζητήματα που έχουν σχέση με την Φιλοσοφία σήμερα στην Κοινωνία και στην Εκπαίδευση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου