Φωτό: tanea
Εισαγωγή
Η Εκκλησία της Ελλάδος, και ιδιαιτέρως η τοπική Εκκλησία της Σιατίστης, ευγνωμονεί τον Θεό για την πολυετή και καρποφόρο αρχιερατική διακονία του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου. Η κοίμησή του - συνέβη σαν σήμερα, 13 Ιανουαρίου 2019, στο σπίτι του στην γενέτειρά του Χαλκίδα από καρδιά- δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό γεγονός μνήμης, αλλά μια αφορμή βαθύτερης θεολογικής και πνευματικής αναστοχαστικότητας. Ο μακαριστός Ιεράρχης υπήρξε ποιμήν με πατερική συνείδηση, θεολόγος με εκοσμικευμένη γνώση και πνευματικός πατέρας με καρδιά σταυρική. Το έργο του υπερέβη τα στενά διοικητικά όρια της Μητροπόλεώς του και άφησε αποτύπωμα στην ευρύτερη εκκλησιαστική ζωή.
Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι η παρουσίαση και αξιολόγηση του θεολογικού και πνευματικού έργου του μακαριστού Μητροπολίτου Παύλου, με έμφαση στη θεολογική του σκέψη, την ποιμαντική του ευαισθησία και την προσφορά του στον λόγο της Εκκλησίας.
Το έργο και η προσφορά του στην Εκκλησία
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος διακόνησε την Εκκλησία με αίσθηση ευθύνης και εκκλησιολογικής συνείδησης. Η ποιμαντική του δράση χαρακτηριζόταν από ισορροπία μεταξύ θεολογικής ακρίβειας και ποιμαντικής οικονομίας. Όπως ο ίδιος συχνά τόνιζε, «ο ποιμήν δεν καλείται απλώς να διαφυλάξει την αλήθεια, αλλά να την προσφέρει ως σωτηρία» (Παύλος Σιατίστης, 2012).
Στο έργο του διακρίνεται έντονα η πατερική αναφορά. Εμπνευσμένος από τους Καππαδόκες Πατέρες και ιδιαιτέρως από τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, αντιλαμβανόταν τη θεολογία όχι ως ακαδημαϊκή ενασχόληση, αλλά ως καρπό εκκλησιαστικής εμπειρίας. Η συμμετοχή του σε θεολογικά συνέδρια, η αρθρογραφία του σε εκκλησιαστικά περιοδικά και οι ποιμαντικές του εγκύκλιοι μαρτυρούν έναν Ιεράρχη με βαθιά γνώση της παράδοσης και επίγνωση των σύγχρονων προκλήσεων (Ιωαννίδης, 2018).
Ιδιαίτερη ήταν και η μέριμνά του για τη θεολογική κατάρτιση του κλήρου. Υποστήριζε ότι ο ιερέας καλείται να είναι «λειτουργός των Μυστηρίων και διδάσκαλος της αληθείας», αποφεύγοντας τόσο τον ηθικισμό όσο και τον στείρο δογματισμό (Παύλος Σιατίστης, 2009).
Ο πνευματικός του λόγος
Ο πνευματικός λόγος του μακαριστού Μητροπολίτου Παύλου διακρινόταν για τη σαφήνεια, την πατερική γείωση και την υπαρξιακή του διάσταση. Κεντρικός άξονας της θεολογίας του υπήρξε το μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Λόγου και η σωτηριολογική προοπτική της Εκκλησίας. Συχνά επαναλάμβανε ότι «η Εκκλησία δεν σώζει ιδέες, αλλά πρόσωπα» (Παύλος Σιατίστης, 2015).
Στα κηρύγματά του ανέλυε τη σχέση πίστεως και ελευθερίας, τονίζοντας ότι η υπακοή στην Εκκλησία δεν καταργεί το πρόσωπο, αλλά το θεραπεύει. Η προσέγγισή του στο θέμα της μετανοίας δεν ήταν νομικιστική, αλλά θεραπευτική, σε πλήρη συμφωνία με την ορθόδοξη ασκητική παράδοση (Ζηζιούλας, 2003).
Επιπλέον, ο λόγος του για τα κοινωνικά ζητήματα ήταν νηφάλιος και εκκλησιοκεντρικός. Δεν υιοθετούσε κοσμικές ιδεολογίες, αλλά προσέγγιζε τα προβλήματα της εποχής μέσα από το πρίσμα της εκκλησιολογίας και της θεολογίας του προσώπου. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «η Εκκλησία συνομιλεί με τον κόσμο όχι για να του μοιάσει, αλλά για να τον μεταμορφώσει» (Παύλος Σιατίστης, 2017).
Η θεολογική του παρακαταθήκη
Η θεολογική παρακαταθήκη του μακαριστού Μητροπολίτου Σιατίστης Παύλου συνίσταται κυρίως στην έμπρακτη σύνθεση θεολογίας και ποιμαντικής. Δεν υπήρξε θεωρητικός θεολόγος αποκομμένος από την εκκλησιαστική πράξη, ούτε απλός διαχειριστής ποιμαντικών αναγκών χωρίς θεολογικό βάθος. Αντιθέτως, ενσάρκωσε το πρότυπο του Ιεράρχη-θεολόγου, κατά το πατερικό ήθος (Μαντζαρίδης, 2006).
Το έργο του λειτουργεί ως υπόμνηση ότι η θεολογία δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαιότητα για τη ζωή της Εκκλησίας. Μέσα από τον λόγο και το παράδειγμά του, ανέδειξε τη σημασία της βιωματικής θεολογίας και της πνευματικής καθοδήγησης σε μια εποχή σύγχυσης και αποϊεροποίησης.
Επίλογος – Ευχές
Η μνήμη του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου παραμένει ζωντανή στις καρδιές εκείνων που ευεργετήθηκαν από τον λόγο και την ποιμαντική του αγάπη. Η κοίμησή του «σαν σήμερα» δεν σηματοδοτεί απουσία, αλλά παρουσία εν Χριστώ. Προσευχόμαστε ο Κύριος της ζωής και του θανάτου να τον κατατάξει «ἐν χώρᾳ ζώντων, ἐν σκηναῖς δικαίων».
Ευχόμαστε σε όλους όσοι τιμούν τη μνήμη του να αντλούν έμπνευση από το παράδειγμά του, να συνεχίζουν τον αγώνα της πίστεως με ταπείνωση και διάκριση και να διαφυλάττουν την ενότητα της Εκκλησίας «ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς ἀγάπης».
Αἰωνία αὐτοῦ ἡ μνήμη.
Βιβλιογραφία
Ιωαννίδης, Α. (2018). Η σύγχρονη ποιμαντική θεολογία στην Εκκλησία της Ελλάδος. Θεσσαλονίκη: Πουρναράς.
Μαντζαρίδης, Γ. (2006). Ορθόδοξη θεολογία και σύγχρονος κόσμος. Θεσσαλονίκη: Πουρναράς.
Παύλος Σιατίστης. (2009). Ποιμαντικοί λόγοι και εγκύκλιοι. Σιάτιστα: Ι.Μ. Σιατίστης.
Παύλος Σιατίστης. (2012). Λόγος εκκλησιαστικός και μαρτυρία ζωής. Κοζάνη: Ι.Μ. Σιατίστης.
Παύλος Σιατίστης. (2015). Θεολογία του προσώπου και εκκλησιαστική εμπειρία. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
Παύλος Σιατίστης. (2017). Εκκλησία και σύγχρονες προκλήσεις. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
Ζηζιούλας, Ι. (2003). Το Είναι ως κοινωνία. Αθήνα: Δόμος.
-Λόγος Θείου Φωτός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου