Άγιος Χαράλαμπος: Ο Φάρος της Πίστης και του Μαρτυρίου

 

                 
                        Ο Άγιος Χαράλαμπος των Φιλιατρών Μεσσηνίας.

                                                           Φωτό: Mobi

1. Εισαγωγή

Ο Άγιος Χαράλαμπος είναι μία από τις πλέον αγαπητές και λατρευτές μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Τιμάται ως μάρτυρας του Χριστού και προστάτης κατά των ασθενειών, ιδιαίτερα της πανώλης και των λοιμώξεων, εξαιτίας της αιώνιας και αδιάλειπτης προσευχής του εν μέσω των βασάνων του. Η μνήμη του εορτάζεται από την Εκκλησία στις 10 Φεβρουαρίου με λαμπρές ακολουθίες και πλήθος πιστών να συρρέει στους τόπους όπου φυλάσσονται ιερά λείψανά του (Taft, 2013; Ware, 1997).

Η ζωή και το μαρτύριό του γίνονται πηγή ενθάρρυνσης, πίστης και αγωνιστικού φρονήματος για τους Χριστιανούς, ενώ τα πλήθη που αναζητούν τη χάρη του τον θεωρούν ικανό να μεσιτεύει σε θέματα υγείας και πνευματικής ενδυνάμωσης (Kalaitzidis, 2001).

Παναγία η Αμόλυντος: Αγιογραφική, Συμβολική και Θεολογική Ανάλυση

                             

                               Παναγία η Αμόλυντος. Φωτό: Γιώργος Γεωργουδάκης στο FB

 1. Εισαγωγή: Η Ταυτότητα του Εικονογραφικού Τύπου

Η ιερά εικόνα της Παναγίας της Αμόλυντου, γνωστή και ως «Παναγία του Πάθους», αποτελεί έναν από τους πιο σύνθετους και συναισθηματικά φορτισμένους τύπους απεικόνισης της Θεοτόκου στην Ορθόδοξη παράδοση. Ο τίτλος «Αμόλυντος» υπογραμμίζει την καθαρότητα και την άμωμη φύση της Παναγίας, όπως εκφράζεται στη λειτουργική και υμνολογική παράδοση της Εκκλησίας, ιδίως με βάση τη σύνθεση του ύμνου από τον  Παύλο τον Ευεργετινό. Στον Όρθρο και στα τροπάρια, η Θεοτόκος αναφέρεται ως «Άσπιλε, Αμόλυντε, Άχραντε», εστιάζοντας στην ακεραιότητα και την αγνότητα της μητρότητας του Υιού Θεού.

Ιστορικά, ο τύπος αυτός τελειοποιήθηκε στην Κρητική Σχολή του 15ου αιώνα, με κύριο εκπρόσωπο τον Ανδρέα Ρίτζο. Ο Ρίτζος κατάφερε να συνδυάσει τη βυζαντινή αυστηρότητα με μια πρώιμη αναγεννησιακή γλυκύτητα, δίνοντας έμφαση τόσο στην πνευματικότητα όσο και στη συναισθηματική φόρτιση των μορφών.

Υπέρ Υγείας των Τεσσάρων Πατέρων της Ιεράς Μονής Ιβήρων Αγίου Όρους

 

                  Παναγία Πορταΐτισσα. Φωτό: Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου

Η είδηση του σοβαρού τροχαίου ατυχήματος στο οποίο ενεπλάκησαν τέσσερις μοναχοί της Ιεράς Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους προκάλεσε βαθιά συγκίνηση και ανησυχία στο πανελλήνιο. Άνθρωποι κάθε ηλικίας και κοινωνικής προέλευσης, πιστοί και μη, ένωσαν τις σκέψεις και τις προσευχές τους για την υγεία των πατέρων, οι οποίοι, αφιερωμένοι ολοκληρωτικά στον Θεό και στη διακονία του ανθρώπου, βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με τη δοκιμασία του πόνου και της ασθένειας.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες διαθέσιμες πληροφορίες, οι οποίες έχουν δημοσιοποιηθεί έως και τις 4 Φεβρουαρίου 2026, οι τέσσερις μοναχοί τραυματίστηκαν σοβαρά σε τροχαίο δυστύχημα στα διόδια Λογγού Τρικάλων στις 3 Φεβρουαρίου. Ο ένας εξ αυτών, ο Ιερομόναχος Ευσέβιος, νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση, έχοντας υποστεί βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, ενώ οι υπόλοιποι πατέρες επίσης βρίσκονται υπό ιατρική παρακολούθηση. Έκτοτε, δεν έχουν υπάρξει νεότερες επίσημες ανακοινώσεις για την εξέλιξη της υγείας τους, γεγονός που εντείνει την αγωνία, αλλά ταυτόχρονα δυναμώνει την προσευχή.

«Τοις αγαπώσι τον Θεόν πάντα συνεργεί εις αγαθόν»

                        

                                                                Φωτό: Ε.Η.Κ.

Όταν ο πόνος, η δοκιμασία και η αβεβαιότητα μεταμορφώνονται σε δρόμο σωτηρίας 

1. Εισαγωγή

Η φράση του Αποστόλου Παύλου «τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεόν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν» (Ρωμ. 8,28) συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο παρηγορητικές, αλλά και πιο απαιτητικές, αλήθειες της χριστιανικής πίστης. Δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς πόνο, δοκιμασίες ή αποτυχίες. Δεν αγνοεί το κακό, ούτε το ωραιοποιεί. Αντιθέτως, αποκαλύπτει το μυστήριο της θείας προνοίας: ότι ακόμη και όσα φαίνονται αδιέξοδα, άδικα ή σκοτεινά, μπορούν —όταν ο άνθρωπος αγαπά αληθινά τον Θεό— να μεταμορφωθούν σε οδό αγαθού, σωτηρίας και πνευματικής ωρίμανσης.

Στον σύγχρονο κόσμο της ανασφάλειας, της βιασύνης και του φόβου, αυτή η θεόπνευστη ρήση δεν είναι ένα απλό θεολογικό σχήμα. Είναι πρόταση ζωής. Είναι πρόσκληση εμπιστοσύνης. Είναι κάλεσμα να δούμε αλλιώς τον πόνο, τις απώλειες και τις ανατροπές στη ζωή μας.

Το "λαχείο" στη Βαλύρα του 1970

                     

                                                              Φωτό: Pinterest

Στη Βαλύρα του 1970, τότε που ο χρόνος κυλούσε αργά και οι άνθρωποι μετρούσαν τη ζωή με τις εποχές και τα ζωντανά τους, υπήρχε ένα παλιό σπίτι κοντά στον δημόσιο δρόμο που οδηγεί προς τη Μεσσήνη. Το σπίτι αυτό, χτισμένο με πέτρα και κόπο, φιλοξενούσε τον μπάρμπα Γιώργη, έναν αγρότη και κτηνοτρόφο μιας άλλης εποχής, και μια μικρή  άσπρη γατούλα με καστανά αυτιά και γαλάζια μάτια. Τα μάτια της, όταν έπεφτε πάνω τους το φως του δειλινού, άλλαζαν χρώμα και γίνονταν βιολετί, σαν να έκρυβαν μέσα τους μυστικά που δεν προορίζονταν για  ανθρώπους.

Τη φώναζαν Ριρή. Κανείς δεν θυμόταν πώς ακριβώς πήρε το όνομά της, μα όλοι συμφωνούσαν πως της ταίριαζε. Ήταν μια γάτα διαφορετική. Όχι μόνο όμορφη, αλλά και προκομμένη, έξυπνη, με σχεδόν ανθρώπινη συμπεριφορά. Ο μπάρμπα Γιώργης την αγαπούσε σαν παιδί του, αν και σπάνια το παραδεχόταν φανερά. Στους ανθρώπους της γενιάς του τα αισθήματα δεν λέγονταν εύκολα· φαίνονταν μόνο στις πράξεις.

Σκάβοντας βαθιά μέσα μας: Όταν ο φόβος γίνεται Θεού πίστη, αγάπη και ελπίδα

                 

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο φόβος είναι ένα από τα πιο αρχέγονα και ανθρώπινα συναισθήματα. Από τον φόβο του αγνώστου μέχρι τον φόβο της απώλειας ή του θανάτου, ο άνθρωπος συχνά νιώθει ανήμπορος και ευάλωτος. Ωστόσο, η Πατερική Παράδοση δείχνει ότι ο φόβος δεν είναι καταδίκη, αλλά πύλη μεταμόρφωσης. Όταν ο άνθρωπος στρέφεται προς τον Θεό με εμπιστοσύνη και ταπείνωση, μπορεί να γίνει πηγή πίστης, αγάπης και ελπίδας.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Μέγας Βασίλειος και ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης διδάσκουν ότι ο φόβος, όταν κατευθυνθεί σωστά, οδηγεί στην ταπείνωση, στη συνειδητοποίηση της ανάγκης για τον Θεό και στη γέννηση μιας εσωτερικής ελπίδας που δεν εξαρτάται από τις περιστάσεις.

1. Ο φόβος ως σκαπανέας της ψυχής

Ο φόβος είναι φυσικό συναίσθημα, αλλά αν δεν κατευθυνθεί, γίνεται ανασφάλεια ή πανικός. Η Πατερική διδασκαλία τονίζει ότι ο φόβος προκαλεί αυτογνωσία και φέρει τον άνθρωπο αντιμέτωπο με τα όριά του.

Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος λέει ότι «ο φόβος της αμαρτίας είναι αρχή της σοφίας» (Isaac of Syria, 1984). Όταν αναγνωρίζουμε τις αδυναμίες μας, μπορούμε να στραφούμε στον Θεό για δύναμη και καθοδήγηση. Ο φόβος μπορεί έτσι να γίνει εργαλείο πνευματικής ανάπτυξης, που μας σπρώχνει να αναζητήσουμε τον Θεό και να ανακαλύψουμε μέσα μας τις δυνατότητες της αγάπης και της ελπίδας.

Η Βαλύρα Κέρκυρα δεν είναι αλλά καλλιεργεί το κουμ κουάτ ως δώρο φιλοξενίας

                    

                                                             Φωτό: Ε.Η.Κ.

Σε  αρκετά σπίτια στη Βαλύρα Μεσσηνίας, σε μια ιδιαίτερη γωνιά του κήπου, φυτρώνει το κουμ κουάτ με τους προτοκαλόχρυσους οβάλ καρπούς του. Η παρουσία του φυτού δεν είναι μόνο διακοσμητική· αποτελεί έναν ζωντανό θησαυρό, που συνδέεται με παραδόσεις, γεύσεις και την καθημερινή φιλοξενία της περιοχής. Κάποιες κυρίες περιορίζονται στη χαρά του ματιού, παρακολουθώντας τους καρπούς να ωριμάζουν, ενώ άλλες, δεινές νοικοκυρές με υψηλές επιδόσεις ζαχαροπλαστικής, καλλιεργούν έναν δεύτερο «μικρό μπαξέ» για να φτιάξουν λικέρ και γλυκό κουταλιού. Στη Βαλύρα, η φιλοξενία είναι νόμος· αλίμονο στην οικοδέσποινα που θα δεχθεί ξαφνικές επισκέψεις και δεν θα είναι κατάλληλα προετοιμασμένη να κεράσει. Το γλυκό κουταλιού, στα ψηλά ράφια, μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα μικρών ή μεγάλων παιδιών, περιμένει υπομονετικά τον επισκέπτη που θα το τιμήσει δεόντως.

Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης: Βίος, Θαύματα και Λατρεία

                        

                                             Φωτό: Ορθόδοξος Συναξαριστής

Εισαγωγή

Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης είναι ένας από τους σπουδαιότερους στρατιωτικούς αγίους της Χριστιανικής παράδοσης, γνωστός για τη γενναιότητα, την πίστη και την αφοσίωσή του στον Χριστό. Η μνήμη του τιμάται στις 8 Φεβρουαρίου και οι πιστοί ανατρέχουν σε εκείνον για πνευματική ενίσχυση, προστασία και παρηγοριά στις δοκιμασίες της ζωής. Ο βίος και τα θαύματα του Αγίου αποτελούν πηγή έμπνευσης. Ο Άγιος μάς διδάσκει την απόλυτη πίστη και την υπακοή στον Θεό, ακόμη και υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες (Καλογερόπουλος, 2005).

Κυριακή του Ασώτου:Λουκ. 15,11–32 – Η επιστροφή ως ανάσταση και υιοθεσία

                               

Φωτό: astrosKynourianews.gr

Εισαγωγή

Η Κυριακή του Ασώτου μας καλεί όχι να φοβηθούμε την πτώση, αλλά να εμπιστευθούμε την αγάπη του  Θεού και Πλάστου μας. Η αγάπη του Πατέρα,   φωτίζοντας  την καρδιά , οδηγεί τον άνθρωπο    στην  πραγματική ελευθερία , στην αληθινή χαρά της επιστροφής προς τον Χριστό.  Η Κυριακή του Ασώτου είναι αφορμή μετανοίας, ειρήνης και πνευματικής Ανάστασης για όλους μας. 

Ο Απόστολος Α΄ Κορ. 6,12–20 · 7,12–14:Η ελευθερία, το σώμα και η αποκατάσταση της σχέσης

                       

                                                          Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Κυριακή του Ασώτου δεν είναι απλώς μια πρόσκληση συγκίνησης, αλλά βαθιά θεολογική αποκάλυψη της ανθρώπινης ελευθερίας. Πριν η Εκκλησία παρουσιάσει την παραβολή της επιστροφής του Ασώτου Υιού, προτάσσει τον λόγο του Αποστόλου Παύλου, ώστε να φωτίσει το υπαρξιακό υπόβαθρο της πτώσης και της σωτηρίας. Ο Παύλος δεν αντιμετωπίζει τον άνθρωπο ως ηθικό υποκείμενο που παραβαίνει κανόνες, αλλά ως πρόσωπο που καλείται να ζήσει σε σχέση με τον Θεό, με ολόκληρη την ύπαρξή του.

Ο Αγιος Παρθένιος Επίσκοπος Λαμψάκου: Ιατρός των ψυχών, σωμάτων και προστάτης των καρκινοπαθών

 

 Φωτό: Orthodoxes Eikones

                                                              

 

 Εισαγωγή

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά ιδιαιτέρως τους Αγίους εκείνους που, διά της καθαρότητας του βίου και της παρρησίας τους προς τον Θεό, αναδείχθηκαν ιατροί όχι μόνο των ψυχών αλλά και των σωμάτων. Ανάμεσα σε αυτούς εξέχουσα θέση κατέχει ο Άγιος Παρθένιος, Επίσκοπος Λαμψάκου, (ανατολικά στον Ελλήσποντο, στα Δαρδανέλλια) ο οποίος ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες αναγνωρίστηκε ως θαυματουργός και ιδίως ως προστάτης των πασχόντων από κακοήθεις νόσους. Ο βίος του αποτελεί ζωντανή μαρτυρία ότι η Χάρη του Αγίου Πνεύματος ενεργεί «ἐν ἀσθενείᾳ τελειουμένη» (Β΄ Κορ. 12,9).

Όσιος Λουκάς ο εν τω Στειρίω : Δέκα Πνευματικοί Μαργαρίτες ως Ιερά Παρακαταθήκη για τους Πιστούς

                            

                                                            Φωτό: Διακόνημα

Ο Όσιος Λουκάς ο  εν τω Στειρίω  (896-953 μ.Χ.) αποτελεί μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του ασκητισμού στον ελλαδικό χώρο, με τη μνήμη του να τιμάται στις 7 Φεβρουαρίου. Η ζωή και το έργο του συνδέθηκαν με την αναζήτηση της ησυχίας, της προσευχής και της πνευματικής τελειότητας. Η Ιερά Μονή Οσίου Λουκά, που χτίστηκε πάνω από το ασκητήριό του, αποτελεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO και αποκαλείται συχνά η «Αγιά Σοφιά της Ρούμελης».

Η Νήψη στην Πατερική Παράδοση: Θεολογική και Πρακτική Προσέγγιση

                                 

Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Η νήψη αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρετές της Ορθόδοξης Παράδοσης, που σημαίνει αφύπνιση, εγρήγορση και παρατήρηση του νου (Ισαάκ ο Σύρος, Λόγοι, 32). Οι Πατέρες διδάσκουν ότι η νήψη είναι προϋπόθεση για την πνευματική ζωή, την προστασία από τα πάθη και την εμπειρία της θείας χάρης. Συνδέεται στενά με την προσευχή, την ταπείνωση και την αγάπη, και η εφαρμογή της στη ζωή οδηγεί σε αληθινή πνευματική ελευθερία. Η νήψη δεν είναι απλή πνευματική άσκηση, αλλά ενεργητική κατάσταση που διατηρεί τον νου καθαρό, προφυλάσσει την καρδιά και φέρει τον άνθρωπο κοντά στο Θεό.

Αποκριάτικος Χορός των Πολιτιστικών Συλλόγων Βαλύρας στα Χάνια της Λαμπαίνης

                    

                             Φωτογραφίες: Πολιτιστικός Σύλλογος ο Θάμυρις στο FB

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βαλύρας «Ο Θάμυρις», σε αγαστή συνεργασία με τον Σύλλογο Γυναικών Βαλύρας, απέδειξαν για ακόμη μία φορά ότι όταν οι τοπικοί φορείς ενώνουν τις δυνάμεις τους, το αποτέλεσμα μπορεί να ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Η διοργάνωση του αποκριάτικου χορού, που πραγματοποιήθηκε  στις 6 Φεβρουαρίου και ώρα 21:00 μέχρι πρωίας  στο κέντρο «Χάνια» στη γειτονική Λάμπαινα, αποτέλεσε ένα από τα πιο επιτυχημένα και πολυσυζητημένα κοινωνικά γεγονότα της φετινής χρονιάς, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις σε όσους είχαν την τύχη να παρευρεθούν.

Η Τσαπερδόνα

                                   

                                                             Φωτό: Ε.Η.Κ.

Στη Βαλύρα της δεκαετίας του ’60, τότε που οι αυλές μύριζαν άχυρο και βασιλικό και οι άνθρωποι ήξεραν ο ένας τις ανάγκες του άλλου πριν ακόμα τις πουν, ζούσε μια κότα αλλιώτικη απ’ τις άλλες. Ήταν κανελλί, καμαρωτή, με λυρί κόκκινο και γυαλιστερό σαν φρεσκοβαμμένο κεραμίδι. Τη λέγανε   Τσαπερδόνα.

Η κότα αυτή δεν άντεχε ούτε κοτέτσι ούτε περιορισμούς. Ούτε να βόσκει ήσυχα στον κήπο της αείμνηστης Χρηστάκαινας στο Μπιζάνι, όπως οι υπόλοιπες. Από το πρώτο φως της μέρας το μυαλό της δούλευε μόνο προς μία κατεύθυνση: πού είχε ανοίξει τρύπα ο φράχτης. Μόλις την έβρισκε, γλιστρούσε σαν αστραπή και ξεκινούσε το καθημερινό της σεργιάνι.

«Χριστός μεθ’ ημών στήτω»

 

                                                            Φωτό: Ε.Η.Κ.

Στη Βαλύρα της Μεσσηνίας, τότε που τα χρόνια κυλούσαν αργά και οι εποχές μετρούνταν με τις σοδειές και τις γιορτές, το Δημοτικό Σχολείο στεκόταν περήφανο στην άκρη του χωριού. Ένα πετρόχτιστο κτίριο με αυλή στρωμένη χώμα και χαλίκια, δυο μεγάλες  ακακίες, τρεις πασχαλιές για σκιά και  το μπρούτζινο κουδούνι που σήμαινε την αρχή και το τέλος της σχολικής μέρας.

Ήταν δεκαετία του 1960. Τα παιδιά πήγαιναν σχολείο με τα πόδια, κρατώντας τη σάκα στο ένα χέρι και το κολατσιό τυλιγμένο σε πετσέτα στο άλλο. Τα κορίτσια φορούσαν ποδιές μπλε με άσπρο γιακά και τα μαλλιά τους ήταν πιασμένα σε πλεξούδες ή κοτσίδες, πάντα περιποιημένα κάτω από την μπλε ή λευκή κορδέλα τους, γιατί «το κορίτσι πρέπει να είναι νοικοκυρεμένο», όπως έλεγαν οι  αείμνηστες μητέρες μας.

Στο ημερήσιο πρόγραμμα υπήρχε και η ώρα της χειροτεχνίας. Ήταν η ώρα που  οι μικρές μαθήτριες περίμεναν περισσότερο. Από την Τρίτη Δημοτικού ως και την Έκτη, σχεδόν όλες διάλεγαν το κέντημα. Τα αγόρια συνήθως έφτιαχναν ξύλινες κατασκευές ή ζωγράφιζαν, μα τα κορίτσια έπαιρναν στα χέρια τους τελάρα, βελόνες και πολύχρωμες κλωστές.

Η επιτακτική ανάγκη εναρμόνισης του ανθρώπου με τη φύση μέσω της πίστης στον Θεό

                 

                                                              Φωτό:Pinterest

Εισαγωγή

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση υπήρξε από την αρχή της δημιουργίας μια σχέση ιερή, αρμονική και βαθιά πνευματική. Σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, ο άνθρωπος τοποθετήθηκε στον Παράδεισο «εργάζεσθαι και φυλάσσειν» (Γεν. 2,15), όχι για να κυριαρχήσει καταστροφικά, αλλά για να διακονήσει τη δημιουργία. Ωστόσο, η ιστορική πορεία της ανθρωπότητας δείχνει ότι η αρχική αυτή εντολή παραβιάστηκε. Η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η απομάκρυνση από τον Θεό και η κυριαρχία του υλισμού μετέτρεψαν σταδιακά τη γη του Παραδείσου σε τόπο οικολογικής και πνευματικής κρίσης.

Σήμερα, η περιβαλλοντική καταστροφή δεν αποτελεί απλώς επιστημονικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά βαθύτατα ηθικό και θεολογικό πρόβλημα. Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, η ρύπανση και η εξάντληση των φυσικών πόρων μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος έχει χάσει την ισορροπία του με τη φύση και, ταυτόχρονα, με τον  Θεό . Το παρόν άρθρο επιχειρεί να αναδείξει τι έχει  υποστεί η φύση παγκοσμίως και τι έχει χάσει η ανθρωπότητα, ποιες θα είναι οι μελλοντικές επιπτώσεις αν συνεχιστεί αυτή η πορεία, τι λένε οι επιστήμονες και οι Άγιοι Πατέρες, και ποια είναι η ελπίδα για το μέλλον μας. 

Τάξη μέσα στο Χάος: Η πίστη μίας χήνας μπορεί να σταματήσει μία πλημμύρα στη Βαλύρα

                            

                      H χήνα της κας Μαρίας Μιχαλοστάμου προσεύχεται!

Η νύχτα της 6ης Φεβρουαρίου 2026 απλώθηκε βαριά πάνω από τη Βαλύρα, σαν υγρό πέπλο ανησυχίας που σκέπασε τα σπίτια, τα περιβόλια και τις καρδιές των ανθρώπων. Ο ουρανός δεν είχε αποφασίσει ακόμη αν θα δείξει έλεος ή αν θα συνεχίσει να δοκιμάζει τις αντοχές του τόπου. Η βροχή, άλλοτε επίμονη και άλλοτε ύπουλα σιωπηλή,  πότισε τη γη πέρα από τα όριά της, και ο ποταμός της Μαυροζούμενας, φουσκωμένος και ανήσυχος, έδειχνε να έχει ξεχνάσει  την ομαλή του ροή του και τη συγκράτηση της χαμηλής στάθμης του.

Το νερό ανέβαινε αργά αλλά σταθερά, σαν να μετρούσε κάθε του βήμα. Οι όχθες είχαν αρχίσει να υποχωρούν σε κάποια σημεία, και οι παλαιότεροι του χωριού, που γνωρίζουν τα σημάδια,  παρέμειναν άγρυπνοι με βλέμμα σκεπτικό, γεμάτο μνήμη και εμπειρία. Δεν  είναι η πρώτη φορά που η Μαυροζούμενα δοκιμάζει τη Βαλύρα, μα κάθε φορά η αγωνία  είναι ίδια, σαν πρωτόγνωρη.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΦΩΤΙΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

                              

                                    Φωτό: Ι.Ν. Αγίου Φωτίου του Μεγάλου στη Θεσσαλονίκη

Εισαγωγή

Η μορφή του Αγίου Φωτίου του Μεγάλου δεσπόζει όχι μόνο στην εκκλησιαστική ιστορία του 9ου αιώνα, αλλά και στη συνολική πνευματική πορεία του Βυζαντίου. Πρόκειται για μία προσωπικότητα σπάνιας συνθέσεως, όπου η βαθεία ορθόδοξη πίστη συμπορεύεται αρμονικά με την κλασική παιδεία, τη φιλοσοφική οξύνοια και την κριτική σκέψη. Ο Άγιος Φώτιος δεν υπήρξε απλώς ένας Πατριάρχης σε ταραγμένους καιρούς· υπήρξε θεματοφύλακας της εκκλησιαστικής παραδόσεως, διδάσκαλος του Γένους και κορυφαίος εκπρόσωπος ενός χριστιανικού ανθρωπισμού, ο οποίος παραμένει επίκαιρος μέχρι σήμερα.

Η εποχή του χαρακτηριζόταν από έντονες πολιτικές μεταβολές, δογματικές αντιπαραθέσεις και πνευματική αναγέννηση. Μέσα σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο, ο Μέγας Φώτιος ανέδειξε το πρότυπο του ολοκληρωμένου ανθρώπου: του ανθρώπου που συνδυάζει τη γνώση με την αρετή, τη λογική με την ταπείνωση και την πίστη με την πράξη.

Το χαμόγελο της ψυχής: Μία πατερική και βιωματική προσέγγιση

 

                                                             Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο Θεός, μέσα στη σοφία και την άπειρη αγάπη Του, έπλασε τον άνθρωπο ως ενιαία ύπαρξη σώματος και ψυχής. Το πρόσωπο εκφράζει τα συναισθήματα και τις εμπειρίες της ζωής, ενώ η ψυχή αποτελεί τον βαθύτερο πυρήνα της ύπαρξης, εκεί όπου κατοικεί η εικόνα του Θεού.

Το χαμόγελο του προσώπου είναι εύκολα ορατό· το χαμόγελο της ψυχής, όμως, είναι μυστικό, πνευματικό και καρποφορεί στην αιωνιότητα. Στην πνευματική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η χαρά δεν ταυτίζεται με την επιφανειακή ευθυμία, αλλά με την ειρήνη που πηγάζει από τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό.

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να αναδείξει το νόημα του «χαμόγελου της ψυχής» μέσω πατερικής τεκμηρίωσης, θεολογικής ανάλυσης και παραδειγμάτων από την καθημερινή ζωή.

Γνώση και Πνευματικότητα: Η γνώση που δεν ενσωματώνεται στην καρδιά δεν καρποφορεί

                             

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η γνώση κατέχει εξέχουσα θέση στη χριστιανική παράδοση. Η Αγία Γραφή δεν απορρίπτει τη γνώση ούτε την αντιμετωπίζει με καχυποψία· αντίθετα, την αναγνωρίζει ως δώρο Θεού και ως αναγκαίο στοιχείο της πνευματικής πορείας του ανθρώπου. Ωστόσο, η βιβλική και πατερική σοφία θέτει σαφή όρια: η γνώση, όταν παραμένει στον νου και δεν ενσωματώνεται στην καρδιά, δεν οδηγεί στη ζωή, αλλά κινδυνεύει να καταστεί άγονη, ακόμη και επιβλαβής. Η γνώση που δεν μεταμορφώνει τον άνθρωπο εσωτερικά δεν καρποφορεί πνευματικά.

Στη σύγχρονη εποχή της πληροφορίας, η γνώση πολλαπλασιάζεται με ταχύτητα, αλλά η σοφία σπανίζει. Ο άνθρωπος γνωρίζει πολλά, αλλά συχνά δεν μεταμορφώνεται. Η Εκκλησία, όμως, δεν ενδιαφέρεται για τη συσσώρευση γνώσεων, αλλά για τη μεταμόρφωση της καρδιάς. Η αληθινή γνώση, κατά τη χριστιανική θεολογία, είναι βιωματική, καρδιακή και σωτηριολογική. Δεν είναι απλώς κατανόηση εννοιών, αλλά κοινωνία ζωής.

Μπροστά στις φυσικές καταστροφές: Χαιρετάμε στρατιωτικά και κάνουμε τον σταυρό μας

                                  

                                            Φωτό: Μαρία Μιχαλοστάμου στο FB

Η Βαλύρα  ξύπνησε αργά σήμερα το πρωί, Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, με τον ήλιο να προσπαθεί μάταια να διαπεράσει τα βαριά σύννεφα που  σκεπάζουν τον ουρανό. Ο ποταμός της Μαυροζούμενας, που συνήθως κυλά άλλες εποχές του χρόνου ήρεμα δίπλα στα σπίτια και στα περιβόλια των κατοίκων,  φούσκωσε επικίνδυνα από τη συνεχή βροχόπτωση και τα νερά που κατέβηκαν από την Κυπαρισσία και το Καλό Νερό. Ο ήχος της ροής, πνιγηρός και επιβλητικός, έφθασε μέχρι τα παράθυρα της κας Μαρίας Μιχαλοστάμου και του  συντρόφου της, του στρατιωτικού και σύμβουλου της Κοινότητας Βαλύρας, κ. Κώστα Θ. Καυκούλα.

Το περιβόλι πίσω από το σπίτι του Κώστα, με τα δέντρα που τόσα χρόνια φροντίζει με αγάπη,  έχει ήδη  πλημμυρίσει.  Τα δένδρα πλέουν σε απάτητο νερό , ενώ τα μικρά δενδράκια τρέμουν κάτω από το βάρος της υγρασίας. Η Μαρία, παρατηρώντας την κατάσταση, ένιωσε ένα σύντομο κύμα ανησυχίας, αλλά το αμέσως επόμενο λεπτό αντικαταστάθηκε από ψυχραιμία και αποφασιστικότητα με βαθιά πίστη.

Ο Κώστας, όπως πάντα πειθαρχημένος και συγκρατημένος, την πλησίασε και είπε με ήρεμη φωνή:

«Σήμερα κάνουμε ό,τι μπορούμε. Κάθε ενέργεια μετράει. Αύριο ή όταν κατέβει η στάθμη, θα καταγράψουμε τις ζημιές. Μην ανησυχείς, θα τα καταφέρουμε.»

Οι ξυλόφουρνοι της Βαλύρας

                               

                                                                          Φωτό: Ε.Η.Κ.

 

Στη Βαλύρα, προς δόξαν Θεού, κάθε πέτρινο σπίτι είχε τον δικό του ξυλόφουρνο. Σαν να ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ψυχής του τόπου, κολλημένος στη γη, με τις πελεκημένες πέτρες του να φυλάνε τις μυρωδιές που ξεχύνονταν κάθε πρωί. Εκείνα τα ξημερώματα, όταν η αυγή φώτιζε τις σκεπές και τα δρομάκια, οι φούρνοι άρχιζαν να μπουμπουνίζουν. Οι μανάδες μας, με την ηρεμία και τη φροντίδα τους, άναβαν τη φωτιά με ξύλα που είχαν μαζέψει προσεκτικά, κρατώντας ζωντανό τον παλιό ρυθμό της καθημερινότητας.

Η Χρηστάκαινα στο Μπιζάνι ήταν η πρώτη που θυμάμαι. Με τα  ευλογημένα χέρια της να πλάθουν τη ζύμη, λες και η ίδια ζύμωνε ιστορίες, αναμνήσεις και όνειρα μέσα στη φουρνιά του ψωμιού. Κάθε εβδομάδα, μάλιστα, έφτιαχνε το προζυμένιο ψωμί. Το προζύμι, που ζύμωνε την Πέμπτη το βράδυ και άφηνε να φουσκώσει μέχρι την επόμενη μέρα, ήταν κάτι παραπάνω από ζύμη: ήταν η καρδιά της οικογένειας, η κληρονομιά της γενιάς. Μια οκά αλεύρι, λίγα δράμια τυρί, μερικές σταγόνες λάδι, και η γειτονιά ολόκληρη μοσχομύριζε σαν να είχε ξυπνήσει η ίδια η γη.

Παραμένουμε σε Επιφυλακή: Ανεβαίνει η Στάθμη του Ποταμού της Μαυροζούμενας στη Βαλύρα

                           

                                           Φωτό: κ. Γιώργος Καπότης στο FB

Μετά την πρόσφατη κακοκαιρία της 5ης Φεβρουαρίου, οι κάτοικοι της Βαλύρας Μεσσηνίας παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς η στάθμη του ποταμού Μαυροζούμενας  ανέρχεται επικίνδυνα. Οι έντονες βροχοπτώσεις κατά τις βραδινές και πρωινές ώρες είχαν σαν αποτέλεσμα την ταχεία άνοδο των υδάτων, θέτοντας σε κίνδυνο τις περιουσίες και την καθημερινότητα των κατοίκων. Η γέφυρα της Βαλύρας, που αποτελεί ένα από τα βασικά οδικά περάσματα από την Αθήνα προς τη Μεσσήνη και τα γύρω χωριά, παραμένει κρίσιμη, τόσο για τη μετακίνηση των κατοίκων όσο και για τους επαγγελματίες που εργάζονται στην περιοχή.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη αυτή την περίοδο, καθώς οι αγρότες εργάζονται εντατικά στα ελαιοπερίβολά τους, καίνε κλαδιά και ρίχνουν λιπάσματα. Οι δραστηριότητες αυτές, παρά τη σημασία τους για τη γεωργική παραγωγή, μπορούν να γίνουν επικίνδυνες όταν η στάθμη του ποταμού είναι υψηλή, καθώς η πρόσβαση στα χωράφια και τα ελαιοπερίβολα μπορεί να γίνει δύσκολη ή ακόμα και αδύνατη.

Ἡ Ἁγία Μεγαλομάρτυς Ἀγάθη. Παρθενία, Μαρτύριο και Δόξα Χριστοῦ

             

                                               Φωτό: Orthodoxia News Agency

Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού, τιμώντας τους Αγίους της, δεν ανακαλεί απλώς μνήμες του παρελθόντος, αλλά προβάλλει ζωντανά πρότυπα πίστεως, ελευθερίας και θυσιαστικής αγάπης. Οι Άγιοι δεν ανήκουν στο χθες· είναι παρόντες και συνοδοιπόροι του λαού του Θεού. Ανάμεσα στις λαμπρότερες μορφές των πρώτων χριστιανικών αιώνων ξεχωρίζει η Αγία Μεγαλομάρτυς Αγάθη, η οποία τιμάται από την Εκκλησία μας στις 5 Φεβρουαρίου.

Η ζωή και το μαρτύριό της αποτελούν θεολογία βιωμένη, ομολογία σιωπηλή αλλά ισχυρή, όπου η παρθενία, ο πόνος και η υπομονή μεταμορφώνονται σε δόξα και αιώνια ζωή εν Χριστῷ.

Μια ανοιξιάτικη ημέρα στο Στενύκλαρο

                       

                                                  Φωτό: lyrasi.blogspot.com.

                                    Επεξεργασία: Γεώργιoς Μπούρας στο FB

 Ήταν από εκείνες τις ημέρες που μοιάζουν να έχουν αποφασίσει από μόνες τους να μείνουν για πάντα. Η Άνοιξη είχε μόλις απλώσει το χέρι της στη Μεσσηνιακή γη, κι ο ήλιος, γενναιόδωρος και φωτεινός, φώτιζε τις αυλές, τα σοκάκια και τις ψυχές. Το σχολικό έτος 1962–1963 κυλούσε με τη συνηθισμένη του πειθαρχία, τα κουδούνια, τις εξετάσεις, τις απαγγελίες και τις υποχρεώσεις. Μα εκείνη την ημέρα, το Γυμνάσιο Μελιγαλά ετοίμαζε μια μικρή, ημερίσια απόδραση· μια εκδρομή όχι μόνο για τέρψη, αλλά και για γνώση, για μνήμη, για επαφή με την ιστορία.

Το Στενύκλαρο της Μεσσηνίας δεν ήταν απλώς ένας προορισμός. Είναι τόπος αρχαίος, με τη σφραγίδα της Αρχαίας Ανδανίας, τόπος φορτωμένος με νερό, πέτρα και σιωπές αιώνων. Εκεί θα κατευθύνονταν οι μαθητές των τεσσάρων τάξεων του Γυμνασίου — οι τρεις πρώτες και η Τετάρτη, δηλαδή η Πρώτη Λυκείου.

Οι ανεμώνες της Βαλύρας, ξυπνήματα της Άνοιξης

                                     

                                                  Φωτογραφίες: κα Μαρία Ντούρου στο FB

 

Η Βαλύρα δεν μιλά δυνατά. Ποτέ δεν το έκανε. Ό,τι έχει να πει, το λέει χαμηλόφωνα, με τον τρόπο που το χώμα ανασαίνει μετά τη βροχή και τα αγριολούλουδα ξεπροβάλλουν χωρίς  να ρωτήσουν αν είναι η ώρα τους. Κι ανάμεσά τους, οι ανεμώνες — οι πιστές αγγελιοφόροι της άνοιξης, οι φρουροί της μνήμης.

Στον κάμπο, εκεί που ο Πάμισος απλώνει την καρποφόρα του ευλογία, οι κόκκινες ανεμώνες φύτρωναν  παλιά σαν μικρές φωτιές. Άναβαν κατά μήκος των αρδευτικών καναλιών, στις άκρες των χωραφιών, ανάμεσα σε σιτάρια και τριφύλλια. Δεν τις φύτεψε κανείς. Δεν τις φρόντισε ανθρώπινο χέρι. Ήταν εκεί γιατί έπρεπε να είναι. Σαν σημάδια, σαν στίγματα αίματος επάνω στη γη που δούλεψε σκληρά, πόνεσε και άντεξε.

Πνευματικοί Μαργαρίτες του Οσίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου

                    

                                                               Φωτό: Wikipedia.org

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ  

Σήμερα, 4 Φεβρουαρίου, η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Ισιδώρου του Πηλουσιώτου, ενός εκ των λαμπροτέρων ασκητών και διδασκάλων του 5ου αιώνος. Ο  Όσιος Ισίδωρος, συγγενής κατά την παράδοση του μεγάλου Πατριάρχου Αλεξανδρείας Αγίου Κυρίλλου, γεννήθηκε στην Αίγυπτο και έζησε βίο αφιερωμένο ολοκληρωτικά στον Χριστό. Καταγόμενος από επιφανή οικογένεια, απαρνήθηκε τα εγκόσμια αξιώματα και προσήλθε εκούσια στην ασκητική πολιτεία της ερήμου του Πηλουσίου, περίπου 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του σημερινού Πορτ Σάιντ, στη χερσόνησο του Σινά. Ο βίος του υπήρξε συνδυασμός θεωρίας και πράξεως, σιωπής και λόγου, ασκήσεως και ποιμαντικής ευθύνης. Διακρίθηκε για την καθαρότητα της πίστεως, την ακρίβεια της Ορθοδόξου διδασκαλίας και την αγάπη του προς την Εκκλησία. Τα πολυάριθμα συγγράμματά του, κυρίως οι επιστολές του, αποτελούν πολύτιμους πνευματικούς μαργαρίτες, κατά τον λόγο του Αγίου Φωτίου (PG 102, 605). Με παρρησία ελέγχει, με διάκριση καθοδηγεί και με ταπείνωση οικοδομεί τον άνθρωπο, αναδεικνυόμενος αληθινός πατέρας της Εκκλησίας.

Όταν ο Άρης σχεδίαζε τη δική του γυναίκα

                  

 Αν και διατηρούμε την ανωνυμία του ήρωα αυτής της ιστορίας, ο Άρης υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα ελληνικά μυαλά στον τομέα της ρομποτικής. Είχε σπουδάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως επέστρεψε στην Ελλάδα και αφοσιώθηκε επαγγελματικά στη ρομποτική έρευνα και εφαρμογή. Το έτος 1996 ζούσε στην Αθήνα και η ιδιωτική του απασχόληση ήταν η κατασκευή ρομπότ για μεταφορικές εταιρείες, βασισμένων αποκλειστικά σε δικές του εφευρέσεις.

Πέρα όμως από τη σοβαρότητα της εργασιακής του  απασχόλησης, τον βασάνιζε μια φαντασίωση που δεν τον άφηνε ήσυχο τα βράδια. Προφανώς, ο βαθύτερος εαυτός του αναζητούσε μια σύντροφο ζωής· ο Άρης όμως, αφοσιωμένος σχεδόν ασκητικά στο επάγγελμά του, δεν το αναγνώριζε έτσι. Ίσως υπήρξε από τους πρώτους ανθρώπους που, μετά την εφεύρεση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, ένιωσαν την επιθυμία να σχεδιάσουν μια τέλεια γυναίκα-ρομπότ.

Η Εβδομάδα του Παραδείσου στο Χωριό της Γιαγιάς μου

                             

Φωτό:  Ζωή στο Χωριό στο Facebook

 Η Ματίνα και η φίλη της η Άννα είχαν μόλις κλείσει τα 21 και η ζωή τους στην πόλη κυλούσε ανάμεσα σε βιβλία, διαλέξεις και ατελείωτες εργασίες. Ο ήχος  από τα ξυπνητήρια, τα  δυνατά φώτα των αιθουσών διδασκαλίας και η μυρωδιά του καφέ που έσταζε στα γραφεία είχαν γίνει η καθημερινότητά τους. Οι μέρες τους έμοιαζαν να κυλούν σαν μονότονη ταινία χωρίς  τέλος.

Μόλις σκέφτηκαν ότι θα επισκέπτονταν τη γιαγιά της Ματίνας στο χωριό, κάτι μέσα τους ξύπνησε· μια γλυκιά προσμονή, σαν φως που διαπερνά ένα κλειστό δωμάτιο.

Ποιος στις Απόκριες θα υποδυθεί τον Φαρισαίο;

                                

                                                              Φωτό: E.H.K.

Σάββατο πριν το Τριώδιο στην Αθήνα. Οι δρόμοι της πόλης  γέμιζαν χρώματα, μάσκες, φωνές και μουσικές. Στις βιτρίνες των καταστημάτων κρέμονταν στολές κάθε λογής: βασιλιάδες και ζητιάνοι, άγγελοι και δαίμονες, ήρωες και γελωτοποιοί. Όλοι ετοιμάζονταν να «γίνουν κάτι άλλο». Να φορέσουν μια μάσκα, να ξεχάσουν για λίγο ποιοι είναι.

Κανείς όμως δεν έψαχνε τη στολή του Φαρισαίου.

Ο Νικόλας περπατούσε σιωπηλός ανάμεσα στο πλήθος. Στα τριάντα πέντε του, εργαζόταν ως κοινωνικός λειτουργός σε έναν δήμο της Αττικής. Τον γνώριζαν όλοι ως «καλό άνθρωπο». Πάντα πρόθυμος, πάντα ευγενικός, πάντα στην πρώτη γραμμή των εθελοντικών δράσεων. Νηστείες τηρούσε, εκκλησία πήγαινε, άρθρα έγραφε στα κοινωνικά δίκτυα για την αδικία, την κοινωνική ευαισθησία, την πίστη.

Κι όμως, κάτι μέσα του τον έκαιγε.

Η Αγία Άννα η Προφήτις

                               

                                                Η Αγία Άννα η προφήτις.Εικόνα 15ου αιώνα

Εισαγωγή

Η Αγία Άννα η Προφήτις αποτελεί λαμπρό παράδειγμα αφιερωμένης ζωής και προσευχής. Στην εορτή της Υπαπαντής, η παρουσία της υπογραμμίζει ότι ο Θεός αποκαλύπτεται σε όσους Τον υπηρετούν με ταπείνωση και αδιάλειπτη πίστη. Η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη της στις 3 Φεβρουαρίου.

Η Αγία Άννα ήταν θυγατέρα του Φανουήλ, εκ της φυλής του Ασήρ (Λουκ. 2,36). Έζησε έγγαμο βίο επί επτά έτη και, μετά τον θάνατο του συζύγου της, αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στον Θεό. Από τότε διέμενε στον Ναό του Σολομώντος, περνώντας όλη τη ζωή της με νηστεία, προσευχή και αγρυπνία. Η μακρόχρονη άσκησή της, μέχρι τα βαθιά γεράματα, την κατέστησε δοχείο του Αγίου Πνεύματος και άξια του χαρίσματος της προφητείας.

Ανάλυση της Προφητείας του Αγίου Συμεών του Θεοδόχου προς την Υπεραγία Θεοτόκο

 

                                                             Φωτό:Pinterest

Εισαγωγή

Η εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου φανερώνει τη συνάντηση της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Στο επίκεντρο αυτής της σωτηριώδους στιγμής στέκει ο Άγιος Συμεών ο Θεοδόχος, ο οποίος, φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, αναγνωρίζει στο πρόσωπο του Βρέφους τον αναμενόμενο Μεσσία και κηρύττει το μυστήριο της σωτηρίας του κόσμου. Η μνήμη του Αγίου Συμεών τιμάται στις 3 Φεβρουαρίου.Η προφητεία του Αγίου Συμεών προς τη Θεοτόκο αναλύεται στη συνέχεια.

Η πίστη χωρίς αγάπη είναι κενή, χωρίς θάρρος άκαρπη και χωρίς έργα νεκρή

 

                                                 Φωτό: Ο Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης

Εισαγωγή

Η πίστη αποτελεί τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής. Δεν είναι απλώς αποδοχή δογμάτων ή νοητική συγκατάθεση σε θρησκευτικές αλήθειες, αλλά υπαρξιακή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Ωστόσο, η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση επιμένουν ότι η πίστη, αν αποκοπεί από την αγάπη, το θάρρος και τα έργα, αλλοιώνεται και χάνει τη ζωτική της δύναμη. Μπορεί να διατηρεί το όνομα της πίστης, αλλά δεν φέρει τον καρπό της σωτηρίας.

Στη σύγχρονη εποχή, η πίστη συχνά περιορίζεται σε ιδιωτική πεποίθηση ή σε πολιτισμικό στοιχείο ταυτότητας. Η Εκκλησία, όμως, δεν γνωρίζει τέτοια πίστη. Η βιβλική πίστη είναι ζώσα, δυναμική και μεταμορφωτική. Απαιτεί αγάπη ως εσωτερικό της περιεχόμενο, θάρρος ως υπαρξιακή στάση και έργα ως φυσική της έκφραση. Χωρίς αυτά, η πίστη γίνεται κενή ομολογία, άκαρπη στάση και, τελικά, πνευματικά νεκρή.

Το παρόν δοκίμιο επιδιώκει να αναδείξει τη θεολογική αλήθεια ότι η πίστη δεν μπορεί να νοηθεί αποκομμένη από την αγάπη, το θάρρος και τα έργα. Μέσα από την Αγία Γραφή και τη διδασκαλία των Πατέρων, θα φανεί ότι τα τρία αυτά στοιχεία δεν είναι προσθήκες στην πίστη, αλλά συστατικά της ίδιας της ουσίας της.

Χρόνια Πολλά στον Πρωτοπρεσβύτερο της Βαλύρας, π. Ιωάννη Φωτεινό

                       

                                     Φωτό: Αγγελική και Δημήτρης Μπουρίκας στο FB

Η Βαλύρα σήμερα γιορτάζει με χαρά και συγκίνηση. Η ημέρα αυτή δεν είναι μια απλή ημερομηνία στο ημερολόγιο, αλλά μια ευκαιρία να τιμήσουμε έναν άνθρωπο που με τη ζωή, το έργο και την αφοσίωσή του έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην καρδιά της κοινότητάς μας. Ο πρωτοπρεσβύτερος της Βαλύρας, π. Ιωάννης Φωτεινός, συμπλήρωσε πρόσφατα τα 66 του χρόνια, και η τοπική μας κοινωνία αισθάνεται την ανάγκη να εκφράσει την αγάπη, την ευγνωμοσύνη και τον σεβασμό της για τον άνθρωπο που είναι δίπλα μας σε κάθε στιγμή της ζωής μας.

Πώς αγιάζεται η τροφή μας: Με αναφορά στον λόγο του Αγίου Ιακώβου του Τσαλίκη

         

                            

                                                Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η τροφή δεν αποτελεί για την Ορθόδοξη Εκκλησία απλώς βιολογική αναγκαιότητα, αλλά βαθύτατα πνευματικό γεγονός. Από τη δημιουργία του κόσμου μέχρι τη Θεία Ευχαριστία, η τροφή βρίσκεται στο επίκεντρο της σχέσης Θεού και ανθρώπου. Η Αγία Γραφή, οι Πατέρες της Εκκλησίας και η ζώσα εκκλησιαστική παράδοση μαρτυρούν ότι η ύλη —και ειδικά η τροφή— αγιάζεται, μεταμορφώνεται και γίνεται φορέας θείας χάριτος, όταν προσφέρεται με ευχαριστία, προσευχή και σταυρική αναφορά στον Θεό.

Στη σύγχρονη εποχή, όπου η τροφή έχει αποκοπεί από κάθε πνευματική αναφορά και αντιμετωπίζεται συχνά ως προϊόν κατανάλωσης ή απόλαυσης, η εκκλησιαστική εμπειρία υπενθυμίζει ότι «οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. 4,4). Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο λόγος συγχρόνων αγίων, όπως του Αγίου Ιακώβου   Τσαλίκη, ο οποίος με απλότητα και πατρική φροντίδα ανέδειξε τη σημασία του αγιασμού της καθημερινής ζωής, και ειδικά της τροφής.Τον φωτισμένο λόγο και τις προτροπές του Αγίου Ιακώβου  εντοπίσαμε στο Facebook, στη σελίδα του κ. Γιώργου Γεωργουδάκη.

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να αναλύσει θεολογικά το ερώτημα πώς αγιάζεται η τροφή, μέσα από τη βιβλική και πατερική παράδοση, τη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας και τη διδασκαλία του Αγίου Ιακώβου του Τσαλίκη.Περιλαμβάνονται και οι πλήρεις προσευχές κατά το γεύμα και το δείπνο, με βάση το Ωρολόγιον το Μέγα.

Με φτερά αγγέλου υπογράφεται η καλή γειτονία στη Βαλύρα

                     

                                                               Φωτογραφίες: Pinterest

Η Βαλύρα του 1950 ξυπνούσε αργά, όπως ξυπνούν τα χωριά που έχουν μάθει να μετρούν τον χρόνο όχι με ρολόγια, αλλά με σκιές αυλών, με τον ήχο του νερού στα αυλάκια και με το πότε ανοίγουν τα πέταλα τα  άνθη τους. Τα πρωινά, πριν ακόμη ο ήλιος ανέβει πάνω από τις κεραμοσκεπές, μια δροσιά απλωνόταν στα στενά σοκάκια και καθόταν στα πέτρινα πεζούλια, σαν ευλογία. Εκεί, στη Μπιζανιώτικη γειτονιά, οι αυλές δεν ήταν απλώς κομμάτια γης· ήταν μνήμη, περηφάνια και σιωπηλή μαρτυρία  μιας ολόκληρης ζωής.

Στην πιο αρχοντική αυλή της γειτονιάς, με την ψηλή καγκελόπορτα και  τις παλιές πλάκες που είχαν φθαρεί από γενιές πατημάτων, ζούσε η αείμνηστη κα  Σοφία. Τώρα,  στολίδι του σπιτιού της,  έχει ριζώσει η νύφη της Μαρία.Eίναι εκείνη που καλλιεργεί φτερά αγγέλου στο Μπιζάνι της Βαλύρας.

Η Θεολογία της Ιεράς Εικόνος της Παναγίας Υπαπαντής της Καλαμάτας

                   

                                          Φωτό: Messenia Live

 Εισαγωγή

Η ετήσια εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου  στις 2 Φεβρουαρίου, αποτελεί για την Καλαμάτα και τη Μεσσηνία όχι μόνο μια μεγάλη πανήγυρη, αλλά και ζωντανή μνήμη ταυτότητας, πίστης και ιστορικής συνέχειας. Στο κέντρο αυτής της εμπειρίας βρίσκεται η Ιερά και Θαυματουργός Εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής, πολιούχου και προστάτιδος της πόλης, η οποία εδώ και αιώνες συνοδεύει τον λαό της Καλαμάτας στις χαρές και στις δοκιμασίες του. Το άρθρο αυτό εστιάζει, προς δόξαν Θεού, στη θεολογία της Ιεράς Εικόνος, αξιοποιώντας ιστορικά, αγιογραφικά και συμβολικά στοιχεία που τη συγκροτούν (Καλοκύρης, 1972· Ouspensky & Lossky, 1982). Πρόκειται για μια «σιωπηλή θεολογία», που καλεί τον πιστό σε προσωπική "υπάντηση" με το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως.

Μετά το ρήγμα του "Εγώ", σε μία νέα ομοιόσταση του "Εμείς" με αγάπη

                           

                                                            Φωτό: Pinterest

Αφορμή γι΄ αυτό το δοκίμιο στάθηκε μία πρόσφατη ανάρτηση του λόγου του κ. Αντώνη Ανδρουλιδάκη στη σελίδα στο FB της κας  Μαυρίκη-Μπόβη Ουρανίας, φιλολόγου της Βαλύρας, με τίτλο: ΡΩΓΜΕΣ- Σκέψεις για τον εαυτό και τον τόπο μας. Λόγος πυκνός, υπαρξιακός και βαθιά διαποτισμένος από την εμπειρία του ρήγματος - προσωπικού και συλλογικού. Το κείμενο αυτό δεν λειτουργεί εδώ ως αντικείμενο φιλολογικής ανάλυσης, αλλά ως ζωντανό ερέθισμα σκέψης, ως μαρτυρία μιας κοινής αγωνίας που διατρέχει τον σύγχρονο άνθρωπο: την απώλεια της αίσθησης νοήματος, σχέσης και δυνατότητας του «μαζί». Ο λόγος του κ. Ανδρουλιδάκη ενέπνευσε  στοχασμούς πάνω στα ρήγματα που βιώνουμε προσωπικά και συλλογικά, και στη δυνατότητα αποκατάστασης μέσα από τη σχέση, την αγάπη και την   πίστη.

Το άρθρο που ακολουθεί επιχειρεί μια διαλογική προσέγγιση, συνδέοντας φιλοσοφία, ψυχολογία, κοινωνιολογία, ανθρωπολογία και θεολογία. Σκοπός του δεν είναι να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να ανοίξει έναν χώρο σκέψης για το πώς το σπασμένο μπορεί να μεταμορφωθεί και να  φέρει , μία συνειδησιακή μορφογένεση και μία νέα ομοιόσταση, σε έδαφος σταθερό, από το εγώ στο εμείς. 

 Είθε με καρδιά ανοιχτή, να αγγίξει όσους ψάχνουν να δουν το ρήγμα όχι μόνο ως απώλεια, αλλά και ως δυνατότητα αναγέννησης.

Μαθήματα πέρα από τη Νομική

                             

                                                                       Φωτό: Pinterest

 

Όταν ο Παντελής πήρε το πτυχίο του από τη Νομική Σχολή Αθηνών το 1970, ως αριστούχος, ένιωσε πως ο κόσμος του άνοιγε διάπλατα. Με τις οικονομίες του αγόρασε ένα σκούρο μπλε κοστούμι, μια ασορτί γραβάτα και κατέβηκε στην Καλαμάτα, όχι πια σαν το   σεμνό παιδί της επαρχίας που έφυγε κάποτε, αλλά σαν άνθρωπος «καταξιωμένος».

Περπατούσε καμαρωτός στους δρόμους. Μέσα του μια φωνή επαναλάμβανε:

Δεν είσαι όποιος κι όποιος. Είσαι αριστούχος της Νομικής Αθηνών!

Δεν συμπεριφερόταν πια όπως παλιά. Δεν έτρωγε ψωμί με τα χέρια. Δεν γελούσε αυθόρμητα. Είχε απομνημονεύσει το σαβουάρ-βιβρ όπως το ποινικό δίκαιο και μιλούσε με τόση τυπικότητα και ψυχρότητα, που η γιαγιά του —εκείνη που τον μεγάλωσε μετά τον χαμό της μητέρας του από επάρατη ασθένεια— ένιωθε κάθε του λέξη σαν γροθιά στο στομάχι της.

Εισαγωγὴ στοΤριώδιο: Θεολογικὴ ανάλυση του Κοντακίου του Τελώνου καὶ Φαρισαίου

       

                                                             Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πλέον κατανυκτικές και παιδαγωγικές λειτουργικές περιόδους της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Αρχίζει με την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και εκτείνεται μέχρι το Μέγα Σάββατο, προετοιμάζοντας τον πιστό για τη συμμετοχή του στο Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου. Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, δεν εισάγει τον πιστό αμέσως στη νηστεία, αλλά πρώτα τον διδάσκει το φρόνημα με το οποίο αυτή πρέπει να βιωθεί: την ταπείνωση, τη μετάνοια και τη συντριβή της καρδιάς.

Το Κοντάκιο της Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου συνοψίζει ολόκληρη τη θεολογία του Τριωδίου. Με λιτό αλλά πυκνό λόγο, καλεί τον άνθρωπο να εγκαταλείψει την υπερηφάνεια του Φαρισαίου και να μιμηθεί την ταπεινή κραυγή του Τελώνου, η οποία έγινε δεκτή από τον Θεό. Το Κοντάκιο δεν είναι απλώς ποιητικό κείμενο· είναι θεολογική ερμηνεία της παραβολής (Λκ 18, 9-14) και ταυτόχρονα πρόσκληση προσωπικής μετανοίας.

Η Αντιμετώπιση των Ζιζανίων στους Ελαιώνες της Βαλύρας

 

             

                                                   Φωτό: Stasinos Bovis, FB

 

Εισαγωγή

Η διαχείριση των ζιζανίων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την παραγωγικότητα των ελαιώνων. Στη Βαλύρα, όπου οι ελαιώνες συνδυάζουν παραδοσιακή καλλιέργεια και σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας, η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου καταπολέμησης ζιζανίων επηρεάζει άμεσα την υγεία του εδάφους, τη μακροχρόνια απόδοση των δέντρων και το περιβάλλον.Το ερέθισμα  γι΄αυτή την ανάρτηση, μας το έδωσε ο δραστήριος ελαιοπαραγωγός βιολογικής καλλιέργειας στη Βαλύρα, κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης, με  σχετική φωτογραφία στη σελίδα του στο FB.

Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η μείωση της έντασης κατεργασίας του εδάφους και ο περιορισμός της χημικής ζιζανιοκτονίας οδηγούν σε πιο ανθεκτικούς και υγιείς ελαιώνες (Gómez et al., 2011).

«Η ταπείνωση ως οδός δικαιώσεως» Ευαγγέλιο Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                                 Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου ανοίγει την πύλη του Τριωδίου και μας εισάγει στο πνεύμα της αληθινής μετανοίας. Ο Χριστός δεν συγκρίνει απλώς δύο ανθρώπους, αλλά δύο τρόπους υπάρξεως. Η παραβολή αυτή δεν απευθύνεται μόνο στους «άλλους», αλλά σε κάθε καρδιά που στέκεται ενώπιον του Θεού.

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα (Λουκά 18, 10–14) 

Δύο άνθρωποι ανέβηκαν στο ναό για να προσευχηθούν.

Ο Φαρισαίος ευχαριστούσε τον Θεό γιατί έπραττε τα δεόντα κατά τον νόμο των Εβραίων και καυχόταν ότι δεν ήταν όπως οι άλλοι άνθρωποι αμαρτωλός.

Ο Tελώνης, όμως, στεκόταν μακριά και έλεγε:

«Θεέ μου, ελέησέ με τον αμαρτωλό».

Σας λέγω,  διδάσκει ο Κύριος, μόνο ο Τελώνης επέστρεψε στον οίκο του. Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, ενώ όποιος ταπεινώνεται θα υψωθεί.

«Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» Απόστολος Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, μας προσφέρει την Κυριακή αυτή έναν αποστολικό λόγο βαθιάς παρηγοριάς και βεβαιότητας . Ο Απόστολος Παύλος δεν απευθύνεται σε ανθρώπους θεωρητικούς, αλλά σε πιστούς δοκιμασμένους. Ο λόγος του δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς σταυρό, αλλά μια ζωή αχώριστη από την αγάπη του Χριστού. Στην απαρχή του Τριωδίου, η Εκκλησία μάς στηρίζει πάνω στο θεμέλιο της θείας αγάπης, για να πορευθούμε τον δρόμο της μετανοίας χωρίς φόβο.

Το Αποστολικό Ανάγνωσμα  (Προς Ρωμαίους 8, 28–39)

Αδελφοί, γνωρίζουμε ότι σε όσους αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν για το καλό τους, σε εκείνους που έχουν κληθεί σύμφωνα με το σχέδιό Του.

Αν ο Θεός είναι μαζί μας, ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;

Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη; Στενοχώρια; Διωγμός; Πείνα; Κίνδυνος;

Σε όλα αυτά νικούμε ολοκληρωτικά με τη δύναμη Εκείνου που μας αγάπησε.

Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι ούτε ο θάνατος ούτε η ζωή ούτε καμιά άλλη δύναμη μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού που φανερώθηκε στον Ιησού Χριστό.

Σαν το Χαμόγελο του Μακαριστού Γέροντος Αιμιλιανού του Σιμωνοπετρίτου

        

Εισαγωγή

Ο μακαριστός Γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης (1934–2019), κατά κόσμον Αλέξανδρος Βαφείδης, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες πνευματικές φυσιογνωμίες του σύγχρονου Ορθόδοξου μοναχισμού. Η ζωή και το έργο του χαρακτηρίζονται από βαθιά πίστη, αυθεντική χαρά εν Χριστώ και ζωντανή πνευματική παρουσία που επηρέασε το Άγιον Όρος και τη σύγχρονη Εκκλησία. Το χαμόγελό του, απλό αλλά φωτεινό, αντηχεί την πνευματική γαλήνη που η αληθινή πίστη και αγάπη φέρει στην ψυχή και στον συνάνθρωπο.

Το Τριώδιο και η Πνευματική Προετοιμασία για το Πάσχα

                  

                                                              Φωτό: Pinterest

Η καθιέρωση του Τριωδίου ανάγεται στους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας, όταν οι Πατέρες αντιλήφθηκαν την ανάγκη μιας οργανωμένης πνευματικής προετοιμασίας για το Άγιο Πάσχα. Στόχος ήταν να προσφερθεί στους πιστούς ένα σταδιακό πνευματικό μονοπάτι που περιλαμβάνει μετάνοια, προσευχή, νηστεία και φιλανθρωπία. Μέσα από τις Κυριακές του Τριωδίου και τις ακολουθίες, η Εκκλησία οδηγεί τον άνθρωπο να συνειδητοποιήσει την αμαρτία, την ανάγκη μετάνοιας και την προσδοκία σωτηρίας.Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές περιόδους της εκκλησιαστικής ζωής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς προετοιμάζει τον πιστό για τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού. Ονομάζεται «Τριώδιο» από το γεγονός ότι οι κανόνες των ακολουθιών του περιέχουν τρία ωδικά μέρη (τρίοδα), που τονίζουν τη μετάνοια, την προσευχή και την πνευματική άσκηση. Η περίοδος αυτή αρχίζει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, περίπου επτά εβδομάδες πριν το Πάσχα, και κορυφώνεται στη Μεγάλη Εβδομάδα.