Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

«Χριστός μεθ’ ημών στήτω»

 

                                                            Φωτό: Ε.Η.Κ.




Στη Βαλύρα της Μεσσηνίας, τότε που τα χρόνια κυλούσαν αργά και οι εποχές μετρούνταν με τις σοδειές και τις γιορτές, το Δημοτικό Σχολείο στεκόταν περήφανο στην άκρη του χωριού. Ένα πετρόχτιστο κτίριο με αυλή στρωμένη χώμα και χαλίκια, δυο μεγάλες  ακακίες, τρεις πασχαλιές για σκιά και  το μπρούτζινο κουδούνι που σήμαινε την αρχή και το τέλος της σχολικής μέρας.

Ήταν δεκαετία του 1960. Τα παιδιά πήγαιναν σχολείο με τα πόδια, κρατώντας τη σάκα στο ένα χέρι και το κολατσιό τυλιγμένο σε πετσέτα στο άλλο. Τα κορίτσια φορούσαν ποδιές μπλε με άσπρο γιακά και τα μαλλιά τους ήταν πιασμένα σε πλεξούδες ή κοτσίδες, πάντα περιποιημένα κάτω από την μπλε ή λευκή κορδέλα τους, γιατί «το κορίτσι πρέπει να είναι νοικοκυρεμένο», όπως έλεγαν οι  αείμνηστες μητέρες μας.

Στο ημερήσιο πρόγραμμα υπήρχε και η ώρα της χειροτεχνίας. Ήταν η ώρα που  οι μικρές μαθήτριες περίμεναν περισσότερο. Από την Τρίτη Δημοτικού ως και την Έκτη, σχεδόν όλες διάλεγαν το κέντημα. Τα αγόρια συνήθως έφτιαχναν ξύλινες κατασκευές ή ζωγράφιζαν, μα τα κορίτσια έπαιρναν στα χέρια τους τελάρα, βελόνες και πολύχρωμες κλωστές.

Η επιτακτική ανάγκη εναρμόνισης του ανθρώπου με τη φύση μέσω της πίστης στον Θεό

                 

                                                              Φωτό:Pinterest

Εισαγωγή

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση υπήρξε από την αρχή της δημιουργίας μια σχέση ιερή, αρμονική και βαθιά πνευματική. Σύμφωνα με τη χριστιανική θεολογία, ο άνθρωπος τοποθετήθηκε στον Παράδεισο «εργάζεσθαι και φυλάσσειν» (Γεν. 2,15), όχι για να κυριαρχήσει καταστροφικά, αλλά για να διακονήσει τη δημιουργία. Ωστόσο, η ιστορική πορεία της ανθρωπότητας δείχνει ότι η αρχική αυτή εντολή παραβιάστηκε. Η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η απομάκρυνση από τον Θεό και η κυριαρχία του υλισμού μετέτρεψαν σταδιακά τη γη του Παραδείσου σε τόπο οικολογικής και πνευματικής κρίσης.

Σήμερα, η περιβαλλοντική καταστροφή δεν αποτελεί απλώς επιστημονικό ή πολιτικό ζήτημα, αλλά βαθύτατα ηθικό και θεολογικό πρόβλημα. Η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας, η ρύπανση και η εξάντληση των φυσικών πόρων μαρτυρούν ότι ο άνθρωπος έχει χάσει την ισορροπία του με τη φύση και, ταυτόχρονα, με τον  Θεό . Το παρόν άρθρο επιχειρεί να αναδείξει τι έχει  υποστεί η φύση παγκοσμίως και τι έχει χάσει η ανθρωπότητα, ποιες θα είναι οι μελλοντικές επιπτώσεις αν συνεχιστεί αυτή η πορεία, τι λένε οι επιστήμονες και οι Άγιοι Πατέρες, και ποια είναι η ελπίδα για το μέλλον μας. 

Τάξη μέσα στο Χάος: Η πίστη μίας χήνας μπορεί να σταματήσει μία πλημμύρα στη Βαλύρα

                            

                      H χήνα της κας Μαρίας Μιχαλοστάμου προσεύχεται!

Η νύχτα της 6ης Φεβρουαρίου 2026 απλώθηκε βαριά πάνω από τη Βαλύρα, σαν υγρό πέπλο ανησυχίας που σκέπασε τα σπίτια, τα περιβόλια και τις καρδιές των ανθρώπων. Ο ουρανός δεν είχε αποφασίσει ακόμη αν θα δείξει έλεος ή αν θα συνεχίσει να δοκιμάζει τις αντοχές του τόπου. Η βροχή, άλλοτε επίμονη και άλλοτε ύπουλα σιωπηλή,  πότισε τη γη πέρα από τα όριά της, και ο ποταμός της Μαυροζούμενας, φουσκωμένος και ανήσυχος, έδειχνε να έχει ξεχνάσει  την ομαλή του ροή του και τη συγκράτηση της χαμηλής στάθμης του.

Το νερό ανέβαινε αργά αλλά σταθερά, σαν να μετρούσε κάθε του βήμα. Οι όχθες είχαν αρχίσει να υποχωρούν σε κάποια σημεία, και οι παλαιότεροι του χωριού, που γνωρίζουν τα σημάδια,  παρέμειναν άγρυπνοι με βλέμμα σκεπτικό, γεμάτο μνήμη και εμπειρία. Δεν  είναι η πρώτη φορά που η Μαυροζούμενα δοκιμάζει τη Βαλύρα, μα κάθε φορά η αγωνία  είναι ίδια, σαν πρωτόγνωρη.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΦΩΤΙΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

                              

                                    Φωτό: Ι.Ν. Αγίου Φωτίου του Μεγάλου στη Θεσσαλονίκη



Εισαγωγή

Η μορφή του Αγίου Φωτίου του Μεγάλου δεσπόζει όχι μόνο στην εκκλησιαστική ιστορία του 9ου αιώνα, αλλά και στη συνολική πνευματική πορεία του Βυζαντίου. Πρόκειται για μία προσωπικότητα σπάνιας συνθέσεως, όπου η βαθεία ορθόδοξη πίστη συμπορεύεται αρμονικά με την κλασική παιδεία, τη φιλοσοφική οξύνοια και την κριτική σκέψη. Ο Άγιος Φώτιος δεν υπήρξε απλώς ένας Πατριάρχης σε ταραγμένους καιρούς· υπήρξε θεματοφύλακας της εκκλησιαστικής παραδόσεως, διδάσκαλος του Γένους και κορυφαίος εκπρόσωπος ενός χριστιανικού ανθρωπισμού, ο οποίος παραμένει επίκαιρος μέχρι σήμερα.

Η εποχή του χαρακτηριζόταν από έντονες πολιτικές μεταβολές, δογματικές αντιπαραθέσεις και πνευματική αναγέννηση. Μέσα σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο, ο Μέγας Φώτιος ανέδειξε το πρότυπο του ολοκληρωμένου ανθρώπου: του ανθρώπου που συνδυάζει τη γνώση με την αρετή, τη λογική με την ταπείνωση και την πίστη με την πράξη.

Το χαμόγελο της ψυχής: Μία πατερική και βιωματική προσέγγιση

 

                                                             Φωτό: Pinterest



Εισαγωγή

Ο Θεός, μέσα στη σοφία και την άπειρη αγάπη Του, έπλασε τον άνθρωπο ως ενιαία ύπαρξη σώματος και ψυχής. Το πρόσωπο εκφράζει τα συναισθήματα και τις εμπειρίες της ζωής, ενώ η ψυχή αποτελεί τον βαθύτερο πυρήνα της ύπαρξης, εκεί όπου κατοικεί η εικόνα του Θεού.

Το χαμόγελο του προσώπου είναι εύκολα ορατό· το χαμόγελο της ψυχής, όμως, είναι μυστικό, πνευματικό και καρποφορεί στην αιωνιότητα. Στην πνευματική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, η χαρά δεν ταυτίζεται με την επιφανειακή ευθυμία, αλλά με την ειρήνη που πηγάζει από τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό.

Σκοπός αυτού του άρθρου είναι να αναδείξει το νόημα του «χαμόγελου της ψυχής» μέσω πατερικής τεκμηρίωσης, θεολογικής ανάλυσης και παραδειγμάτων από την καθημερινή ζωή.

Γνώση και Πνευματικότητα: Η γνώση που δεν ενσωματώνεται στην καρδιά δεν καρποφορεί

                             


                                                            Φωτό: Pinterest


Εισαγωγή

Η γνώση κατέχει εξέχουσα θέση στη χριστιανική παράδοση. Η Αγία Γραφή δεν απορρίπτει τη γνώση ούτε την αντιμετωπίζει με καχυποψία· αντίθετα, την αναγνωρίζει ως δώρο Θεού και ως αναγκαίο στοιχείο της πνευματικής πορείας του ανθρώπου. Ωστόσο, η βιβλική και πατερική σοφία θέτει σαφή όρια: η γνώση, όταν παραμένει στον νου και δεν ενσωματώνεται στην καρδιά, δεν οδηγεί στη ζωή, αλλά κινδυνεύει να καταστεί άγονη, ακόμη και επιβλαβής. Η γνώση που δεν μεταμορφώνει τον άνθρωπο εσωτερικά δεν καρποφορεί πνευματικά.

Στη σύγχρονη εποχή της πληροφορίας, η γνώση πολλαπλασιάζεται με ταχύτητα, αλλά η σοφία σπανίζει. Ο άνθρωπος γνωρίζει πολλά, αλλά συχνά δεν μεταμορφώνεται. Η Εκκλησία, όμως, δεν ενδιαφέρεται για τη συσσώρευση γνώσεων, αλλά για τη μεταμόρφωση της καρδιάς. Η αληθινή γνώση, κατά τη χριστιανική θεολογία, είναι βιωματική, καρδιακή και σωτηριολογική. Δεν είναι απλώς κατανόηση εννοιών, αλλά κοινωνία ζωής.

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

Μπροστά στις φυσικές καταστροφές: Χαιρετάμε στρατιωτικά και κάνουμε τον σταυρό μας

                                  

                                            Φωτό: Μαρία Μιχαλοστάμου στο FB

Η Βαλύρα  ξύπνησε αργά σήμερα το πρωί, Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026, με τον ήλιο να προσπαθεί μάταια να διαπεράσει τα βαριά σύννεφα που  σκεπάζουν τον ουρανό. Ο ποταμός της Μαυροζούμενας, που συνήθως κυλά άλλες εποχές του χρόνου ήρεμα δίπλα στα σπίτια και στα περιβόλια των κατοίκων,  φούσκωσε επικίνδυνα από τη συνεχή βροχόπτωση και τα νερά που κατέβηκαν από την Κυπαρισσία και το Καλό Νερό. Ο ήχος της ροής, πνιγηρός και επιβλητικός, έφθασε μέχρι τα παράθυρα της κας Μαρίας Μιχαλοστάμου και του  συντρόφου της, του στρατιωτικού και σύμβουλου της Κοινότητας Βαλύρας, κ. Κώστα Θ. Καυκούλα.

Το περιβόλι πίσω από το σπίτι του Κώστα, με τα δέντρα που τόσα χρόνια φροντίζει με αγάπη,  έχει ήδη  πλημμυρίσει.  Τα δένδρα πλέουν σε απάτητο νερό , ενώ τα μικρά δενδράκια τρέμουν κάτω από το βάρος της υγρασίας. Η Μαρία, παρατηρώντας την κατάσταση, ένιωσε ένα σύντομο κύμα ανησυχίας, αλλά το αμέσως επόμενο λεπτό αντικαταστάθηκε από ψυχραιμία και αποφασιστικότητα με βαθιά πίστη.

Ο Κώστας, όπως πάντα πειθαρχημένος και συγκρατημένος, την πλησίασε και είπε με ήρεμη φωνή:
«Σήμερα κάνουμε ό,τι μπορούμε. Κάθε ενέργεια μετράει. Αύριο ή όταν κατέβει η στάθμη, θα καταγράψουμε τις ζημιές. Μην ανησυχείς, θα τα καταφέρουμε.»

Οι ξυλόφουρνοι της Βαλύρας

                               

                                                                          Φωτό: Ε.Η.Κ.

 

Στη Βαλύρα, προς δόξαν Θεού, κάθε πέτρινο σπίτι είχε τον δικό του ξυλόφουρνο. Σαν να ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της ψυχής του τόπου, κολλημένος στη γη, με τις πελεκημένες πέτρες του να φυλάνε τις μυρωδιές που ξεχύνονταν κάθε πρωί. Εκείνα τα ξημερώματα, όταν η αυγή φώτιζε τις σκεπές και τα δρομάκια, οι φούρνοι άρχιζαν να μπουμπουνίζουν. Οι μανάδες μας, με την ηρεμία και τη φροντίδα τους, άναβαν τη φωτιά με ξύλα που είχαν μαζέψει προσεκτικά, κρατώντας ζωντανό τον παλιό ρυθμό της καθημερινότητας.

Η Χρηστάκαινα στο Μπιζάνι ήταν η πρώτη που θυμάμαι. Με τα  ευλογημένα χέρια της να πλάθουν τη ζύμη, λες και η ίδια ζύμωνε ιστορίες, αναμνήσεις και όνειρα μέσα στη φουρνιά του ψωμιού. Κάθε εβδομάδα, μάλιστα, έφτιαχνε το προζυμένιο ψωμί. Το προζύμι, που ζύμωνε την Πέμπτη το βράδυ και άφηνε να φουσκώσει μέχρι την επόμενη μέρα, ήταν κάτι παραπάνω από ζύμη: ήταν η καρδιά της οικογένειας, η κληρονομιά της γενιάς. Μια οκά αλεύρι, λίγα δράμια τυρί, μερικές σταγόνες λάδι, και η γειτονιά ολόκληρη μοσχομύριζε σαν να είχε ξυπνήσει η ίδια η γη.

Παραμένουμε σε Επιφυλακή: Ανεβαίνει η Στάθμη του Ποταμού της Μαυροζούμενας στη Βαλύρα

                           

                                           Φωτό: κ. Γιώργος Καπότης στο FB

Μετά την πρόσφατη κακοκαιρία της 5ης Φεβρουαρίου, οι κάτοικοι της Βαλύρας Μεσσηνίας παραμένουν σε αυξημένη επιφυλακή, καθώς η στάθμη του ποταμού Μαυροζούμενας  ανέρχεται επικίνδυνα. Οι έντονες βροχοπτώσεις κατά τις βραδινές και πρωινές ώρες είχαν σαν αποτέλεσμα την ταχεία άνοδο των υδάτων, θέτοντας σε κίνδυνο τις περιουσίες και την καθημερινότητα των κατοίκων. Η γέφυρα της Βαλύρας, που αποτελεί ένα από τα βασικά οδικά περάσματα από την Αθήνα προς τη Μεσσήνη και τα γύρω χωριά, παραμένει κρίσιμη, τόσο για τη μετακίνηση των κατοίκων όσο και για τους επαγγελματίες που εργάζονται στην περιοχή.

Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη αυτή την περίοδο, καθώς οι αγρότες εργάζονται εντατικά στα ελαιοπερίβολά τους, καίνε κλαδιά και ρίχνουν λιπάσματα. Οι δραστηριότητες αυτές, παρά τη σημασία τους για τη γεωργική παραγωγή, μπορούν να γίνουν επικίνδυνες όταν η στάθμη του ποταμού είναι υψηλή, καθώς η πρόσβαση στα χωράφια και τα ελαιοπερίβολα μπορεί να γίνει δύσκολη ή ακόμα και αδύνατη.

Ἡ Ἁγία Μεγαλομάρτυς Ἀγάθη. Παρθενία, Μαρτύριο και Δόξα Χριστοῦ

             

                                               Φωτό: Orthodoxia News Agency


Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού, τιμώντας τους Αγίους της, δεν ανακαλεί απλώς μνήμες του παρελθόντος, αλλά προβάλλει ζωντανά πρότυπα πίστεως, ελευθερίας και θυσιαστικής αγάπης. Οι Άγιοι δεν ανήκουν στο χθες· είναι παρόντες και συνοδοιπόροι του λαού του Θεού. Ανάμεσα στις λαμπρότερες μορφές των πρώτων χριστιανικών αιώνων ξεχωρίζει η Αγία Μεγαλομάρτυς Αγάθη, η οποία τιμάται από την Εκκλησία μας στις 5 Φεβρουαρίου.

Η ζωή και το μαρτύριό της αποτελούν θεολογία βιωμένη, ομολογία σιωπηλή αλλά ισχυρή, όπου η παρθενία, ο πόνος και η υπομονή μεταμορφώνονται σε δόξα και αιώνια ζωή εν Χριστῷ.

Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

Μια ανοιξιάτικη ημέρα στο Στενύκλαρο

                       

                                                  Φωτό: lirasi.blogspot.com.

                                    Επεξεργασία: Γεώργιoς Μπούρας στο FB

 Ήταν από εκείνες τις ημέρες που μοιάζουν να έχουν αποφασίσει από μόνες τους να μείνουν για πάντα. Η Άνοιξη είχε μόλις απλώσει το χέρι της στη Μεσσηνιακή γη, κι ο ήλιος, γενναιόδωρος και φωτεινός, φώτιζε τις αυλές, τα σοκάκια και τις ψυχές. Το σχολικό έτος 1962–1963 κυλούσε με τη συνηθισμένη του πειθαρχία, τα κουδούνια, τις εξετάσεις, τις απαγγελίες και τις υποχρεώσεις. Μα εκείνη την ημέρα, το Γυμνάσιο Μελιγαλά ετοίμαζε μια μικρή, ημερίσια απόδραση· μια εκδρομή όχι μόνο για τέρψη, αλλά και για γνώση, για μνήμη, για επαφή με την ιστορία.

Το Στενύκλαρο της Μεσσηνίας δεν ήταν απλώς ένας προορισμός. Είναι τόπος αρχαίος, με τη σφραγίδα της Αρχαίας Ανδανίας, τόπος φορτωμένος με νερό, πέτρα και σιωπές αιώνων. Εκεί θα κατευθύνονταν οι μαθητές των τεσσάρων τάξεων του Γυμνασίου — οι τρεις πρώτες και η Τετάρτη, δηλαδή η Πρώτη Λυκείου.

Οι ανεμώνες της Βαλύρας, ξυπνήματα της Άνοιξης

                                     

                                                  Φωτογραφίες: κα Μαρία Ντούρου στο FB

 

Η Βαλύρα δεν μιλά δυνατά. Ποτέ δεν το έκανε. Ό,τι έχει να πει, το λέει χαμηλόφωνα, με τον τρόπο που το χώμα ανασαίνει μετά τη βροχή και τα αγριολούλουδα ξεπροβάλλουν χωρίς  να ρωτήσουν αν είναι η ώρα τους. Κι ανάμεσά τους, οι ανεμώνες — οι πιστές αγγελιοφόροι της άνοιξης, οι φρουροί της μνήμης.

Στον κάμπο, εκεί που ο Πάμισος απλώνει την καρποφόρα του ευλογία, οι κόκκινες ανεμώνες φύτρωναν  παλιά σαν μικρές φωτιές. Άναβαν κατά μήκος των αρδευτικών καναλιών, στις άκρες των χωραφιών, ανάμεσα σε σιτάρια και τριφύλλια. Δεν τις φύτεψε κανείς. Δεν τις φρόντισε ανθρώπινο χέρι. Ήταν εκεί γιατί έπρεπε να είναι. Σαν σημάδια, σαν στίγματα αίματος επάνω στη γη που δούλεψε σκληρά, πόνεσε και άντεξε.

Πνευματικοί Μαργαρίτες του Οσίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου

                    

                                                               Φωτό: Wikipedia.org

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ  

Σήμερα, 4 Φεβρουαρίου, η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου και Θεοφόρου Πατρός ημών Ισιδώρου του Πηλουσιώτου, ενός εκ των λαμπροτέρων ασκητών και διδασκάλων του 5ου αιώνος. Ο  Όσιος Ισίδωρος, συγγενής κατά την παράδοση του μεγάλου Πατριάρχου Αλεξανδρείας Αγίου Κυρίλλου, γεννήθηκε στην Αίγυπτο και έζησε βίο αφιερωμένο ολοκληρωτικά στον Χριστό. Καταγόμενος από επιφανή οικογένεια, απαρνήθηκε τα εγκόσμια αξιώματα και προσήλθε εκούσια στην ασκητική πολιτεία της ερήμου του Πηλουσίου, περίπου 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του σημερινού Πορτ Σάιντ, στη χερσόνησο του Σινά. Ο βίος του υπήρξε συνδυασμός θεωρίας και πράξεως, σιωπής και λόγου, ασκήσεως και ποιμαντικής ευθύνης. Διακρίθηκε για την καθαρότητα της πίστεως, την ακρίβεια της Ορθοδόξου διδασκαλίας και την αγάπη του προς την Εκκλησία. Τα πολυάριθμα συγγράμματά του, κυρίως οι επιστολές του, αποτελούν πολύτιμους πνευματικούς μαργαρίτες, κατά τον λόγο του Αγίου Φωτίου (PG 102, 605). Με παρρησία ελέγχει, με διάκριση καθοδηγεί και με ταπείνωση οικοδομεί τον άνθρωπο, αναδεικνυόμενος αληθινός πατέρας της Εκκλησίας.

Όταν ο Άρης σχεδίαζε τη δική του γυναίκα

                  


 Αν και διατηρούμε την ανωνυμία του ήρωα αυτής της ιστορίας, ο Άρης υπήρξε ένα από τα σπουδαιότερα ελληνικά μυαλά στον τομέα της ρομποτικής. Είχε σπουδάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως επέστρεψε στην Ελλάδα και αφοσιώθηκε επαγγελματικά στη ρομποτική έρευνα και εφαρμογή. Το έτος 1996 ζούσε στην Αθήνα και η ιδιωτική του απασχόληση ήταν η κατασκευή ρομπότ για μεταφορικές εταιρείες, βασισμένων αποκλειστικά σε δικές του εφευρέσεις.

Πέρα όμως από τη σοβαρότητα της εργασιακής του  απασχόλησης, τον βασάνιζε μια φαντασίωση που δεν τον άφηνε ήσυχο τα βράδια. Προφανώς, ο βαθύτερος εαυτός του αναζητούσε μια σύντροφο ζωής· ο Άρης όμως, αφοσιωμένος σχεδόν ασκητικά στο επάγγελμά του, δεν το αναγνώριζε έτσι. Ίσως υπήρξε από τους πρώτους ανθρώπους που, μετά την εφεύρεση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, ένιωσαν την επιθυμία να σχεδιάσουν μια τέλεια γυναίκα-ρομπότ.

Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026

Η Εβδομάδα του Παραδείσου στο Χωριό της Γιαγιάς μου

                             

Φωτό:  Ζωή στο Χωριό στο Facebook

 Η Ματίνα και η φίλη της η Άννα είχαν μόλις κλείσει τα 21 και η ζωή τους στην πόλη κυλούσε ανάμεσα σε βιβλία, διαλέξεις και ατελείωτες εργασίες. Ο ήχος  από τα ξυπνητήρια, τα  δυνατά φώτα των αιθουσών διδασκαλίας και η μυρωδιά του καφέ που έσταζε στα γραφεία είχαν γίνει η καθημερινότητά τους. Οι μέρες τους έμοιαζαν να κυλούν σαν μονότονη ταινία χωρίς  τέλος.

Μόλις σκέφτηκαν ότι θα επισκέπτονταν τη γιαγιά της Ματίνας στο χωριό, κάτι μέσα τους ξύπνησε· μια γλυκιά προσμονή, σαν φως που διαπερνά ένα κλειστό δωμάτιο.

Ποιος στις Απόκριες θα υποδυθεί τον Φαρισαίο;

                                

                                                              Φωτό: E.H.K.




Σάββατο πριν το Τριώδιο στην Αθήνα. Οι δρόμοι της πόλης  γέμιζαν χρώματα, μάσκες, φωνές και μουσικές. Στις βιτρίνες των καταστημάτων κρέμονταν στολές κάθε λογής: βασιλιάδες και ζητιάνοι, άγγελοι και δαίμονες, ήρωες και γελωτοποιοί. Όλοι ετοιμάζονταν να «γίνουν κάτι άλλο». Να φορέσουν μια μάσκα, να ξεχάσουν για λίγο ποιοι είναι.

Κανείς όμως δεν έψαχνε τη στολή του Φαρισαίου.

Ο Νικόλας περπατούσε σιωπηλός ανάμεσα στο πλήθος. Στα τριάντα πέντε του, εργαζόταν ως κοινωνικός λειτουργός σε έναν δήμο της Αττικής. Τον γνώριζαν όλοι ως «καλό άνθρωπο». Πάντα πρόθυμος, πάντα ευγενικός, πάντα στην πρώτη γραμμή των εθελοντικών δράσεων. Νηστείες τηρούσε, εκκλησία πήγαινε, άρθρα έγραφε στα κοινωνικά δίκτυα για την αδικία, την κοινωνική ευαισθησία, την πίστη.

Κι όμως, κάτι μέσα του τον έκαιγε.

Η Αγία Άννα η Προφήτις

                               

                                                Η Αγία Άννα η προφήτις.Εικόνα 15ου αιώνα


Εισαγωγή

Η Αγία Άννα η Προφήτις αποτελεί λαμπρό παράδειγμα αφιερωμένης ζωής και προσευχής. Στην εορτή της Υπαπαντής, η παρουσία της υπογραμμίζει ότι ο Θεός αποκαλύπτεται σε όσους Τον υπηρετούν με ταπείνωση και αδιάλειπτη πίστη. Η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη της στις 3 Φεβρουαρίου.

Η Αγία Άννα ήταν θυγατέρα του Φανουήλ, εκ της φυλής του Ασήρ (Λουκ. 2,36). Έζησε έγγαμο βίο επί επτά έτη και, μετά τον θάνατο του συζύγου της, αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στον Θεό. Από τότε διέμενε στον Ναό του Σολομώντος, περνώντας όλη τη ζωή της με νηστεία, προσευχή και αγρυπνία. Η μακρόχρονη άσκησή της, μέχρι τα βαθιά γεράματα, την κατέστησε δοχείο του Αγίου Πνεύματος και άξια του χαρίσματος της προφητείας.

Ανάλυση της Προφητείας του Αγίου Συμεών του Θεοδόχου προς την Υπεραγία Θεοτόκο

 

                                                             Φωτό:Pinterest

Εισαγωγή

Η εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου φανερώνει τη συνάντηση της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Στο επίκεντρο αυτής της σωτηριώδους στιγμής στέκει ο Άγιος Συμεών ο Θεοδόχος, ο οποίος, φωτισμένος από το Άγιο Πνεύμα, αναγνωρίζει στο πρόσωπο του Βρέφους τον αναμενόμενο Μεσσία και κηρύττει το μυστήριο της σωτηρίας του κόσμου. Η μνήμη του Αγίου Συμεών τιμάται στις 3 Φεβρουαρίου.Η προφητεία του Αγίου Συμεών προς τη Θεοτόκο αναλύεται στη συνέχεια.

Η πίστη χωρίς αγάπη είναι κενή, χωρίς θάρρος άκαρπη και χωρίς έργα νεκρή

 

                                                 Φωτό: Ο Άγιος Ιωάννης της Κροστάνδης


Εισαγωγή

Η πίστη αποτελεί τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής. Δεν είναι απλώς αποδοχή δογμάτων ή νοητική συγκατάθεση σε θρησκευτικές αλήθειες, αλλά υπαρξιακή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Ωστόσο, η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση επιμένουν ότι η πίστη, αν αποκοπεί από την αγάπη, το θάρρος και τα έργα, αλλοιώνεται και χάνει τη ζωτική της δύναμη. Μπορεί να διατηρεί το όνομα της πίστης, αλλά δεν φέρει τον καρπό της σωτηρίας.

Στη σύγχρονη εποχή, η πίστη συχνά περιορίζεται σε ιδιωτική πεποίθηση ή σε πολιτισμικό στοιχείο ταυτότητας. Η Εκκλησία, όμως, δεν γνωρίζει τέτοια πίστη. Η βιβλική πίστη είναι ζώσα, δυναμική και μεταμορφωτική. Απαιτεί αγάπη ως εσωτερικό της περιεχόμενο, θάρρος ως υπαρξιακή στάση και έργα ως φυσική της έκφραση. Χωρίς αυτά, η πίστη γίνεται κενή ομολογία, άκαρπη στάση και, τελικά, πνευματικά νεκρή.

Το παρόν δοκίμιο επιδιώκει να αναδείξει τη θεολογική αλήθεια ότι η πίστη δεν μπορεί να νοηθεί αποκομμένη από την αγάπη, το θάρρος και τα έργα. Μέσα από την Αγία Γραφή και τη διδασκαλία των Πατέρων, θα φανεί ότι τα τρία αυτά στοιχεία δεν είναι προσθήκες στην πίστη, αλλά συστατικά της ίδιας της ουσίας της.

Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026

Χρόνια Πολλά στον Πρωτοπρεσβύτερο της Βαλύρας, π. Ιωάννη Φωτεινό

                       

                                     Φωτό: Αγγελική και Δημήτρης Μπουρίκας στο FB

Η Βαλύρα σήμερα γιορτάζει με χαρά και συγκίνηση. Η ημέρα αυτή δεν είναι μια απλή ημερομηνία στο ημερολόγιο, αλλά μια ευκαιρία να τιμήσουμε έναν άνθρωπο που με τη ζωή, το έργο και την αφοσίωσή του έχει αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην καρδιά της κοινότητάς μας. Ο πρωτοπρεσβύτερος της Βαλύρας, π. Ιωάννης Φωτεινός, συμπλήρωσε πρόσφατα τα 66 του χρόνια, και η τοπική μας κοινωνία αισθάνεται την ανάγκη να εκφράσει την αγάπη, την ευγνωμοσύνη και τον σεβασμό της για τον άνθρωπο που είναι δίπλα μας σε κάθε στιγμή της ζωής μας.

Πώς αγιάζεται η τροφή μας: Με αναφορά στον λόγο του Αγίου Ιακώβου του Τσαλίκη

         

                            

                                                Φωτό: Pinterest


Εισαγωγή

Η τροφή δεν αποτελεί για την Ορθόδοξη Εκκλησία απλώς βιολογική αναγκαιότητα, αλλά βαθύτατα πνευματικό γεγονός. Από τη δημιουργία του κόσμου μέχρι τη Θεία Ευχαριστία, η τροφή βρίσκεται στο επίκεντρο της σχέσης Θεού και ανθρώπου. Η Αγία Γραφή, οι Πατέρες της Εκκλησίας και η ζώσα εκκλησιαστική παράδοση μαρτυρούν ότι η ύλη —και ειδικά η τροφή— αγιάζεται, μεταμορφώνεται και γίνεται φορέας θείας χάριτος, όταν προσφέρεται με ευχαριστία, προσευχή και σταυρική αναφορά στον Θεό.

Στη σύγχρονη εποχή, όπου η τροφή έχει αποκοπεί από κάθε πνευματική αναφορά και αντιμετωπίζεται συχνά ως προϊόν κατανάλωσης ή απόλαυσης, η εκκλησιαστική εμπειρία υπενθυμίζει ότι «οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος» (Ματθ. 4,4). Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο λόγος συγχρόνων αγίων, όπως του Αγίου Ιακώβου   Τσαλίκη, ο οποίος με απλότητα και πατρική φροντίδα ανέδειξε τη σημασία του αγιασμού της καθημερινής ζωής, και ειδικά της τροφής.Τον φωτισμένο λόγο και τις προτροπές του Αγίου Ιακώβου  εντοπίσαμε στο Facebook, στη σελίδα του κ. Γιώργου Γεωργουδάκη.

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να αναλύσει θεολογικά το ερώτημα πώς αγιάζεται η τροφή, μέσα από τη βιβλική και πατερική παράδοση, τη λειτουργική πράξη της Εκκλησίας και τη διδασκαλία του Αγίου Ιακώβου του Τσαλίκη.Περιλαμβάνονται και οι πλήρεις προσευχές κατά το γεύμα και το δείπνο, με βάση το Ωρολόγιον το Μέγα.

Με φτερά αγγέλου υπογράφεται η καλή γειτονία στη Βαλύρα

                     

                                                               Φωτογραφίες: Pinterest

Η Βαλύρα του 1950 ξυπνούσε αργά, όπως ξυπνούν τα χωριά που έχουν μάθει να μετρούν τον χρόνο όχι με ρολόγια, αλλά με σκιές αυλών, με τον ήχο του νερού στα αυλάκια και με το πότε ανοίγουν τα πέταλα τα  άνθη τους. Τα πρωινά, πριν ακόμη ο ήλιος ανέβει πάνω από τις κεραμοσκεπές, μια δροσιά απλωνόταν στα στενά σοκάκια και καθόταν στα πέτρινα πεζούλια, σαν ευλογία. Εκεί, στη Μπιζανιώτικη γειτονιά, οι αυλές δεν ήταν απλώς κομμάτια γης· ήταν μνήμη, περηφάνια και σιωπηλή μαρτυρία  μιας ολόκληρης ζωής.

Στην πιο αρχοντική αυλή της γειτονιάς, με την ψηλή καγκελόπορτα και  τις παλιές πλάκες που είχαν φθαρεί από γενιές πατημάτων, ζούσε η αείμνηστη κα  Σοφία. Τώρα,  στολίδι του σπιτιού της,  έχει ριζώσει η νύφη της Μαρία.Eίναι εκείνη που καλλιεργεί φτερά αγγέλου στο Μπιζάνι της Βαλύρας.

Η Θεολογία της Ιεράς Εικόνος της Παναγίας Υπαπαντής της Καλαμάτας

                   

                                          Φωτό: Messenia Live


Εισαγωγή

Η ετήσια εορτή της Υπαπαντής του Κυρίου  στις 2 Φεβρουαρίου, αποτελεί για την Καλαμάτα και τη Μεσσηνία όχι μόνο μια μεγάλη πανήγυρη, αλλά και ζωντανή μνήμη ταυτότητας, πίστης και ιστορικής συνέχειας. Στο κέντρο αυτής της εμπειρίας βρίσκεται η Ιερά και Θαυματουργός Εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής, πολιούχου και προστάτιδος της πόλης, η οποία εδώ και αιώνες συνοδεύει τον λαό της Καλαμάτας στις χαρές και στις δοκιμασίες του. Το άρθρο αυτό εστιάζει, προς δόξαν Θεού, στη θεολογία της Ιεράς Εικόνος, αξιοποιώντας ιστορικά, αγιογραφικά και συμβολικά στοιχεία που τη συγκροτούν (Καλοκύρης, 1972· Ouspensky & Lossky, 1982). Πρόκειται για μια «σιωπηλή θεολογία», που καλεί τον πιστό σε προσωπική "υπάντηση" με το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως.

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

Μετά το ρήγμα του "Εγώ", σε μία νέα ομοιόσταση του "Εμείς" με αγάπη

                           

                                                            Φωτό: Pinterest


Αφορμή γι΄ αυτό το δοκίμιο στάθηκε μία πρόσφατη ανάρτηση του λόγου του κ. Αντώνη Ανδρουλιδάκη στη σελίδα στο FB της κας  Μαυρίκη-Μπόβη Ουρανίας, φιλολόγου της Βαλύρας, με τίτλο: ΡΩΓΜΕΣ- Σκέψεις για τον εαυτό και τον τόπο μας. Λόγος πυκνός, υπαρξιακός και βαθιά διαποτισμένος από την εμπειρία του ρήγματος - προσωπικού και συλλογικού. Το κείμενο αυτό δεν λειτουργεί εδώ ως αντικείμενο φιλολογικής ανάλυσης, αλλά ως ζωντανό ερέθισμα σκέψης, ως μαρτυρία μιας κοινής αγωνίας που διατρέχει τον σύγχρονο άνθρωπο: την απώλεια της αίσθησης νοήματος, σχέσης και δυνατότητας του «μαζί». Ο λόγος του κ. Ανδρουλιδάκη ενέπνευσε  στοχασμούς πάνω στα ρήγματα που βιώνουμε προσωπικά και συλλογικά, και στη δυνατότητα αποκατάστασης μέσα από τη σχέση, την αγάπη και την   πίστη.

Το άρθρο που ακολουθεί επιχειρεί μια διαλογική προσέγγιση, συνδέοντας φιλοσοφία, ψυχολογία, κοινωνιολογία, ανθρωπολογία και θεολογία. Σκοπός του δεν είναι να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να ανοίξει έναν χώρο σκέψης για το πώς το σπασμένο μπορεί να μεταμορφωθεί και να  φέρει , μία συνειδησιακή μορφογένεση και μία νέα ομοιόσταση, σε έδαφος σταθερό, από το εγώ στο εμείς. 

 Είθε με καρδιά ανοιχτή, να αγγίξει όσους ψάχνουν να δουν το ρήγμα όχι μόνο ως απώλεια, αλλά και ως δυνατότητα αναγέννησης.

Μαθήματα πέρα από τη Νομική

                             

                                                                       Φωτό: Pinterest

 

Όταν ο Παντελής πήρε το πτυχίο του από τη Νομική Σχολή Αθηνών το 1970, ως αριστούχος, ένιωσε πως ο κόσμος του άνοιγε διάπλατα. Με τις οικονομίες του αγόρασε ένα σκούρο μπλε κοστούμι, μια ασορτί γραβάτα και κατέβηκε στην Καλαμάτα, όχι πια σαν το   σεμνό παιδί της επαρχίας που έφυγε κάποτε, αλλά σαν άνθρωπος «καταξιωμένος».

Περπατούσε καμαρωτός στους δρόμους. Μέσα του μια φωνή επαναλάμβανε:
Δεν είσαι όποιος κι όποιος. Είσαι αριστούχος της Νομικής Αθηνών!

Δεν συμπεριφερόταν πια όπως παλιά. Δεν έτρωγε ψωμί με τα χέρια. Δεν γελούσε αυθόρμητα. Είχε απομνημονεύσει το σαβουάρ-βιβρ όπως το ποινικό δίκαιο και μιλούσε με τόση τυπικότητα και ψυχρότητα, που η γιαγιά του —εκείνη που τον μεγάλωσε μετά τον χαμό της μητέρας του από επάρατη ασθένεια— ένιωθε κάθε του λέξη σαν γροθιά στο στομάχι της.

Εισαγωγὴ στοΤριώδιο: Θεολογικὴ ανάλυση του Κοντακίου του Τελώνου καὶ Φαρισαίου

       

                                                             Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πλέον κατανυκτικές και παιδαγωγικές λειτουργικές περιόδους της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Αρχίζει με την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και εκτείνεται μέχρι το Μέγα Σάββατο, προετοιμάζοντας τον πιστό για τη συμμετοχή του στο Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου. Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, δεν εισάγει τον πιστό αμέσως στη νηστεία, αλλά πρώτα τον διδάσκει το φρόνημα με το οποίο αυτή πρέπει να βιωθεί: την ταπείνωση, τη μετάνοια και τη συντριβή της καρδιάς.

Το Κοντάκιο της Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου συνοψίζει ολόκληρη τη θεολογία του Τριωδίου. Με λιτό αλλά πυκνό λόγο, καλεί τον άνθρωπο να εγκαταλείψει την υπερηφάνεια του Φαρισαίου και να μιμηθεί την ταπεινή κραυγή του Τελώνου, η οποία έγινε δεκτή από τον Θεό. Το Κοντάκιο δεν είναι απλώς ποιητικό κείμενο· είναι θεολογική ερμηνεία της παραβολής (Λκ 18, 9-14) και ταυτόχρονα πρόσκληση προσωπικής μετανοίας.

Η Αντιμετώπιση των Ζιζανίων στους Ελαιώνες της Βαλύρας

 

             

                                                   Φωτό: Stasinos Bovis, FB

 

Εισαγωγή

Η διαχείριση των ζιζανίων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την παραγωγικότητα των ελαιώνων. Στη Βαλύρα, όπου οι ελαιώνες συνδυάζουν παραδοσιακή καλλιέργεια και σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας, η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου καταπολέμησης ζιζανίων επηρεάζει άμεσα την υγεία του εδάφους, τη μακροχρόνια απόδοση των δέντρων και το περιβάλλον.Το ερέθισμα  γι΄αυτή την ανάρτηση, μας το έδωσε ο δραστήριος ελαιοπαραγωγός βιολογικής καλλιέργειας στη Βαλύρα, κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης, με  σχετική φωτογραφία στη σελίδα του στο FB.

Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η μείωση της έντασης κατεργασίας του εδάφους και ο περιορισμός της χημικής ζιζανιοκτονίας οδηγούν σε πιο ανθεκτικούς και υγιείς ελαιώνες (Gómez et al., 2011).

«Η ταπείνωση ως οδός δικαιώσεως» Ευαγγέλιο Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                                 Φωτό: Pinterest


Εισαγωγή

Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου ανοίγει την πύλη του Τριωδίου και μας εισάγει στο πνεύμα της αληθινής μετανοίας. Ο Χριστός δεν συγκρίνει απλώς δύο ανθρώπους, αλλά δύο τρόπους υπάρξεως. Η παραβολή αυτή δεν απευθύνεται μόνο στους «άλλους», αλλά σε κάθε καρδιά που στέκεται ενώπιον του Θεού.

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα (Λουκά 18, 10–14) 

Δύο άνθρωποι ανέβηκαν στο ναό για να προσευχηθούν.
Ο Φαρισαίος ευχαριστούσε τον Θεό γιατί έπραττε τα δεόντα κατά τον νόμο των Εβραίων και καυχόταν ότι δεν ήταν όπως οι άλλοι άνθρωποι αμαρτωλός.
Ο Tελώνης, όμως, στεκόταν μακριά και έλεγε:
«Θεέ μου, ελέησέ με τον αμαρτωλό».
Σας λέγω,  διδάσκει ο Κύριος, μόνο ο Τελώνης επέστρεψε στον οίκο του. Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, ενώ όποιος ταπεινώνεται θα υψωθεί.

«Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» Απόστολος Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, μας προσφέρει την Κυριακή αυτή έναν αποστολικό λόγο βαθιάς παρηγοριάς και βεβαιότητας . Ο Απόστολος Παύλος δεν απευθύνεται σε ανθρώπους θεωρητικούς, αλλά σε πιστούς δοκιμασμένους. Ο λόγος του δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς σταυρό, αλλά μια ζωή αχώριστη από την αγάπη του Χριστού. Στην απαρχή του Τριωδίου, η Εκκλησία μάς στηρίζει πάνω στο θεμέλιο της θείας αγάπης, για να πορευθούμε τον δρόμο της μετανοίας χωρίς φόβο.

Το Αποστολικό Ανάγνωσμα  (Προς Ρωμαίους 8, 28–39)

Αδελφοί, γνωρίζουμε ότι σε όσους αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν για το καλό τους, σε εκείνους που έχουν κληθεί σύμφωνα με το σχέδιό Του.
Αν ο Θεός είναι μαζί μας, ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;
Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη; Στενοχώρια; Διωγμός; Πείνα; Κίνδυνος;
Σε όλα αυτά νικούμε ολοκληρωτικά με τη δύναμη Εκείνου που μας αγάπησε.
Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι ούτε ο θάνατος ούτε η ζωή ούτε καμιά άλλη δύναμη μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού που φανερώθηκε στον Ιησού Χριστό.

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Σαν το Χαμόγελο του Μακαριστού Γέροντος Αιμιλιανού του Σιμωνοπετρίτου

        



Εισαγωγή

Ο μακαριστός Γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης (1934–2019), κατά κόσμον Αλέξανδρος Βαφείδης, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες πνευματικές φυσιογνωμίες του σύγχρονου Ορθόδοξου μοναχισμού. Η ζωή και το έργο του χαρακτηρίζονται από βαθιά πίστη, αυθεντική χαρά εν Χριστώ και ζωντανή πνευματική παρουσία που επηρέασε το Άγιον Όρος και τη σύγχρονη Εκκλησία. Το χαμόγελό του, απλό αλλά φωτεινό, αντηχεί την πνευματική γαλήνη που η αληθινή πίστη και αγάπη φέρει στην ψυχή και στον συνάνθρωπο.

Το Τριώδιο και η Πνευματική Προετοιμασία για το Πάσχα

                  

                                                              Φωτό: Pinterest



Η καθιέρωση του Τριωδίου ανάγεται στους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας, όταν οι Πατέρες αντιλήφθηκαν την ανάγκη μιας οργανωμένης πνευματικής προετοιμασίας για το Άγιο Πάσχα. Στόχος ήταν να προσφερθεί στους πιστούς ένα σταδιακό πνευματικό μονοπάτι που περιλαμβάνει μετάνοια, προσευχή, νηστεία και φιλανθρωπία. Μέσα από τις Κυριακές του Τριωδίου και τις ακολουθίες, η Εκκλησία οδηγεί τον άνθρωπο να συνειδητοποιήσει την αμαρτία, την ανάγκη μετάνοιας και την προσδοκία σωτηρίας.Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές περιόδους της εκκλησιαστικής ζωής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς προετοιμάζει τον πιστό για τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού. Ονομάζεται «Τριώδιο» από το γεγονός ότι οι κανόνες των ακολουθιών του περιέχουν τρία ωδικά μέρη (τρίοδα), που τονίζουν τη μετάνοια, την προσευχή και την πνευματική άσκηση. Η περίοδος αυτή αρχίζει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, περίπου επτά εβδομάδες πριν το Πάσχα, και κορυφώνεται στη Μεγάλη Εβδομάδα.

Άγιος Μεγαλομάρτυς Τρύφων – Προστάτης των Γεωργών και των Αμπελουργών

               

                                        Φωτό: Καστροπολίτες Διδυμότειχου

Η μνήμη του Αγίου Τρύφωνος εορτάζεται κάθε χρόνο στις 1 Φεβρουαρίου και αποτελεί μία από τις πιο αγαπητές μορφές της Ορθοδοξίας, ιδιαίτερα για τον αγροτικό κόσμο. Η ζωή του ξεχωρίζει για την απλότητα, τη βαθιά πίστη, τα θαύματα και το ηρωικό μαρτύριό του. Ο Άγιος Τρύφων γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στη Λάμψακο της Φρυγίας, στη Μικρά Ασία. Προερχόταν από φτωχή αλλά ευσεβή οικογένεια. Από μικρή ηλικία εργαζόταν ως χηνοβοσκός, φροντίζοντας τα ζώα της οικογένειάς του για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Παρά την έλλειψη τυπικής μόρφωσης, μελετούσε την Αγία Γραφή και προσευχόταν αδιάλειπτα, αποκτώντας μεγάλη πνευματική σοφία.

Το χρυσό νήμα του μεταξοσκώληκα στη Βαλύρα του 1950

                          

                                                                        Φωτό: Ε.Η.Κ.



Αφιερωμένο στην κα Ελένη Φειδά που τιμά τα Καλαματιανά μαντήλια στο Rhode Island των Η.Π.Α.

Την άνοιξη του 1950, όταν ο κάμπος της Μεσσηνίας άρχιζε να πρασινίζει και οι μουριές ντύνονταν ξανά με τα πρώτα τους τρυφερά φύλλα, στα σπίτια άρχιζε μια σιωπηλή κινητοποίηση. Δεν χρειαζόταν συνεννόηση· όλοι ήξεραν. Ήταν η εποχή του μεταξοσκώληκα. Η εποχή του «καματερού», όπως τον έλεγαν, όχι από κακία, αλλά από σεβασμό – γιατί ήθελε κόπο, φροντίδα και υπομονή, μα στο τέλος αντάμειβε η σηροτροφία.

Η  Βαλύρα εκείνα τα χρόνια προσπαθούσε ακόμη να σταθεί όρθια. Ο πόλεμος και ο Εμφύλιος είχαν αφήσει πληγές βαθιές, όχι μόνο στα σπίτια, αλλά και στις ψυχές των ανθρώπων. Το μετάξι δεν ήταν πολυτέλεια· ήταν ελπίδα. Ένα συμπληρωματικό εισόδημα που μπορούσε να πληρώσει το αλεύρι, να γεμίσει το λαδικό, να μπει κάτι στην άκρη για την προίκα της κόρης.

Όλα ξεκινούσαν από τη μουριά.

Παναγία Δακρυρροούσα: Η χάρη Της από την Κορώνη Μεσσηνίας στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς

                      

                                          Φωτό: Γιώργος Γεωργουδάκης στο FB

Εισαγωγή

Η Αγία μας Εκκλησία τιμά στις 31 Ιανουαρίου τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου της Δακρυρροούσας, της επονομαζόμενης και Κορωνιώτισσας, μίας από τις πλέον συγκινητικές και θαυματουργές μορφές της Παναγίας μας. Η σεπτή εικόνα Της φυλάσσεται στην ομώνυμη Ιερά Μονή, κοντά στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς, και συνδέεται άρρηκτα με τη σωτηρία της νήσου από τον φοβερό σεισμό του 1867 μ.Χ.

Το ιστορικό της Ιεράς Εικόνος

Κατά την παράδοση, ο άρχοντας Λέων Πολυκαλάς, διωκόμενος από την Κορώνη της  Μεσσηνίας, κατέφυγε στην επαρχία Παλλικής της Κεφαλονιάς, φέροντας μαζί του μία ιερά εικόνα της Θεομήτορος. Με δική του μέριμνα και δαπάνη, στα τέλη του 15ου αιώνα, ανήγειρε ναό, στον οποίο κατέθεσε με τιμές την εικόνα.

Η ταπείνωση χωρίς αυτογνωσία είναι ψευδαίσθηση

                         

                                                                      Φωτό: Ε.Η.Κ.


Εισαγωγή

Η ταπείνωση αποτελεί έναν από τους κεντρικότερους όρους της χριστιανικής πνευματικότητας. Δεν είναι απλώς μια ηθική αρετή, αλλά τρόπος υπάρξεως, στάση ζωής και καρδιακή κατάσταση που καθιστά τον άνθρωπο δεκτικό της χάριτος του Θεού. Ωστόσο, η ταπείνωση δεν είναι αυτονόητη ούτε εύκολη στην κατανόηση. Συχνά συγχέεται με την εξωτερική μετριοφροσύνη, με μια επιφανειακή αυτοϋποτίμηση ή ακόμη και με ψυχολογικές καταστάσεις ενοχής και ανασφάλειας. Η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση επιμένουν ότι η αληθινή ταπείνωση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς βαθιά και ειλικρινή αυτογνωσία. Όπου απουσιάζει η αυτογνωσία, η ταπείνωση μετατρέπεται σε ψευδαίσθηση· σε μια πνευματική μάσκα που κρύβει τον εγωισμό αντί να τον θεραπεύει.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να τεκμηριώσει θεολογικά και πατερικά τη θέση ότι η ταπείνωση χωρίς αυτογνωσία δεν είναι αρετή αλλά πλάνη. Θα αναδειχθεί η βιβλική βάση της αυτογνωσίας, η πατερική κατανόηση της ταπείνωσης ως καρπού εσωτερικής αλήθειας, καθώς και οι πνευματικοί κίνδυνοι της ψευδοταπείνωσης.  

Τι ζητούν πραγματικά οι νέοι από την Εκκλησία μας;

                   

                                                           Φωτό: Pinterest

 

Σε μια εποχή όπου όλα αμφισβητούνται, όπου η πληροφορία είναι άφθονη αλλά το νόημα σπάνιο, οι νέοι άνθρωποι δεν αναζητούν από την Εκκλησία την τελειότητα. Αναζητούν την αλήθεια. Όχι την αψεγάδιαστη εικόνα, αλλά την ειλικρινή στάση. Όχι τον αλάθητο λόγο, αλλά τον αληθινό άνθρωπο, τον φωτισμένο πατέρα η μητέρα  που υπηρετεί σταυρικά, άνευ ανταπόδοσης, τον Κύριο και θα τους προσεγγίσει με Θεού αγάπη που βγαίνει αυθόρμητα από μέσα του.

Το αίτημα της νέας γενιάς μπορεί να συνοψιστεί σε δύο φράσεις:

Όχι τελειότητα, αλλά ειλικρίνεια.
Όχι λόγια, αλλά συνέπεια και ειλικρινή επάφη.

Σε αυτό το απλό αλλά βαθύ σχήμα αναδεικνύεται μια κρίσιμη αλήθεια: οι νέοι αποστρέφονται την υποκρισία. Όταν ο λόγος δεν ανταποκρίνεται στο βίωμα, η Εκκλησία χάνει την αξιοπιστία της. Και αυτό δεν αφορά μόνο την εκκλησιαστική ζωή, αλλά και τη δημόσια παρουσία της Εκκλησίας.

Η κρίση εμπιστοσύνης δεν είναι κρίση πίστης

Οι νέοι δεν απορρίπτουν τον Θεό. Απορρίπτουν την αντίφαση. Δεν απορρίπτουν την πίστη· απορρίπτουν την αναντιστοιχία ανάμεσα σε όσα λέγονται και σε όσα βιώνονται. Η δυσπιστία τους δεν είναι απέναντι στο Ευαγγέλιο, αλλά απέναντι στην εικόνα μιας Εκκλησίας που ορισμένες φορές εμφανίζεται θεσμική, απόμακρη και  αμυντική. 

Το Σπίτι που Άδειασε για να Γεμίσει με Φως

                           

                                                             Φωτό: Pinterest

 

O Nίκος και η Μαρία,  ένα  νέο ζευγάρι,  ζούσε μαζί αλλά όχι πραγματικά. Το σπίτι τους  ήταν γεμάτο αντικείμενα και δραστηριότητες, αλλά οι καρδιές τους άδειες, τρία χρόνια μετά τον γάμο τους.  Μέσα από τη σιωπή, τη διάκριση και την αναζήτηση χρόνου για τον Θεό και τη μεταξύ τους  σχέση, ανακάλυψαν την αληθινή παρουσία της αγάπης του Χριστού στη ζωή τους.


Α΄ Μέρος – Το Σπίτι που Ήταν Γεμάτο, αλλά Άδειο

Το πρωινό φως μπήκε μέσα από τα παράθυρα, αλλά δεν άγγιξε τις καρδιές τους.

Ο Νίκος καθόταν μπροστά στον υπολογιστή, τα μάτια του καρφωμένα στην οθόνη.
Η Μαρία έτρεχε στην κουζίνα, κρατώντας καφέ και κινητό ταυτόχρονα.
— Καλημέρα… είπε, αλλά το χαμόγελό της δεν έφτασε  ούτε στα μάτια του ούτε στην καρδιά του άνδρα της.

Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026

Κάποτε οι νύφες φορούσαν νυφικό με μακριά μανίκια

                              

                                                            Φωτό: Pinterest


 Εισαγωγή

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο γάμος δεν είναι απλή τελετή, ούτε κοινωνική σύμβαση. Είναι μυστήριο, δηλαδή ιερό γεγονός δια του οποίου ενεργεί η Χάρη του Θεού. Δεν τελείται για να επικυρώσει έναν έρωτα, αλλά για να μεταμορφώσει μια ανθρώπινη σχέση σε πνευματική ένωση.

Η Εκκλησία δεν ευλογεί απλώς την αγάπη δύο ανθρώπων· ευλογεί την απόφασή τους να ζήσουν ως ένα σώμα και μία ψυχή «ἐν Χριστῷ». Ο γάμος δεν είναι κατάληξη μιας ρομαντικής ιστορίας, αλλά αρχή μίας ασκητικής πορείας. Είναι είσοδος σε έναν δρόμο καθημερινής θυσίας, αμοιβαίας υπέρβασης του εγώ, συγχώρεσης, υπομονής και πνευματικής ωρίμανσης.

Στο μυστήριο του γάμου, το κέντρο δεν είναι το ζευγάρι, αλλά ο Χριστός. Το στεφάνωμα δεν είναι στέψη κοσμικής ευτυχίας, αλλά στέψη μαρτυρίου αγάπης. Τα στεφάνια δεν είναι σύμβολα δόξας, αλλά σύμβολα σταυρού.

Η θυσία χωρίς αγάπη είναι κενή και όταν είναι πλήρης αγάπης δεν είναι πλέον θυσία!

                            

                                                               Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Η θυσία αποτελεί κεντρικό στοιχείο της χριστιανικής πίστης. Από τον Αβραάμ που προσφέρει τον Ισαάκ ως παράδειγμα εμπιστοσύνης στον Θεό, έως τον Ιησού Χριστό που δίνει τον εαυτό Του για τη σωτηρία του κόσμου, η θυσία συνδέεται άρρηκτα με την αγάπη. Ωστόσο, η Αγία Γραφή και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας διδάσκουν ότι η θυσία που δεν συνοδεύεται από αγάπη χάνει την ουσία της και παραμένει άκαρπη. Αλλά και όταν η θυσία είναι πλήρης αγάπης παύει να είναι πλέον θυσία. Γίνεται ζωή που υπηρετεί τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Κάθε προσφορά που γεννιέται από  αγάπη  γίνεται  θεία ενέργεια καρδιάς, ένα μικρό κομμάτι του παραδείσου μέσα στον κόσμο.

 Το παρόν άρθρο εξετάζει τη σημασία της αγάπης ως θεμέλιο της θυσίας, μέσα από βιβλικά και πατερικά παραδείγματα, και αναδεικνύει τη σύγχρονη θεολογική διάσταση αυτής της αρχής.

Η γνώση χωρίς ήθος είναι κενή, η σοφία χωρίς ταπεινότητα επικίνδυνη, και η εκπαίδευση χωρίς αγάπη άκαρπη

 

                                                              Φωτό: Pinterest


Εισαγωγή

Στην εποχή της πληροφορίας και της τεχνολογικής προόδου, η γνώση, η σοφία και η εκπαίδευση φαίνονται περισσότερο από ποτέ αναγκαίες για την ανάπτυξη του ανθρώπου και της κοινωνίας. Ωστόσο, η χριστιανική θεολογία και η πατερική σκέψη μας προειδοποιούν ότι οι ανθρωπίνες δυνάμεις, όσο ισχυρές και αν είναι, χωρίς το ήθος, την ταπεινότητα και την αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, μπορούν να γίνουν επικίνδυνες ή άκαρπες. Ο τίτλος της παρούσας εργασίας συνοψίζει μια βαθειά θεολογική και ανθρωπολογική αλήθεια: η γνώση χωρίς ήθος είναι κενή, η σοφία χωρίς ταπεινότητα επικίνδυνη, και η εκπαίδευση χωρίς αγάπη άκαρπη. Στο παρόν δοκίμιο θα επιχειρήσουμε να τεκμηριώσουμε και να αναλύσουμε την παραπάνω θεώρηση, αντλώντας από τη Αγία Γραφή, την Πατερική παράδοση, καθώς και σύγχρονες θεολογικές προσεγγίσεις, ώστε να φανεί η βαθιά σύνδεση της γνώσης, της σοφίας και της εκπαίδευσης με τις χριστιανικές αξίες.

Η Εορτή των Τριών Ιεραρχών στη Βαλύρα – 30 Ιανουαρίου 2026

 

                                      Φωτό: κα Ευρυδίκη Λινάρδου-Παπαλαμπίδου



Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βαθιά συγκίνηση εορτάστηκε σήμερα, Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, στον ιερό ναό  του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας  η ιερή μνήμη των Τριών Μεγάλων Φωστήρων της Τρισηλίου Θεότητος και της Ορθοδοξίας: του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η σημερινή ημέρα δεν αποτέλεσε απλώς μια θρησκευτική επέτειο, αλλά μια αληθινή πνευματική πανδαισία, όπου η μορφή των Τριών Ιεραρχών προβλήθηκε ως φως παιδείας, πίστης, ταπείνωσης και αγάπης.

Το Δημοτικό Σχολείο Βαλύρας παρέλασε με την ελληνική σημαία και τον σταυρό επάνω στο κοντάρι της, δίνοντας έναν ιδιαίτερο συμβολισμό πίστης και πατρίδας. Οι μαθητές άναψαν κερί, τελέστηκε αρτοκλασία και όλα τα παιδιά, με τάξη, ταπεινότητα και ευλάβεια, κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων.

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

Οι Τρεις Ιεράρχες και η Συμβολή τους στην Παιδεία

       


Αφιερωμένο στους μαθητές, γονείς και δασκάλους  

Εισαγωγή

Η Εκκλησία μας κάθε χρόνο τιμά τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών – Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννη του Χρυσοστόμου – στις 30 Ιανουαρίου, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα του έργου τους στην Παιδεία και τη διαμόρφωση της πνευματικής ταυτότητας των Ελλήνων. Οι τρεις αυτοί Πατέρες της Εκκλησίας, πέρα από τη θεολογική τους διδασκαλία, υπήρξαν φωτεινοί παιδαγωγοί, δάσκαλοι και στοχαστές, που με το ήθος, τη σοφία και το λόγο τους ενέπνευσαν γενιές μαθητών. Η Παιδεία για αυτούς δεν περιοριζόταν στην απόκτηση γνώσεων, αλλά περιλάμβανε την καλλιέργεια της ψυχής, του ήθους και της ηθικής συνείδησης.

Η διδασκαλία τους παραμένει επίκαιρη σήμερα, καθώς θέτει τις βάσεις για μια παιδεία που συνδυάζει τη γνώση με την αρετή, τη σκέψη με την πίστη και την προσωπική ανάπτυξη με την κοινωνική ευθύνη (Kalamaras, 2019). Μέσα από τα έργα και τις επιστολές τους, οι Τρεις Ιεράρχες μας καλούν να αναζητούμε την αλήθεια, να καλλιεργούμε την κριτική σκέψη και να ζούμε με αγάπη και δικαιοσύνη.

Σαν της αμυγδαλιάς την πίστη

 

                                                               Φωτό: Pinterest
 

 

Εισαγωγή

Μέσα στο καταχείμωνο, όταν η φύση μοιάζει να κοιμάται και η παγωνιά να κυριαρχεί, η αμυγδαλιά ανθίζει. Στη Βαλύρα Μεσσηνίας, όπως και σε κάθε τόπο της όμορφης πατρίδας μας, όπου το δέντρο αυτό υψώνει τα λεπτεπίλεπτα άνθη του, αποκαλύπτεται ένα θαύμα σιωπηλό, αλλά εκκωφαντικό στη θεολογική του σημασία. Η αμυγδαλιά δεν περιμένει την άνοιξη· την προαναγγέλλει. Ντύνεται το «αέρινο νυφικό» της και αψηφά τους βοριάδες, τους παγετούς και τη σκληρότητα του χειμώνα.

Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως θεολογικό σύμβολο της πίστης: μιας πίστης όχι θεωρητικής, αλλά βιωματικής, τολμηρής και εμπιστευτικής. Όπως το δέντρο παραδίδεται στον Δημιουργό του, έτσι και η ανθρώπινη ψυχή καλείται να παραδοθεί στον Θεό. Η πίστη δεν είναι άμυνα, αλλά άνοιγμα. Δεν είναι φόβος, αλλά εμπιστοσύνη. Δεν είναι ασφάλεια ανθρώπινη, αλλά θεία παράδοση.

Η δύναμη της συγχώρησης

                            

                                                           Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η συγχώρηση δεν είναι απλώς μια ηθική αρετή· είναι τρόπος ύπαρξης. Είναι η στάση εκείνη που μεταμορφώνει τον άνθρωπο εσωτερικά και του επιτρέπει να ζει ελεύθερος από τα δεσμά του παρελθόντος. Σε έναν κόσμο γεμάτο πληγές, αδικίες, απογοητεύσεις και τραύματα, η συγχώρηση δεν παρουσιάζεται ως εύκολη επιλογή, αλλά ως σωτήρια αναγκαιότητα. Δεν είναι άρνηση του πόνου, αλλά υπέρβασή του. Δεν είναι λήθη, αλλά θεραπεία μνήμης. Δεν είναι δικαίωση του κακού, αλλά λύτρωση της ψυχής από το βάρος του μίσους. Η πατερική παράδοση, η εμπειρία της Εκκλησίας και η σύγχρονη ψυχολογία συμφωνούν σε ένα βαθύ σημείο: ο άνθρωπος που δεν συγχωρεί παραμένει αιχμάλωτος του τραύματός του, ενώ ο άνθρωπος που συγχωρεί ελευθερώνεται. Η συγχώρηση δεν αλλάζει πάντα το παρελθόν, αλλά αλλάζει ριζικά το παρόν και ανοίγει δρόμο για ένα διαφορετικό μέλλον. Είναι δύναμη, όχι αδυναμία. Είναι φως, όχι σκοτάδι. Είναι ζωή, όχι εγκλωβισμός.