Όσιος Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος: Απόστολος Ένθεος των Αφρικανών

                                                         

                                                         Φωτό: Πεμπτουσία

Ο Όσιος Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος (1903-1972) υπήρξε μια από τις συγκλονιστικότερες μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας, κατέχοντας τον τίτλο του «πρωτοπόρου της σύγχρονης εξωτερικής ιεραποστολής». Η ζωή του υπήρξε μια διαρκής θυσία και μια έμπρακτη εφαρμογή της εντολής του Χριστού «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη».

Τα πρώτα χρόνια και η πνευματική προετοιμασία

Γεννήθηκε το 1903 στο Βασιλίτσι Μεσσηνίας. Από νεαρή ηλικία έδειξε κλίση προς τον μοναχισμό και την ιερωσύνη. Μόνασε στην Ιερά Μονή Κορώνης και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Παρά τη δίψα του για μάθηση, οι συνθήκες της εποχής τον ανάγκασαν να σπουδάσει σε μεγαλύτερη ηλικία, καταφέρνοντας τελικά να αποφοιτήσει από τη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Για πολλά χρόνια υπηρέτησε ως ιεροκήρυκας σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ξεχωρίζοντας για την ταπεινότητα, την ασκητικότητα και την πύρινη διδαχή του.

Η κλήση για την ιεραποστολή

Αν και η δράση του στην Ελλάδα ήταν πλούσια, η καρδιά του φλεγόταν από έναν «θείο έρωτα» για τους ανθρώπους που δεν είχαν ακούσει ποτέ το Ευαγγέλιο. Σε ηλικία 57 ετών, μια ηλικία που άλλοι σκέφτονται τη συνταξιοδότηση, ο Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος πήρε τη μεγάλη απόφαση. Το 1960, ξεκίνησε μόνος του, χωρίς οικονομική στήριξη ή οργανωμένη υποδομή, για την καρδιά της Αφρικής, την Ουγκάντα.

Το έργο στην Αφρική

Η δράση του στην Ουγκάντα, την Κένυα και αργότερα στο Κονγκό υπήρξε υπεράνθρωπη. Ζούσε σε αχυρένιες καλύβες, τρεφόταν με τα ελάχιστα και πεζοπορούσε ατέλειωτα χιλιόμετρα κάτω από τον καυτό ήλιο ή μέσα σε τροπικές βροχές για να φτάσει σε απομονωμένα χωριά. Δεν μετέφερε μόνο τον λόγο του Θεού, αλλά και την έμπρακτη αγάπη: ίδρυσε σχολεία, ιατρεία και ναούς, φροντίζοντας παράλληλα για την εκπαίδευση των ντόπιων ώστε να στελεχώσουν την τοπική Εκκλησία.

Ο «παππούς των Αφρικανών», όπως τον αποκαλούσαν, κατάφερε να βαπτίσει χιλιάδες γηγενείς, θέτοντας τα θεμέλια της Ορθόδοξης Ιεραποστολής στην Υποσαχάρια Αφρική. Η αλληλογραφία του με την Ελλάδα ευαισθητοποίησε πολλούς πιστούς, οδηγώντας στην ίδρυση των πρώτων ιεραποστολικών συλλόγων.

Το τέλος και η αγιοκατάταξη

Ο π. Χρυσόστομος εκοιμήθη στις 29 Δεκεμβρίου 1972 στην Κανάνγκα του Κονγκό, εξαντλημένος από τις κακουχίες και τις ασθένειες, αλλά πλήρης πνευματικής χαράς. Η τελευταία του επιθυμία ήταν να παραμείνει το σώμα του εκεί, στη γη που αγάπησε, ανάμεσα στα πνευματικά του παιδιά.

Η επίσημη αγιοκατάταξή του από το Οικουμενικό Πατριαρχείο έγινε το 2024, αναγνωρίζοντας την αγιότητα του βίου του και την τεράστια προσφορά του. Ο Άγιος Χρυσόστομος ο ιεραπόστολος παραμένει το σύμβολο της αυταπάρνησης, υπενθυμίζοντας στην Ορθόδοξη Εκκλησία ότι η αποστολή της δεν έχει σύνορα και ότι η αγάπη για τον πλησίον μετριέται με την ετοιμότητα να θυσιάσει κανείς τα πάντα για τη σωτηρία του «άλλου».

Η μνήμη του  Οσίου Χρυσοστόμου (Παπασαραντόπουλου) του Νέου Ιεραποστόλου τιμάται στις 29 Δεκεμβρίου, ημερομηνία της οσιακής κοίμησής του (1972). Όσον αφορά τους ναούς που είναι αφιερωμένοι στο όνομά του: Ο πρώτος Ιερός Ναός παγκοσμίως αφιερωμένος στον Άγιο θεμελιώθηκε πρόσφατα (Σεπτέμβριο 2025) στη Μαδαγασκάρη, τιμώντας έτσι τον «φωτιστή της Αφρικής» στη γη όπου άφησε την τελευταία του πνοή. Στην Ελλάδα, λόγω της πολύ πρόσφατης αγιοκατάταξής του (Οκτώβριο 2025), δεν υπάρχουν ακόμη μεγάλοι ενοριακοί ναοί αποκλειστικά στο όνομά του, ωστόσο η μνήμη του τιμάται με ιδιαίτερη ευλάβεια σε μέρη όπου έζησε και έδρασε: Στην Ιερά Μονή Κορώνης στη Μεσσηνία, όπου μόνασε. Στην Ιερά Μονή Πετράκη στην Αθήνα, η οποία έχει ανακοινώσει πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του νέου Αγίου.Στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Νέου Ηρακλείου Αττικής, όπου υπηρέτησε ως πνευματικός και θεωρείται προστάτης της ενορίας. Μετά την επίσημη ένταξή του στο εορτολόγιο, αναμένεται η ανέγερση παρεκκλησίων και η αφιέρωση κλιτών σε ναούς, ιδιαίτερα στη γενέτειρά του, τη Μεσσηνία. 

Απολυτίκιο του  Οσίου Χρυσοστόμου του Ιεραποστόλου Παπασαραντόπουλου:

Ἦχος δ΄

Ὡς ἄστρον φωτεινὸν τῆς Ἐκκλησίας Χριστοῦ,
καὶ ἀπόστολον ἔνθεον τῶν ἐθνῶν,
Χρυσόστομε Ὅσιε, Παπασαραντόπουλε,
τὸ φῶς τοῦ Εὐαγγελίου ἐκήρυξας
ἐν χώραις μακραῖς καὶ ἀνύδροις·
διὸ πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ,
σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 ΕΥΧΕΣ

Εἴθε ἡ χάρη τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου νὰ φωτίζει τὴν πορεία σας καὶ νὰ στηρίζει κάθε ἔργο ἀγάπης καὶ προσφοράς.

Ὁ Ἅγιος νὰ πρεσβεύει ἀδιάλειπτα γιὰ εἰρήνη στὶς καρδιὲς σας καὶ δύναμη στὶς δοκιμασίες.

Ἡ ἱεραποστολικὴ του φλόγα νὰ γίνεται φῶς ζωῆς, πίστεως καὶ ἐλπίδας γιὰ ὅλους σας.

Ὁ Χριστὸς διὰ τῶν πρεσβειῶν τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου νὰ χαρίζει ὑγεία, ὁμόνοια καὶ πνευματικὴ χαρά.

Ἡ μνήμη τοῦ Ἁγίου νὰ γίνεται ἀφορμὴ ἀνακαίνισης ψυχῆς καὶ ἀληθινῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς.

Θερμές ευχαριστίες στην κα Βάσω Φ. Ηλιοπούλου που πρότεινε το θέμα αυτής της ανάρτησης.

-Λόγος Θείου Φωτός