Ἅγιος Διονύσιος ὁ ἐν Ὀλύμπῳ: Φάρος ασκητισμού, πίστεως και πνευματικής αναγέννησης του Γένους

                              

                                                     Φωτό: ΙΧΝΚ Εικόνες Αγιογραφίας

Εισαγωγή

Ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω αποτελεί μία από τις εμβληματικότερες φυσιογνωμίες του ελληνικού μοναχισμού του 16ου αιώνα. Η ζωή του δεν υπήρξε απλώς ένας ασκητικός βίος απομόνωσης, αλλά ένας συνεχής πνευματικός αγώνας, όπου η ησυχία της προσευχής συναντούσε την ενεργή προσφορά στον υπόδουλο ελληνισμό.Συνδύαζε:την αυστηρή άσκηση, την εσωτερική καλλιέργεια, τη διορατική ποιμαντική, τη στήριξη του υπόδουλου γένους, και την αναγέννηση της ορθόδοξης ταυτότητας.  Μετέτρεψε το “βουνό των θεών”, τον Όλυμπο, σε βουνό προσευχής, Ορθοδοξίας και πνευματικής αντίστασης.

Πρώιμα χρόνια – Μοναχισμός

Γεννήθηκε στο χωριό Πλατίνα Καρδίτσας γύρω στο 1500. Από νεαρή ηλικία έδειξε έντονη κλίση προς τη θεία ζωή. Μετά τον θάνατο των γονέων του, αναχώρησε για τα Μετέωρα, όπου εκάρη μοναχός.

Αναζητώντας μεγαλύτερη ησυχία, μετέβη στο Άγιον Όρος, όπου μόνασε στη Μονή Καρακάλλου.  Τον χαρακτήριζαν η  ταπείνωση, υπακοή, ακτημοσύνη, σιωπή, και η προσευχή.

Αργότερα εξελέγη ηγούμενος της Ιεράς Μονής Φιλοθέου, όπου προσπάθησε να επιβάλει αυστηρό κοινοβιακό τυπικό. Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν τον οδήγησαν σε οικειοθελή αποχώρηση, για να μη γίνει αιτία διχόνοιας — πράξη βαθιάς ταπεινώσεως και πνευματικής ωριμότητας.

Βέροια – Όλυμπος – Πνευματική θεμελίωση

Μετέβη στη Βέροια, όπου μόνασε στη Μονή Τιμίου Προδρόμου στη Σκήτη. Η φήμη του εξαπλώθηκε ταχύτατα . Ήταν πνευματικός καθοδηγητής, σύμβουλος, εξομολόγος, πατέρας των ψυχών. Ωστόσο, ο πόθος του για απόλυτη ησυχία τον οδήγησε στις απόκρημνες πλαγιές του Ολύμπου.Το 1541 ίδρυσε την Ιερά  Μονή Αγίας Τριάδος, γνωστή σήμερα ως: Παλαιά Μονή Αγίου Διονυσίου. Με προσωπικό μόχθο και εργασία των πρώτων μαθητών του, οικοδόμησε τη μονή και ίδρυσε το: Άγιον Σπήλαιον Αγίου Διονυσίου— τόπο απόλυτης ησυχίας και αδιάλειπτης προσευχής.Η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του στις 23 Ιανουαρίου.

Πνευματική προσφορά – Εθνική στήριξη

Ο Άγιος δεν περιορίστηκε στο μοναστήρι. Περιόδευε σε χωριά της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας κηρύττοντας το Ευαγγέλιο, ενισχύοντας τους πιστούς, αντιστεκόμενος στον εξισλαμισμό, ιδρύοντας σχολεία και στηρίζοντας την ελληνική συνείδηση. Η διδασκαλία του τόνιζε την ενότητα , μετάνοια , πίστη , ταυτότητα , προσευχή και ελπίδα.

Κοίμηση

Κοιμήθηκε ειρηνικά στις 23 Ιανουαρίου 1541.

Το ιερό του λείψανο εναποτέθηκε στον νάρθηκα του καθολικού της μονής, η οποία επί αιώνες υπήρξε πνευματικό καταφύγιο, φάρος Ορθοδοξίας, κέντρο αντίστασης κατά του  κατακτητή , χώρος παιδείας και πίστεως.

Θαύματα του Αγίου Διονυσίου

Αναφέρονται  θεραπείες ασθενών, παρηγοριά σε θλιμμένους, σωτηρία ορειβατών στον Όλυμπο, θαυματουργικές εμφανίσεις σε κινδύνους, επεμβάσεις σε πυρκαγιές και κατολισθήσεις, προστασία της μονής από καταστροφές, θεραπεία παιδιών από βαριές ασθένειες και  ενίσχυση ανθρώπων σε απελπισία. Ο Άγιος θεωρείται προστάτης των ορειβατών, των ταξιδιωτών και των κατοίκων της Πιερίας. 

Πνευματικοί Μαργαρίτες και Νουθεσίες

 «Ἡ σιωπή γεννᾷ τὴν προσευχήν, καὶ ἡ προσευχή γεννᾷ τὸ φῶς.»

«Ὅπου δὲν κατοικεῖ ἡ ταπείνωσις, δὲν κατοικεῖ οὔτε ὁ Θεός.»

«Μὴ ζητᾷς νὰ ἀλλάξεις τοὺς ἄλλους· ἀλλοίωσον πρῶτα τὴν καρδίαν σου.

 «Ἡ ἡσυχία εἶναι σχολεῖον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.»

«Ὁ Χριστός δὲν κατοικεῖ στὸν θόρυβο, ἀλλὰ στὴν καθαρὰ καρδία.»

                                                  Φωτό: The Mount Olympus

Ναοί και Μονές αφιερωμένες στον Άγιο Διονύσιο

• Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω (σύγχρονο Μετόχι)

• Παλαιά Μονή Αγίου Διονυσίου (Όλυμπος)

• Ιεροί Ναοί σε Πιερία, Θεσσαλία, Μακεδονία

• Παρεκκλήσια σε ορειβατικά καταφύγια

• Προσκυνηματικά εξωκκλήσια στον Όλυμπο

ΑπολυτίκιονἮχος α’.

Τῆς ἐρήμου πολίτης καὶ ἐν σώματι  Ἄγγελος,

καὶ θαυμάτων ἐργάτης ἀνεδείχθης θεοφόρε πατήρ ἡμῶν Διονύσιε.

Νηστείᾳ, ἀγρυπνίᾳ, καὶ προσευχῇ, οὐράνια χαρίσματα δεξάμενος,

θεραπεύεις τοὺς νοσοῦντας καὶ τὰς ψυχὰς φωτίζεις.

Δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν,

δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι,

δόξα τῷ ἐνεργοῦντι διὰ σοῦ πᾶσιν ἰάματα.

 Προσευχή – Ευχή

Ἅγιε τοῦ Θεοῦ Διονύσιε,

φύλαξ τοῦ Ὀλύμπου καὶ στήριγμα τῶν πιστῶν,

σκέπε τὰς οἰκίας ἡμῶν,

φύλαττε τὰ τέκνα ἡμῶν,

ἴασαι τὰ σώματα καὶ φώτιζε τὰς ψυχὰς ἡμῶν,

δίδαξέ μας ταπείνωσιν, μετάνοιαν καὶ προσευχήν,

καὶ πρέσβευε ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς τὸν Κύριον.

Ἀμήν.

Βιβλιογραφία  

Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου εν Ολύμπω. (2015). Ο Άγιος Διονύσιος ο εν Ολύμπω: Βίος και πολιτεία. Πιερία: Εκδόσεις Ι.Μ. Αγίου Διονυσίου.

Καραγιάννης, Ι. (2005). Ασκητισμός και μοναχισμός στον Όλυμπο κατά την Τουρκοκρατία. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πουρναράς.

Μητροπολίτης Κίτρους, Αικατερίνης και Πλαταμώνος. (2012). Οι άγιοι της Πιερίας. Κατερίνη: Ιερά Μητρόπολη Κίτρους.

Παπαδόπουλος, Σ. (1998). Μορφές του Ορθόδοξου μοναχισμού στον 16ο αιώνα. Αθήνα: Εκδόσεις Αρμός.

-Λόγος Θείου Φωτός