Φωτό: Ιερά Μητρόπολις Χαλκίδος
Εισαγωγή
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος Σελέντης συγκαταλέγεται στις εκείνες εκκλησιαστικές μορφές της Ορθοδοξίας που, αν και έζησαν σύντομο βίο, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην εκκλησιαστική συνείδηση. Η ζωή του υπήρξε βίωμα Ευαγγελίου, σταυρική προσφορά και σιωπηλή ομολογία της Βασιλείας του Θεού. Οι μαρτυρίες σύγχρονων αγίων, όπως του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου και του Οσίου Ιακώβου Τσαλίκη, εντάσσουν το πρόσωπό του στην εμπειρία της ζώσας αγιότητας της Εκκλησίας. Το παρόν αφιέρωμα επιχειρεί, μέσα από πατερικά χωρία, να φωτίσει θεολογικά τη μορφή του, προσφέροντας παράλληλη νεοελληνική απόδοση και εκτενή ανάλυση.
Ενότητα Α΄ – Ταπείνωση
Η ταπείνωση ως κατοικητήριο της θείας χάριτος
Άγιος Ισαάκ ο Σύρος:
«Ὅπου ἐστὶν ἡ ταπείνωσις, ἐκεῖ κατασκηνοῖ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ.»
Απόδοση:
Όπου υπάρχει ταπείνωση, εκεί αναπαύεται και κατοικεί η χάρη του Θεού.
Ανάλυση :
Η ταπείνωση, σύμφωνα με τον άγιο Ισαάκ τον Σύρο, δεν είναι απλώς μία αρετή μεταξύ άλλων, αλλά ο κατεξοχήν τόπος της θείας παρουσίας. Ο ταπεινός άνθρωπος παύει να στηρίζεται στον εαυτό του και γίνεται δεκτικός της θείας χάριτος. Ο Μητροπολίτης Νικόλαος Σελέντης έζησε αυτή την πραγματικότητα χωρίς εξωτερικές επιδείξεις. Η ταπείνωσή του τον προφύλαξε από την αυταρέσκεια που ορισμένες φορές συνοδεύει την εκκλησιαστική εξουσία. Δεν επεδίωξε αναγνώριση, αλλά αποδοχή του θελήματος του Θεού. Έτσι, η ζωή του έγινε χώρος αναπαύσεως της θείας χάριτος. Η ταπείνωση τον κατέστησε πνευματικό πατέρα και όχι απλό διοικητή. Μέσα από αυτήν, ερμηνεύεται και η πνευματική ακτινοβολία που άσκησε.
Η ταπείνωση γεννά την αγάπη
Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος:
«Ταπείνωσις ἐστὶν ἀνωνύμως λαμβάνειν τὰ χαρίσματα τοῦ Θεοῦ.»
Απόδοση:
Ταπείνωση σημαίνει να δέχεται κανείς τα χαρίσματα του Θεού χωρίς να τα αποδίδει στον εαυτό του.
Ανάλυση :
Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος συνδέει την ταπείνωση με την ανιδιοτέλεια. Ο ταπεινός δεν ιδιοποιείται τα χαρίσματα, αλλά τα επιστρέφει δοξολογικά στον Θεό. Ο Μητροπολίτης Νικόλαος δεν θεώρησε ποτέ τη χάρη της επισκοπής ως προσωπικό κατόρθωμα. Η στάση αυτή γέννησε ελευθερία και αγάπη. Όταν ο άνθρωπος δεν διεκδικεί δόξα, μπορεί να αγαπήσει χωρίς όρους. Η ταπείνωση τον απάλλαξε από την πικρία ακόμη και όταν αδικήθηκε. Έτσι, η αγάπη του έγινε καθολική και θεραπευτική. Η πνευματική του στάση αντανακλά το ήθος των Πατέρων.
Ενότητα Β΄ – Επισκοπή
Ο επίσκοπος ως ποιμήν
Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος:
«Ὅπου ὁ ἐπίσκοπος, ἐκεῖ τὸ πλῆθος, καθάπερ ὅπου ὁ Χριστός, ἐκεῖ ἡ καθολικὴ Ἐκκλησία.»
Απόδοση:
Όπου βρίσκεται ο επίσκοπος, εκεί βρίσκεται και το πλήρωμα, όπως όπου είναι ο Χριστός, εκεί είναι και η Καθολική Εκκλησία.
Ανάλυση :
Ο άγιος Ιγνάτιος αποδίδει στον επίσκοπο βαθύ εκκλησιολογικό ρόλο. Δεν είναι απλός διαχειριστής, αλλά σημείο ενότητας. Ο Νικόλαος Σελέντης υπήρξε επίσκοπος καρδιών, όχι μηχανισμών. Η παρουσία του δημιουργούσε αίσθημα ασφάλειας και πνευματικής ενότητας. Η επισκοπή του θεμελιώθηκε στη σχέση και όχι στην επιβολή. Μέσα από την ταπείνωση και την αγάπη, ενσάρκωσε την ενότητα της Εκκλησίας. Ο λαός αναγνώριζε στο πρόσωπό του τον ποιμένα που συμπορεύεται. Αυτή η ποιμαντική στάση αποτελεί αυθεντική πατερική συνέχεια.
Ο επίσκοπος ως θυσία
Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος:
«Πρῶτον καθαρθῆναι δεῖ, καὶ εἶτα καθαίρειν.»
Απόδοση:
Πρέπει πρώτα να καθαρθεί κανείς και έπειτα να καθαρίζει τους άλλους.
Ανάλυση:
Η επισκοπή, κατά τον Άγιο Γρηγόριο, είναι σταυρική διακονία. Ο ποιμένας προηγείται στην άσκηση πριν προηγηθεί στη διδασκαλία. Ο Μητροπολίτης Νικόλαος έζησε αυτή την εσωτερική προτεραιότητα. Η ζωή του έγινε θυσία υπέρ του λαού. Η προσωπική του καθαρότητα έδινε κύρος στα λόγια του. Δεν εξανάγκαζε, αλλά έπειθε με το παράδειγμα. Η επισκοπή του δεν εξαντλήθηκε σε λόγους, αλλά σε βίωμα. Έτσι, η ποιμαντική του απέκτησε πνευματική βαρύτητα.
Ενότητα Γ΄ – Αγιότητα
Η αγιότητα ως καρπός αγάπης
Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής:
«Ὁ ἀγαπῶν Θεὸν, πάντας ἀνθρώπους ἀγαπᾷ.»
Απόδοση:
Όποιος αγαπά τον Θεό, αγαπά και όλους τους ανθρώπους.
Ανάλυση :
Η αγιότητα δεν είναι απομόνωση, αλλά καθολική αγάπη. Ο άγιος Μάξιμος δείχνει ότι η αγάπη προς τον Θεό επαληθεύεται στην αγάπη προς τον άνθρωπο. Ο Νικόλαος Σελέντης έζησε αυτή την ενότητα. Η αγάπη του δεν έκανε διακρίσεις. Γι’ αυτό και θεωρήθηκε από σύγχρονους αγίους ως άνθρωπος του Θεού. Η αγιότητα του δεν ήταν επιδεικτική, αλλά σιωπηλή. Μέσα από την καθημερινή θυσία, αγίασε τον χρόνο. Η Εκκλησία αναγνωρίζει τέτοιες μορφές ως φανερώσεις της θείας χάριτος.
Ενότητα Δ΄ – Εσχατολογία
Ο θάνατος ως πέρασμα
Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος:
«Οἱ ἅγιοι καὶ μετὰ θάνατον ζῶσι καὶ ἐνεργοῦσι.»
Απόδοση:
Οι άγιοι και μετά τον θάνατο ζουν και ενεργούν.
Ανάλυση :
Η εσχατολογική εμπειρία της Εκκλησίας δεν αντιλαμβάνεται τον θάνατο ως τέλος. Ο άγιος Συμεών μαρτυρεί τη ζωντανή κοινωνία των αγίων. Οι μαρτυρίες περί της μεταστάσεως του Μητροπολίτου Νικολάου εντάσσονται σε αυτή την παράδοση. Η ζωή του δεν διεκόπη, αλλά μεταμορφώθηκε. Η παρρησία του ενώπιον του Θεού συνεχίζεται ως πνευματική παρουσία. Η Εκκλησία βλέπει τον θάνατο ως Πάσχα. Έτσι, ο βίος του μακαριστού Μητροπολίτου Νικολάου Σελέντη αποκτά εσχατολογική πληρότητα.
Επίλογος
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος Σελέντης, μέσα από τις θεματικές της ταπείνωσης, της επισκοπής, της αγιότητας και της εσχατολογίας, προβάλλει ως αυθεντικό πατερικό πρότυπο. Η ζωή του υπήρξε μαρτυρία ότι η αγιότητα δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά συνεχίζει να γεννάται μέσα στην Εκκλησία.
Βιβλιογραφία
Βασίλειος Καισαρείας. (1996). Ομιλίες και ασκητικά. Αθήνα: Πατερικαί Εκδόσεις Γρηγόριος.
Γρηγόριος ο Θεολόγος. (2000). Λόγοι. Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναράς.
Ιγνάτιος Αντιοχείας. (1999). Επιστολές. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
Ιωάννης της Κλίμακος. (2002). Κλίμαξ. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
Ισαάκ ο Σύρος. (2004). Ασκητικοί Λόγοι. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
Μάξιμος Ομολογητής. (1998). Κεφάλαια περί αγάπης. Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναράς.
Συμεών ο Νέος Θεολόγος. (2005). Κατηχήσεις. Αθήνα: Αποστολική Διακονία.
-Λόγος Θείου Φωτός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου