Αθανάσιος Στασ. Μπόβης: Έγκαιρη ενημέρωση και πρόληψη, απαραίτητα εργαλεία για κάθε ελαιοπαραγωγό

                                            

                                         Φωτογραφίες: κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης

Προς τους ελαιοπαραγωγούς της Βαλύρας

Η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί βασικό στήριγμα του εισοδήματος και της αγροτικής παράδοσης της Βαλύρας. Οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής, με ήπιους χειμώνες και αυξημένη υγρασία σε ορισμένες περιόδους του έτους, ευνοούν την παραγωγή ποιοτικού ελαιολάδου, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών, όπως ο δάκος και το γλοιοσπόριο.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται ζημιές σε ελαιώνες της ευρύτερης περιοχής, ιδιαίτερα σε χρονιές με βροχές το φθινόπωρο και αυξημένη παρουσία δάκου. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη ενημέρωση και η σωστή πρόληψη είναι απαραίτητα εργαλεία για κάθε παραγωγό, όπως  αναφέρεται σε σχετική ανάρτηση του καθηγητή μαθηματικών και ελαιοπαραγωγού κυρίου Αθανασίου Στασ. Μπόβη, στη σελίδα του στο FB. Δεν είναι υπερβολή η διαπίστωση του νεαρού και επιτυχημένου ελαιοπαραγωγού, κυρίου Στασινού Αθαν. Μπόβη, που αναφέρει στην σελίδα του στο FB, ότι ο παραγωγός πρέπει να είναι διαρκώς συνδεδεμένος με το διαδίκτυο και να ενημερώνεται συνεχώς σχετικά με την καλλιέργεια  των ελαιώνων του.

Το παρόν ενημερωτικό  άρθρο έχει στόχο να παρουσιάσει με απλό  τρόπο τι είναι το γλοιοσπόριο της ελιάς, συνδυαστικά με   τον δάκο, πώς αναγνωρίζεται και ποιες πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν τους ελαιοπαραγωγούς της Βαλύρας να προστατεύσουν την παραγωγή και την ποιότητα του ελαιολάδου τους.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 27: Ησυχασμός

 

 

                                                            Φωτό: Pinterest

Ο ησυχασμός είναι η ένωση νου και καρδιάς στον Θεό, η αδιάλειπτη εσωτερική προσευχή και η βαθιά ειρήνη. Ο ησυχασμός είναι η εσωτερική μέθοδος ένωσης του νου με την καρδιά, ώστε ο άνθρωπος να ζει συνεχώς ενώπιον του Θεού. Δεν είναι τεχνική αλλά κατάσταση χάριτος. Με την επίκληση του ονόματος του Χριστού, ο νους καθαρίζεται από τους λογισμούς, η καρδιά θερμαίνεται από την αγάπη και ολόκληρος ο άνθρωπος γίνεται χώρος θείας παρουσίας. Οι Πατέρες ονομάζουν τον ησυχασμό «επιστροφή στον αληθινό εαυτό». Στην πράξη, ο ησυχαστής εργάζεται να διατηρεί την προσευχή ζωντανή, να συγκεντρώνει τον νου, να καλλιεργεί πραότητα και να αποφεύγει εξωτερικές περισπάσεις. Η ενότητα νου-καρδιάς οδηγεί σε βαθύ ειρηνικό φωτισμό και στερεώνει τον άνθρωπο στην αληθινή γνώση του Θεού.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 26: Θεία Διάκριση

 

 

                                                            Φωτό: Pinterest

Η θεία διάκριση είναι η πνευματική σοφία που διαχωρίζει το καλό από το κακό και οδηγεί σε σωστές αποφάσεις.Η διάκριση είναι η ικανότητα της ψυχής να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος, το πνευματικό από το κοσμικό, ώστε κάθε πράξη να εκτελείται με σοφία και σύνεση. Ενισχύει την πνευματική ζωή, προστατεύει από πνευματικά σφάλματα και οδηγεί στην ολοκληρωμένη ένωση με τον Θεό (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Η διάκριση θεωρείται από τον Άγιο Ιωάννη «μητέρα όλων των αρετών», επειδή δίνει μέτρο, καθοδήγηση και σαφήνεια. Χωρίς διάκριση, ακόμη και η αρετή γίνεται υπερβολή και οδηγεί σε πλάνη. Η διάκριση είναι η ικανότητα να γνωρίζει κανείς ποιο είναι το θέλημα του Θεού σε κάθε περίσταση. Είναι φως που μπαίνει μέσα στην καρδιά και ξεκαθαρίζει ποιοι λογισμοί είναι υγιείς και ποιοι εμπαθείς. Πατέρες όπως ο Άγιος Αντώνιος και ο Άγιος Μάξιμος μιλούν για διάκριση ως συνδυασμό καθαρότητας, εμπειρίας και θείας φώτισης. Ο διακριτικός άνθρωπος δεν ενεργεί με αυθορμητισμό ούτε από φόβο, αλλά με βαθιά ειρήνη. Η διάκριση οδηγεί σε ισορροπία, προφυλάσσει από πλάνη και γίνεται κλειδί για την πνευματική ωρίμανση.

Όταν το κιλό το ελαιόλαδο στη Βαλύρα κόστιζε είκοσι πέντε λεπτά της δραχμής

                     

                                                           Φωτό: Pinterest

Αφορμή γι’ αυτό το διήγημα στάθηκε ένα τηλεφώνημα από μακριά. Από το Ρόουντ Άιλαντ των Ηνωμένων Πολιτειών, ο αγαπητός κύριος Γιώργος Φειδάς, με μνήμη ακούραστη και διάθεση φωτεινή, θέλησε να μοιραστεί μαζί μας όσα έζησε παιδί στα ελαιοτριβεία της Βαλύρας, εκείνα τα χρόνια της δεκαετίας του ’50, όταν η ζωή μετρούσε αλλιώς τον χρόνο και τον κόπο.

Ο μακαριστός Βαλυραίος ιερέας που καθιστούσε τις γυναίκες του χωριού κατά Κυρίω “έγκυες”

                            

                                                                Φωτογραφίες:Pinterest

Τι να πρωτοθυμηθώ από εκείνη την αγία μορφή, τον αλησμόνητο ιερέα της Βαλύρας, τον μακαριστό πατέρα Δημήτριο Ξυδόπουλο. Οι παλιοί κάτοικοι του χωριού τον αποκαλούσαν «παπά Ξύδη» λόγω της αυστηρότητάς του κατά την εξομολόγηση· γεύονταν, όπως έλεγαν, «το όξος των αμαρτιών τους» και αναζητούσαν με πίστη αληθινή τη γλυκύτητα της μετάνοιας.

Τις δεκαετίες 1950–70, οι γιαγιάδες και οι μητέρες του χωριού, όταν επέστρεφαν από το πετραχήλι του παπα-Δημήτρη, παρέμεναν για πολλή ώρα σιωπηλές και εσωστρεφείς. Άναβαν με κατάνυξη το καντηλάκι τους και συνέχιζαν τις δουλειές τους αθόρυβα, ώσπου να ξαπλώσουν. Τότε, μέσα στη νύχτα, αναμετρούνταν με εκείνο το φοβερό και τρομερό που είχε ειπωθεί στο εξομολογητήριο.

Θυμάμαι ένα δειλινό στη βεράντα της γιαγιάς μου Κωνσταντίνας, όταν στάθηκε στην αυλόπορτα η αείμνηστη γειτόνισσα, η θεοσεβής γιαγιά Πότα.

Εαυτῷ και Θεῷ συστρεφόμενος: Η κίνηση του νου του ανθρώπου κατά την Επιστήμη και την Ορθόδοξη Παράδοση

  

                                                                     Φωτό: Pinterest

ΜΕΡΟΣ Α΄

1. Εισαγωγή

Η μελέτη της νοεράς λειτουργίας του νου του ανθρώπου αποτελεί πεδίο συναντήσεως πολλών επιστημονικών και θεολογικών κλάδων. Η ψυχολογία, η ψυχιατρική και η νευροβιολογία ερευνούν τον νου ως λειτουργία του εγκεφάλου, ως συνείδηση που οργανώνει την εμπειρία, την αντίληψη και τη συμπεριφορά. Αντίθετα, η ορθόδοξη πατερική παράδοση αντιλαμβάνεται τον νου (νοῦς) ως το «βασιλικὸν καὶ ἡγεμονικὸν» (Μαξίμου Ὁμολογητοῦ, Ambigua, 7), ως την βαθύτατη δύναμη της ψυχής, με προορισμό την κοινωνία με τον Θεό.

Το παρόν δοκίμιο εξετάζει τις κινήσεις του νου κατά τη διαδικασία της πνευματικής ανόδου, με επίκεντρο το ανώτατο στάδιο που οι Πατέρες περιγράφουν ως «ἐαυτῷ καὶ Θεῷ συστρεφόμενος»—δηλαδή την εσωτερική στροφή του ανθρώπου στον ίδιο του τον εαυτό και ταυτόχρονα στο Θεό που κατοικεί εντός του. Το φαινόμενο αυτό θα προσεγγιστεί με τρόπο διεπιστημονικό: πρώτα από την οπτική των θετικών επιστημών, έπειτα από την ψυχαναλυτική θεωρία, και τέλος από την πατερική ανθρωπολογία που αποτελεί και το κέντρο της έρευνάς μας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στα στάδια της νοεράς πορείας, από την εξωστρέφεια και την διάχυση των αισθήσεων έως την εσωστρέφεια, την αυτογνωσία και την αναζήτηση της θείας παρουσίας, όπως μαρτυρείται στα κείμενα του Μεγάλου Βασιλείου, του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, του Αγίου Μαξίμου, του Ευαγρίου, του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά και άλλων πατέρων της νηπτικής παραδόσεως.

Άγιος Σπυρίδων ο Θαυματουργός — Φως Πίστεως και Μεσιτείας

                          

                                                         Φωτό: Ορθόδοξος Συναξαριστής

Βίος και Πορεία Αγιότητος

Ο Άγιος Σπυρίδων γεννήθηκε περίπου το 270 μ.Χ. στην Κύπρο, στην περιοχή Άσσια, από οικογένεια βοσκών και απλών ανθρώπων. Από νεαρός έδειξε βαθιά αγάπη προς τον Θεό και την εκκλησία. Χειροτονήθηκε ιερέας και στη συνέχεια εξελέγη Επίσκοπος Τριμυθούντος, όπου υπηρέτησε με ταπείνωση, αγάπη και πνευματική φροντίδα για το ποίμνιό του.

Στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. (η σύνοδος κατά του Αρειανισμού), ο Άγιος Σπυρίδων διακρίθηκε όχι με λόγους σοφούς κατά γράμμα, αλλά με την απλότητα και την πίστη του. Σύμφωνα με την παράδοση, για να εξηγήσει την Αγία Τριάδα έπιασε έναν πλίνθο (τούβλο) στο χέρι του· καθώς μιλούσε, φωτιά ανέβηκε απ’ την κορυφή του, νερό έτρεξε από κάτω και μόνο χώμα έμεινε στη χούφτα του, δείχνοντας με απτό τρόπο τη μία ουσία με τις τρεις  υποστάσεις  της Τριαδικής Θεότητος (1). 

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 25: Ταπείνωση

 

 

                                                            Φωτό: Pinterest

Η ταπείνωση είναι η αληθινή γνώση του εαυτού, η απλότητα της καρδιάς και η εμπιστοσύνη στον Θεό ως πηγή όλων.Για τον Άγιο Ιωάννη, η ταπείνωση είναι «ανώνυμη χάρη»: δεν μπορεί να εξηγηθεί λογικά· μόνο να βιωθεί. Είναι η αίσθηση ότι όλα είναι δώρα Θεού και ότι ο άνθρωπος δεν έχει τίποτε δικό του. Οι Πατέρες την ονομάζουν «ένδυμα του Χριστού», επειδή φανερώνει την αληθινή θεϊκή αγάπη: απέραντη δύναμη που εκδηλώνεται ως πραότητα και καλοσύνη. Η ταπείνωση δεν είναι υποτίμηση ούτε δειλία· είναι αληθινή γνώση του εαυτού και ελευθερία από το βάρος της αυτοδικαίωσης. Όταν ο άνθρωπος αποκτά ταπείνωση, παύει να συγκρίνεται, να κρίνει και να επιβάλλεται. Αντίθετα, γίνεται δεκτικός στη χάρη, ευγνώμων και πρακτικός στην αγάπη. Η ταπείνωση ελκύει τη θεία παρουσία και γίνεται πηγή ειρήνης.

«Τὸ δὲ μὴ προσληφθέν, ἀθεράπευτον»

 

                                                               Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο λόγος του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, «Τὸ δὲ μὴ προσληφθὲν, ἀθεράπευτον», αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις διατυπώσεις της ορθόδοξης χριστολογίας και της σωτηριολογικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Προερχόμενος από την περίφημη Επιστολή 101 του Γρηγορίου προς τον Κληδόμιο, ενσαρκώνει με μοναδική ακρίβεια το μυστήριο της ενσάρκωσης του Υιού και Λόγου του Θεού. Με τη φράση αυτή συνοψίζεται όλη η θεολογία των Πατέρων σχετικά με το πώς ο Χριστός, προσλαμβάνοντας την ανθρώπινη φύση στο σύνολό της —σώμα, ψυχή, νου, θέληση— πραγματώνει την καθολική θεραπεία του ανθρώπου.

Η "ευλογία της χρυσελιάς" στη Βαλύρα Μεσσηνίας

                               

                                             Φωτογραφίες: κ. Μάριος Κλειότης

Η ελιά, δέντρο ιερό και πανάρχαιο, αποτελεί εδώ και χιλιάδες χρόνια σύμβολο υγείας, μακροζωίας και ευημερίας. Στη Βαλύρα Μεσσηνίας, ο δεσμός των κατοίκων με την ελιά δεν είναι απλώς  καλλιέργειας∙ είναι βαθιά συναισθηματικός, πνευματικός και παραδοσιακός. Κάθε οικογένεια διατηρεί τις ελιές της με ευλάβεια, γνωρίζοντας πως από αυτό το δέντρο θα προκύψει το λάδι της χρονιάς — τροφή, φάρμακο, φως και ευλογία.

Οι άνθρωποι της Βαλύρας ξέρουν καλά ότι η ευλογία δεν βρίσκεται μόνο στον καρπό, αλλά και στη δύναμη που  μας χαρίζει η Παναγία. Εκείνη που στέκει προστάτιδα στα χωράφια  μας, συνοδοιπόρος στους κόπους μας και παρηγοριά τις δύσκολες ημέρες. Το λάδι που ανάβει στο καντηλάκι δεν φωτίζει απλώς τα σπίτια∙ φωτίζει τις ελπίδες , τις προσευχές και την πίστη  μας ότι η Παναγία θα  μας φυλάει και θα  μας χαρίζει υγεία.

Ακριβώς με αυτό το πνεύμα της πίστης και ευγνωμοσύνης είναι εμποτισμένο το    ακόλουθο κείμενο :

Φωταγώγηση του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου στη Βαλύρα – Μια Γιορτή Φωτός και Προσφοράς

      

                                                             Φωτό: eidisoules.gr

Την ερχόμενη Κυριακή, 14 Δεκεμβρίου, και ώρα 20:00, η πλατεία της Βαλύρας θα γεμίσει λάμψη, μουσικές και χριστουγεννιάτικη μαγεία! Με πρωτοβουλία του Δήμου Μεσσήνης, της Τοπικής Κοινότητας Βαλύρας και των Πολιτιστικών Συλλόγων του χωριού, θα πραγματοποιηθεί η επίσημη φωταγώγηση του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, σηματοδοτώντας την έναρξη της πιο γιορτινής περιόδου του χρόνου.

Ή σοκαριστική μαρτυρία 12χρονης πού κατέβηκε στήν Κόλαση – Ή φρίκη καί τά παρακάλια στόν Όσιο Δαυίδ

 

Φωτό: Pinterest

ΕΥΒΟΙΑ ΟΣΙΟΣ ΔΑΥΙΔ: Πρόσωπο μέ πρόσωπο με έναν Άγιο, ένα μοναδικο θαυμαστό περιστατικό, τo οποίο συνέβη στήν ιστορική Ιερά Μονή Οσίου Δαυΐδ τού Θαυματουργού.

Τo θαυμαστό περιστατικό έλαβε χώρα πρiν 45 χρόνια στήν Ιερά Μονή Οσίου Δαυΐδ του Θαυματουργού.

“Με βαθειά συγκίνηση θέλω να σας διηγηθώ ένα περιστατικό που μου συνέβη πριν 45 χρόνια στην Μονή του Οσίου Δαβίδ. Την εποχή εκείνη ζούσα με την οικογένειά μου στο χωριό Κοκκινομηλιά, ένα πανέμορφο χωριό της Β. Ευβοίας, ορεινό με θέα το γαλάζιο Αιγαίο.

Εκείνη την περίοδο υπηρετούσα ως ψάλτης στο αναλόγιο των ενοριών στη Κούλουρη και Μαρούλη, δύο γειτονικά μικρά χωριά με ξεχωριστή και αυτά ζωντάνια και ομορφιά.

Στις 31 Οκτωβρίου 1960 είχαμε αποφασίσει με την σύζυγό μου να πάμε στην Ιερά Μονή του Οσίου Δαβίδ για να προσευχηθούμε επειδή την άλλη ημέρα ήταν η γιορτή του Αγίου. Η μετάβαση τότε γινόταν ή με τα ζώα ή με τα πόδια.

Αιφνιδίως όμως το κοριτσάκι μας, αρρώστησε γεγονός που συνέβαλε στη ματαίωση του προσκυνήματος μας. Αν και κατά τη διάρκεια της νύχτας συνήλθε, εν τούτοις η αναχώρηση μας για το μοναστήρι αναβλήθηκε.

Στις 5 Δεκεμβρίου 1960, την παραμονή του Αγίου Νικολάου ξεκινήσαμε να πραγματοποιήσουμε το προσκύνημά μας. Στο μοναστήρι συναντήσαμε και άλλους 30 περίπου προσκυνητές από ένα κεντρικό χωριό της Ευβοίας, την Αγία Άννα.

Στην Ιερά Μονή βρισκόταν ως προσκυνητής και ο μακαριστός ηγούμενος της Μονής π. Κύριλλος, λαϊκός τότε με την μητέρα του, εκμεταλλευόμενος την άδεια του από το στρατό, όπου υπηρετούσε. Κατά τον Εσπερινό που τελέστηκε από τον πατέρα Ιάκωβο Τσαλίκη και τον πατέρα Γρηγόριο (που σήμερα βρίσκεται στην Αλόννησο), οι προσκυνητές από την Αγία Άννα μας πληροφόρησαν ότι μαζί τους είναι και ένα δωδεκάχρονο κορίτσι Γυμνασίου που συνομιλεί με τον Άγιο.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 24:Ησυχία

 

 

                                                             Φωτό: Pinterest

Η ησυχία είναι η εξωτερική και εσωτερική ηρεμία που οδηγεί στη συνάντηση με τον Θεό.Η ησυχία είναι η τέχνη της εσωτερικής σιωπής, όχι η εξωτερική απομόνωση. Ο Άγιος Ιωάννης λέει πως ησυχαστής είναι εκείνος που «εντός ειρηνεύει». Η καρδιά απελευθερώνεται από θορύβους, άγχος και φαντασιώσεις. Οι Πατέρες διδάσκουν ότι στην ησυχία ο νους γίνεται δεκτικός στη χάρη, όπως η λίμνη που καθαρίζει όταν σταματά ο άνεμος. Η ησυχία δεν είναι παθητικότητα· είναι ενεργητική συμμετοχή σε μία στάση προσοχής και εγρήγορσης. Μέσα της, ο άνθρωπος μαθαίνει να ακούει τον Θεό, να αναγνωρίζει τον αληθινό εαυτό του και να αποφεύγει βεβιασμένες αποφάσεις. Η ησυχία φέρνει σοφία, θεραπεύει την ψυχολογική κόπωση και εξαγνίζει τα κίνητρα. Είναι απαραίτητη για κάθε αρετή, γιατί χωρίς εσωτερική γαλήνη η ψυχή λειτουργεί αντιδραστικά.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 23: Λογισμοί (Θεία Διάκριση)

 

 

                                                           Φωτό: Pinterest

Οι λογισμοί είναι οι εσωτερικές σκέψεις· η αρετή αφορά τη διάκριση, τον έλεγχο και τον καθαρισμό του νου.Στην πατερική παράδοση και ιδιαίτερα στην Κλίμακα του Ιωάννου του Σιναΐτου, οι λογισμοί αποτελούν μία από τις σημαντικότερες πνευματικές πραγματικότητες, διότι αποτελούν την πρώτη ύλη από την οποία γεννιούνται τόσο οι αρετές όσο και τα πάθη. Ο λογισμός αρχίζει ως απλή προσβολή, μία ανεπαίσθητη σκέψη που χτυπά την πόρτα της καρδιάς· δεν είναι ακόμη αμαρτία, αλλά δοκιμασία. Αν ο άνθρωπος τού επιτρέψει να παραμείνει, τότε μετατρέπεται σε συνδυασμό και συζήτηση, όπου η ψυχή αρχίζει να εμπλέκεται. Η επιμονή του λογισμού οδηγεί σε συναίνεση και τελικά σε πάθος ή πράξη. Για τον λόγο αυτό η διάκριση, η προσευχή και η εγρήγορση είναι αναγκαίες, ώστε ο νους να μάθει να αναγνωρίζει τους ψεύτικους, κακούς ή   λογισμούς πλάνης και να τους απορρίπτει πριν ριζώσουν. Στόχος δεν είναι η βίαιη καταστολή των σκέψεων, αλλά η καθαρότητα του νου, ώστε ο άνθρωπος να σκέφτεται με ειρήνη, αλήθεια και ευθύτητα, έχοντας το φως του Θεού ως κριτήριο και μέτρο.Επίσης σημαντικό είναι να αποφεύγουμε τα στερεότυπα, τις πλάνες σκέψεις ή αντιλήψεις για  τον εαυτόν μας και τους άλλους.

Ἀνόρθωση «εἰς τὸ παντελές»

                           

                                                        Φωτό: Ο Σωτήρ

Ἀληθινὰ θλιβερὸ καὶ δυσάρεστο τὸ θέαμα τῆς συγκυπτούσης γυναικός, τὴν θεραπεία τῆς ὁποίας παρουσιάζει ὁ Λουκᾶς στό Εὐαγγέλιο τῆς Ι’ Κυριακῆς (Λουκ., ιγ’ 10-17). Ἀλλὰ καὶ μεγάλη ἡ πίστη τῆς γυναικός, καθ’ ὅτι, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι κατείχετο ἀπὸ τὴν ἀσθένειά της δεκαοκτὼ ἔτη, καὶ δὲν μποροῦσε νὰ ἀνακύψη «εἰς τὸ παντελές» - ὁλοκληρωτικά, ἐν τούτοις δὲν παρέμενε στὸν οἶκο της, γιὰ νὰ προσευχηθῇ, ἀλλὰ προσερχόταν στὸν οἶκο τοῦ Κυρίου, νὰ ἀκούση τὸν λόγο Του (ὅ. π. 10-11).

Περί νηστείας, τρουφάκια με χαλβά και επικάλυψη σοκολάτας

                              

                                                       κα Κατερίνα Κόνιαρη

Μια απλή, κατά λάθος αποστολή της αγαπημένης συνταγής της Βαλυραίας κυρίας Κατερίνας Κόνιαρη στη σελίδα μου στο Facebook στάθηκε η αφορμή να ξετυλιχτεί μπροστά μου, σαν χριστουγεννιάτικη κορδέλα, η μνήμη εκείνων των παλιών χρόνων. Της δεκαετίας του 1960, τότε που στη Βαλύρα οι μητέρες μας ήξεραν να αξιοποιούν ακόμη και το παραμικρό ψίχουλο, για να κάνουν τις ημέρες της νηστείας των Χριστουγέννων χαρούμενες για μικρούς και μεγάλους. Τίποτα δεν μας έλειπε· ούτε το φαγητό, ούτε τα γλυκίσματα—κι όλα αυτά μέσα σε μια γλυκιά ανατροφή που μάθαινε στις καρδιές μας να τιμούν τη νηστεία, όπως την ορίζει η Ορθόδοξη εκκλησία μας.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 22:Υπερηφάνεια (Ταπείνωση)

 

 

                                                             Φωτό: Pinterest

 Για τον Άγιο Ιωάννη, η υπερηφάνεια είναι «άρνησις Θεού ανεπίγνωστος», διότι ο άνθρωπος αποδίδει στον εαυτό του όσα είναι δώρα του Θεού. Είναι η τελική και πιο επικίνδυνη παγίδα, επειδή συχνά αναπτύσσεται μετά την απόκτηση άλλων αρετών. Οι Πατέρες τη θεωρούν πνευματικό θάνατο, γιατί αποκόπτει την καρδιά από τη χάρη. Ο υπερήφανος δεν μπορεί να δει τον εαυτό του πραγματικά· γι’ αυτό και δεν αλλάζει. Η θεραπεία της υπερηφάνειας αρχίζει με την αληθινή γνώση της ανθρώπινης αδυναμίας και συνεχίζεται με την αποδοχή της ανάγκης μας για τον Θεό. Η μνήμη των πτώσεων, η ευχαριστία, η υπομονή στις δοκιμασίες και η ταπείνωση απέναντι στον αδελφό είναι τρόποι να διαλυθεί ο εσωτερικός εγωισμός. Όταν η καρδιά ελευθερωθεί από την υπερηφάνεια, έρχεται η αληθινή ειρήνη και η βαθύτερη χαρά του να αναγνωρίζει κανείς ότι όλα είναι Θεού δωρεά.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 21:Ματαιοδοξία (Απλότητα-Αυτογνωσία)

 

 

                                                             Φωτό: Pinterest

 

Η ματαιοδοξία, σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, είναι το πάθος που υποκλέπτει κάθε αρετή και τη μετατρέπει σε αντικείμενο επίδειξης. Ο πατέρας ονομάζει τη ματαιοδοξία «πολυμορφότερον θηρίον», διότι αλλάζει πρόσωπα ανάλογα με την περίπτωση. Η απλότητα και η προσγείωση της καρδιάς θεραπεύουν το πάθος, καθώς στρέφουν τον άνθρωπο από την ανάγκη αναγνώρισης προς την ταπεινή προσφορά. Στην πατερική εμπειρία, ο ματαιόδοξος δεν μπορεί να αναπαυθεί, γιατί η χαρά του εξαρτάται από τα βλέμματα των άλλων. Αντίθετα, ο αληθινά απλός άνθρωπος παραμένει ελεύθερος: κάνει το καλό χωρίς να μετρά αντιδράσεις, χωρίς να επιζητεί επιβράβευση. Η απλότητα δεν είναι αφέλεια, αλλά καθαρότητα κινήσεως της ψυχής. Προσγειωμένος είναι εκείνος που δεν παραπλανάται από φαντασιώσεις σπουδαιότητας, αλλά εργάζεται σταθερά, χωρίς αυτοπροβολή. Η θεραπεία της ματαιοδοξίας αρχίζει με αυτοπαρατήρηση, συνεχίζεται με ταπεινή αυτογνωσία και ολοκληρώνεται όταν η καρδιά βρίσκει χαρά στο να παραμένει αφανής.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 20: Δειλία (Θάρρος)

 

 

                                                              Φωτό: Pinterest

Η δειλία είναι ο παράλογος φόβος που παραλύει την ψυχή. Η θεραπεία της είναι η εμπιστοσύνη στον Θεό και η καλλιέργεια θάρρους και ψυχικής σταθερότητας.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 19: Αγρυπνία

 

  

                                                            Φωτό: Pinterest

Η αγρυπνία είναι η πνευματική εγρήγορση, η προσευχητική νύψη και η προσοχή στον νου.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 18: Ύπνος

 

 

                                                           Φωτό: Pinterest

Η αρετή αφορά το μέτρο στον ύπνο· αποφυγή υπερβολής και ραθυμίας· καλλιέργεια εγρήγορσης.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 17: Αναισθησία

 

 

                                                                Φωτό: Pinterest

Η αναισθησία είναι η πνευματική αδιαφορία, η “νέκρωση” της καρδιάς. Η θεραπεία της είναι η ευαισθησία συνείδησης, η μετάνοια και η εγρήγορση.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 16:Φιλαργυρία

 

  

                                                              Φωτό: Pinterest

Η φιλαργυρία είναι η προσκόλληση στο χρήμα και στα υλικά αγαθά· η θεραπεία της είναι η εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού και η καλλιέργεια ελευθερίας και γενναιοδωρίας.

Διάκριση: Ψυχολογική, Φιλοσοφική, Κοινωνιολογική και Πατερική Προσέγγιση

                      

                                                             Φωτό: Pinterest

1. Εισαγωγή

Η διάκριση αποτελεί μία από τις κρισιμότερες λειτουργίες του ανθρωπίνου νου και πνεύματος. Είναι η ικανότητα να ξεχωρίζουμε το αληθινό από το απατηλό, το ουσιώδες από το περιττό, το ευεργετικό από το επιβλαβές. Στη σύγχρονη κοινωνία υπερπληροφόρησης, όπου η ταχύτητα των ερεθισμάτων ξεπερνά την ικανότητα επεξεργασίας τους, η διάκριση γίνεται όχι μόνο πνευματική αρετή, αλλά και πρακτικό εργαλείο επιβίωσης. Στην ψυχολογία έχει τη μορφή της γνωστικής αξιολόγησης, στη φιλοσοφία ταυτίζεται με τον ορθό λόγο και τη φρόνηση, ενώ στην πατερική παράδοση αποτελεί το ανώτατο χάρισμα που φωτίζει όλα τα άλλα.

Η διάκριση βοηθά τον άνθρωπο να αντιμετωπίσει εμπόδια όπως γνωστικές παραμορφώσεις (λανθασμένεες σκέψεις), έντονα συναισθήματα, κοινωνικά στερεότυπα, τραυματικές εμπειρίες, ανεπεξέργαστες επιθυμίες και λογισμούς, που δημιουργούν ένα «νεφέλωμα» που απομακρύνει τον άνθρωπο από την ορθή κρίση.

Ευάγριος ο Ποντικός (εκ Πόντου) και η Εκπαίδευση των Λογισμών

                          

                                                                Φωτό: Pinterest

1. Εισαγωγή

Ο Ευάγριος ο Ποντικός (περ. 345–399 μ.Χ.) ήταν μαθητής του Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου, διδάσκαλος του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος και ένας από τους πρωτοπόρους της αναλυτικής αντιμετώπισης των λογισμών στην πνευματική ζωή. Στο έργο του Praktikos και σε άλλα συγγράμματά του, ορίζει τους λογισμούς ως ενδογενείς σκέψεις που μπορούν να οδηγήσουν είτε στη σωτηρία είτε στην πτώση, ανάλογα με την προέλευση και τον καρπό τους (Evagrius Ponticus, 1991).

Οι λογισμοί αποτελούν τον πυρήνα της ψυχικής δραστηριότητας και, κατά τον Ευάγριο, η ανάγνωση, ταξινόμηση και μεταμόρφωσή τους είναι το κλειδί για τον πνευματικό αγώνα.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 15:Αγνεία

  

Η αγνεία είναι η καθαρότητα του νου, της καρδιάς και του σώματος, η εσωτερική ελευθερία από εμπαθείς λογισμούς και η σωστή, φωτισμένη χρήση των επιθυμιών. Δεν είναι απλή αποχή, αλλά θετική κατάσταση καθαρότητας, προσανατολισμού προς τον Θεό και σεβασμού προς τον άλλον ως πρόσωπο.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 14: Γαστριμαργία

 

                                                               Φωτό: Pinterest

 

Η γαστριμαργία αναφέρεται στην απληστία ή υπερβολική επιθυμία για φαγητό και ποτό. Η αρετή αντίθετα είναι η νηφαλιότητα και το μέτρο στη διατροφή, που καλλιεργεί την αυτοσυγκράτηση και προστατεύει την ψυχική και σωματική ισορροπία (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 13: Ακηδία

 

                                                            Φωτό: Pinterest

 

Η ακηδία είναι η πνευματική νωθρότητα, η απάθεια ή η αδιαφορία για την πνευματική ζωή και την προσευχή. Η αρετή αντίθετα είναι η ενεργητική πνευματική εγρήγορση και διάθεση για άσκηση και προσευχή, που οδηγεί στην πνευματική πρόοδο και ενδυνάμωση της ψυχής (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

---

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 12: Ψεύδος (Αλήθεια)

 

                                                             Φωτό: Pinterest

 

Η αρετή της αλήθειας είναι η ζωή σύμφωνα με την ειλικρίνεια και την αλήθεια, αποφεύγοντας το ψεύδος, την εξαπάτηση ή την υπερβολική διαστρέβλωση των γεγονότων. Η ειλικρίνεια προστατεύει την ψυχή από εσωτερική σύγχυση και ενισχύει τις σχέσεις εμπιστοσύνης με τους άλλους (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 11: Πολυλογία (Σύνεση)

 

                                                            Φωτό: Pinterest

 

Η πολυλογία αναφέρεται στην υπερβολική ή αλόγιστη χρήση λόγου, που μπορεί να αποσπά την ψυχή από την πνευματική ζωή και να προκαλέσει κακίες ή παρεξηγήσεις. Η αρετή αντίθετα είναι η σύνεση στον λόγο, η ικανότητα να μιλά κανείς με μέτρο, αλήθεια και ωφέλεια, προστατεύοντας την ειρήνη της ψυχής και τις σχέσεις με τους άλλους. (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005)

Ανακοίνωση προς τους Φίλους-Αναγνώστες

                       

Αγαπητοί  Φίλοι - Αναγνώστες ,

Επειδή δεν θα είμαστε  μαζί σας κατά τις επομένες πέντε ημέρες, στην ιστοσελίδα μας θα βρείτε τα σκαλοπάτια των αρετών κατά τον Αγιο Ιωάννη Σιναΐτη, στα οποία εργαζόμαστε πνευματικά καθημερινά. Ανεβαίνουμε ένα σκαλοπάτι αρετής για κάθε ημέρα, για να έχουμε στο τέλος την πνευματική  θέαση της γεννήσεως του Κοσμοσωτήρος Ιησού Χριστού.

Σας ευχόμαστε καλή ψυχοπνευματική άσκηση  και θα επανέλθουμε με νέες  αναρτήσεις σύντομα!

Ο Θεός μεθ΄ημών,

Ευθυμία Η. Κοντοπούλου

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 10: Μνησικακία (Συγχώρηση)

 

 

Η μνησικακία είναι η αρνητική τάση της ψυχής να κρατά κακία ή να επιθυμεί εκδίκηση για αδικίες ή προσβολές. Η αρετή αντίθετα είναι η ικανότητα να συγχωρεί και να αποβάλλει την πικρία, προστατεύοντας την ψυχική ειρήνη και επιτρέποντας την πνευματική καλλιέργεια (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Η Ορθοδοξία τιμά σήμερα την Αγία Μεγαλομάρτυρα Βαρβάρα

 

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, 4 Δεκεμβρίου, τη μνήμη της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας, μιας από τις λαμπρότερες μορφές της πρώιμης χριστιανικής εποχής. Η Αγία θεωρείται προστάτιδα του Πυροβολικού, των επιδημιών και όσων κινδυνεύουν από αιφνίδιες απειλές (Δορμπαράκης, 2017).

Θεόσδοτοι Λογισμοί: Διάκριση, Είδη , Ωφέλεια και Αυτοαξιολόγηση

                         

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Στην πατερική παράδοση, οι θεόσδοτοι λογισμοί αποτελούν τον βασικό τόπο συνάντησης του ανθρώπου με τον Θεό , μακριά από  το ψευδές και το πάθος. Σε αντίθεση με τους εμπαθείς ή δαιμονικούς λογισμούς που θολώνουν την κρίση , καταδυναστεύουν τη συνείδηση και την αίσθηση της πραγματικότητας, οι θεόσδοτοι λογισμοί αποτελούν φωτισμό της καρδιάς από το Άγιο Πνεύμα, ενίσχυση του νου προς το αγαθό και κίνηση της ψυχής προς την αρετή (Ιωάννης Σιναΐτης, Κλίμαξ 26, 7). Είναι λογισμοί που γεννώνται όχι από την ψυχολογική προδιάθεση ή τις αισθήσεις, αλλά από την ενέργεια του Θεού εντός μας, όπως αποκαλύπτεται στην καθαρή καρδιά (Μάξιμος Ομολογητής, Ambigua 21).

Οι Πατέρες διακρίνουν ότι τέτοιοι λογισμοί λειτουργούν ως «παρηγορητικοί άνεμοι» που κινoύν το πλοίο της ψυχής προς το λιμάνι της σωτηρίας· για τον εξασκούμενο στην αρετή, λειτουργούν ως σημεία καθοδήγησης, ενίσχυσης και έμπνευσης. Στη σύγχρονη ψυχολογική ορολογία, θα μπορούσαν να συσχετισθούν με γνωσιακές επιγνώσεις υψηλότερης ηθικής ποιότητας, μορφές εσωτερικής διαύγειας που προάγουν αυτορρύθμιση, νόημα και εστίαση στο αγαθό (Frankl, 2006).

Το παρόν άρθρο εξετάζει τι είναι οι θεόσδοτοι λογισμοί, ποια είδη εμφανίζονται στους Πατέρες, πώς διακρίνονται από άλλους λογισμούς, πώς μαρτυρούνται μέσα από πατερικά βιώματα, και πώς ωφελούν τον "αθλητή του πνεύματος", δηλαδή στην άσκηση, στην καθαρότητα της σκέψης και στην προσευχή (σύνδεση με τον Θεό εντός).Στο τέλος αυτού του πονήματος ακολουθεί ένα έγκυρο και αξιόπιστο ερωτηματολόγιο για αυτοαξιολόγηση.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 9: Πραότητα

 

 

Η πραότητα είναι η ήπια, ευγενική και σταθερή συμπεριφορά της ψυχής, που δεν ταράζεται εύκολα από αντιξοότητες, προσβολές ή δυσκολίες. Είναι η αρετή που συνδυάζει την εσωτερική ειρήνη με την αληθινή αγάπη για τους άλλους και την ικανότητα να αντιμετωπίζει ο άνθρωπος τις καταστάσεις με Θεού σοφία και αυτοσυγκράτηση (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Η σύγχυση της αντίληψης λόγω έλλειψης θείας διάκρισης: για την αξιολόγηση στερεοτύπων

 

 

                                                           Φωτό:Pinterest

Εισαγωγή

Σε έναν κόσμο πολυμορφίας — πολιτισμικής, κοινωνικής, εθνικής, θρησκευτικής —  η ανθρώπινη  διάνοια συχνά επιδιώκει να ταξινομεί και να ερμηνεύει την πραγματικότητα. Τα στερεότυπα — δηλαδή οι γενικεύσεις ή «κατηγοριοποιήσεις» που αποδίδονται σε ομάδες ανθρώπων ή κατηγορίες — συχνά λειτουργούν ως “νοητικά κοντόφθαλμα”, που απλοποιούν την πολυπλοκότητα, αλλά και περιορίζουν τη δυνατότητα πραγματικής γνώσης και διάκρισης  αντίληψης (Scott, 1922/παρατιθέμενη σε Allport, 1954).

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να δείξει ότι η έλλειψη θείας διάκρισης   — δηλαδή η αδυναμία να αξιολογήσουμε πρόσωπα και καταστάσεις με καθαρό, ελεύθερο και διακριτικό νου — είναι η ρίζα της σύγχυσης, της προκατάληψης, της απαξίωσης, αλλά και της πνευματικής τύφλωσης. Θα εξετάσουμε το φαινόμενο αυτό με φιλοσοφική, ψυχολογική, κοινωνιολογική, ανθρωπολογική προσέγγιση και, τέλος, με  θεολογική‑πατερική ματιά.

Για να γίνει πιο σαφές το τι εννοούμε, παρουσιάζουμε παρακάτω μερικές συχνές κατηγορίες στερεοτύπων —  για  τον εαυτό μας,  τους άλλους,  και  κοινωνικές ομάδες , επίσης   σε  πνευματικό επίπεδο — που δυστυχώς κυριαρχούν στον σύγχρονο πολιτισμό και στη συλλογική φαντασία  και δεν αφήνουν να επικρατήσει ειρήνη στον κόσμο.

Οι Λογισμοί και η Διαχείρισή τους στην Πατερική Παράδοση και στη Σύγχρονη Ψυχολογία

                      

                                                         Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Οι λογισμοί αποτελούν θεμελιώδη όψη της ανθρώπινης ψυχής και του νου, καθώς εκφράζουν τις σκέψεις και τα εσωτερικά ερεθίσματα που επηρεάζουν τη συναισθηματική και πνευματική ζωή. Στην Ορθόδοξη Πατερική Παράδοση, οι λογισμοί θεωρούνται πειρασμοί που  αρρωσταίνουν τον νου και επηρεάζουν την προσήλωση στον Θεό και τη διασφάλιση της ψυχοπνευματικής υγείας (Ιωάννης Σιναΐτης, Κλίμαξ). Στη σύγχρονη ψυχολογία, οι λογισμοί μελετώνται ως γνωστικές διεργασίες που μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος, εμμονή, ιδεοληψία, κατάθλιψη  έως και ψύχωση (Clark & Beck, 2010).

Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι η ανάλυση των βασικών ειδών λογισμών, η ψυχολογική και θεολογική τους διάσταση, και η παρουσίαση τεχνικών αντιμετώπισης με ενσωμάτωση των σύγχρονων ψυχολογικών εργαλείων mindfulness, cognitive restructuring, ACT και reframing. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στους ακούσιους λογισμούς, καθώς αποτελούν συχνό φαινόμενο που μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ψυχική και πνευματική ισορροπία.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 8: Αοργησία (Έλεγχος του θυμού)

 

                                                           Φωτό: Pinterest

 

Η αοργησία είναι η ικανότητα του ανθρώπου να διατηρεί την ψυχική του ηρεμία και τον αυτοέλεγχο απέναντι σε προκλήσεις ή αδικίες, χωρίς να παραδίδεται στον θυμό. Είναι η αρετή που καθαρίζει την καρδιά και προστατεύει την ειρήνη της ψυχής, συμβάλλοντας στην πνευματική ανάπτυξη (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Η Αυτοφροντίδα των Γυναικών της Βαλύρας: Ένα Ολιστικό Πλαίσιο Ευημερίας και Κοινοτικής Ενδυνάμωσης

                     

                                             Φωτογραφίες: κ. Κώστας Θ. Καυκούλας

Η αυτοφροντίδα αποτελεί θεμελιώδη διάσταση της υγείας και της ευημερίας κάθε ατόμου, ιδιαίτερα των γυναικών που συχνά καλούνται να εξισορροπήσουν πολλαπλούς ρόλους στην οικογένεια, στην εργασία και στην κοινότητα. Οι γυναίκες του Συλλόγου Γυναικών   Βαλύρας, όπως μας ενημερώνει η κ. Ελένη Καπότη -Αδαμοπούλου, μέλος του Δ.Σ. του Συλλόγου , συμμετέχουν ενεργά τόσο σε οικιακές εργασίες και τοπικά επαγγέλματα όσο και σε αγροτικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα η ανάγκη για ολιστική αυτοφροντίδα να είναι ακόμη πιο επιτακτική.

Στην επικείμενη συνάντηση της ερχόμενης Κυριακής- 7 Δεκεμβρίου, 2025 και ώρα 17:00 στο παλιό Δημαρχείο-  θα συζητηθεί σε βάθος η αυτοφροντίδα σε όλα τα επίπεδα: σωματικό, ιατρικό, ψυχολογικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό και πνευματικό. Η πρωτοβουλία αυτή ενισχύει την ενδυνάμωση των γυναικών και την ανάπτυξη κοινοτικών δεσμών, καθώς οι συμμετέχουσες αντιμετωπίζονται ως ενεργά μέλη που συνεισφέρουν βιωματικά με τις ικανότητες, τα ταλέντα και τις γνώσεις τους.

Η γιαγιά μου η τραγουδίστρια

                           

                                                                       Φωτό: Pinterest

Η κα Ευγενία από τη Μεσσήνη αναπολεί με γλυκιά νοσταλγία εκείνες τις μαγικές στιγμές της δεκαετίας του 1980, όταν μαζί με τα αδέλφια και τα ξαδέλφια της σχημάτιζαν ένα μικρό, ζωντανό μουσικό συγκρότημα, ιδίως τέτοια εποχή, πριν από τα Χριστούγεννα. 

Η γιαγιά της, η αείμνηστη Ευγενία, με τη φωνή που αγκάλιαζε την ψυχή, ήταν η καρδιά αυτού του συνόλου. Θυμόταν με απόλυτη λεπτομέρεια τα τραγούδια του Δημοτικού Σχολείου της  και του Κατηχητικού, αλλά και τα παραδοσιακά άσματα που ακόμη αντηχούν στις εθνικές και θρησκευτικές γιορτές του τόπου μας.

«Ἡ Θεολογία ἄνευ θεώσεως εἶναι φιλοσοφία. Ἡ Θεώσις εἶναι ἐμπειρία τῆς ἀκτίστου ἐνεργείας του Τριαδικού Θεού.»

                       

                                                              Φωτό: Pinterest

1. Εἰσαγωγή

Στην Ορθόδοξη Παράδοση, ο Θεός βιώνεται ως ζωντανή και άμεση πραγματικότητα. Δεν είναι αφηρημένη φιλοσοφική έννοια, αλλά ζῶσα προσωπική κοινωνία. Παρά ταύτα, σύμφωνα με την Αγία Γραφή, «Θεόν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε» (Ἰω. 1,18), διότι ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀμέθεκτη και ἀκατάληπτη. Ωστόσο, ὁ Θεός γίνεται γνωστός δια των ἀκτίστων ἐνεργειῶν Του – δηλαδή μέσω της θείας Χάριτος, του Φωτός, της Θεώσεως και της μεθέξεως τῆς ζωῆς Του.

Ο θεολογικός αυτός πυρήνας αναπτύχθηκε και εδραιώθηκε ιδίως μετά τον 14ο αιώνα, διά του αγώνος του Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ κατά των Βαρλααμιτών. Η διάκριση οὐσίας–ἐνεργειῶν αποτελεί θεμέλιο της ελληνορθόδοξης θεολογίας και πνευματικότητας. Δεν πρόκειται για μεταφυσική θεωρία, αλλά για   εμπειρία σωτηρίας: αν ο Θεός δεν εκδηλωνόταν δια τῶν ἐνεργειῶν Του, καμία κοινωνία με Αυτόν δεν θα ήταν δυνατή.

Ο Ιωάννης Ρωμανίδης (1927–2001) ήταν ένας από τους σημαντικότερους ορθόδοξους θεολόγους του 20ού αιώνα, καθηγητής Δογματικής στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ. Με καταγωγή από τον χώρο της πατερικής παράδοσης, ανέδειξε με μοναδική σαφήνεια ότι η Ορθόδοξη Θεολογία δεν είναι διανόηση, αλλά ιατρική της ψυχής, θεμελιωμένη στην εμπειρία της θεώσεως. Η σκέψη του επανέφερε στο προσκήνιο την   διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά περί ακτίστου ενεργείας ως κέντρο της ορθόδοξης ζωής.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 7: Πένθος

                  

                                                            Φωτό: Pinterest

Το πένθος στην πνευματική παράδοση του Ιωάννου Σιναΐτου είναι η κατανόηση και θλίψη για τις αμαρτίες, τα πάθη και τις πνευματικές αδυναμίες μας, που οδηγεί σε εσωτερική κάθαρση και πνευματική αναγέννηση. Δεν αφορά  τη λύπη για εξωτερικά γεγονότα, αλλά το «πνευματικό πένθος» που καθαρίζει την καρδιά και οδηγεί σε θεία διάκριση και σοφία (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).

Αντιμετώπιση και Πρόληψη της Ελονοσίας στα Πρόβατα στη Βαλύρα Μεσσηνίας

 

                                               Φωτό: κ. Γιώργος Καπότης στο FB

Η Βαλύρα Μεσσηνίας πλήττεται από σοβαρή επιδημία ελονοσίας στα πρόβατα, με αποτέλεσμα καθημερινές απώλειες λόγω υψηλού πυρετού και κατάρρευσης των ζώων. Η κατάσταση απαιτεί άμεση, συντονισμένη παρέμβαση σε φαρμακευτικό, προληπτικό, κοινωνικό, Δημοτικό  και  Κρατικό επίπεδο.

Την αγάπησα όπως τα αρνάκια των παιδικών μου χρόνων

                                 

                                                               Φωτό: Pinterest

Ο αείμνηστος Παναγιώτης από την Ανδρούσα Μεσσηνίας, με τη γλυκύτητα  για τη γυναίκα του, μας διδάσκει τι σημαίνει αληθινή αγάπη και στοργή.

Το σωτήριο έτος 1933, κοντά στην Ανδρούσα  γεννήθηκε ο Παναγιώτης, μοναχογιός μιας οικογένειας που τον  περίμενε   με καρτερία δέκα ολόκληρα χρόνια. Η μητέρα του, η Μαρία, είχε δει μια νύχτα ένα όνειρο γεμάτο φως· κρατούσε στην αγκαλιά της ένα ξανθό αγοράκι, λουσμένο στη λάμψη. Την επόμενη Κυριακή, στην εκκλησία- μετά την απόλυση- διηγήθηκε το όνειρό της στον πρωτοπρεσβύτερο Ανδρούσης.

«Ευχαρίστησε τον Κύριο και κράτησε το στόμα σου κλειστό, παιδί μου», της είπε. «Μέχρι που ο Θεός να ολοκληρώσει το έργο Του».

Εννέα μήνες  αργότερα, η Μαρία γέννησε τον Παναγιώτη, λίγο πριν τον Δεκαπεντάυγουστο,  και τον έταξε στην Παναγία Βουλκανιώτισσα. Ήταν ένα βρέφος χάρμα οφθαλμών· σπάνια έκλαιγε, δέχονταν με χαρά τη φροντίδα της μητέρας του και γρήγορα έγινε η χαρά  όλης της γειτονιάς. Οι γερόντισσες συναγωνίζονταν ποια θα τον πρωτοκρατήσει στην αγκαλιά της και θα τον φροντίσει  , όταν οι γονείς του εργάζονταν στα χωράφια ή έβοσκαν τα πρόβατα.

Eυθύνη όχι μόνο για όσα λέμε, αλλά και για όσα επιτρέπουμε να ακουστούν γύρω μας

                   

Πρόλογος

Ο όσιος Μάρκος ο Ασκητής, ένας από τους βαθύτατους Πατέρες της ερήμου, μας παραδίδει τη φράση:

«Εἴ τις ματαιολόγοις ἀνθρώποις περιτύχοι, ὑπεύθυνον ἑαυτὸν ἡγείσθω τῶν τοιούτων ῥημάτων.»

Η μετάφραση του λόγου θα μπορούσε να αποδοθεί ως εξής:

«Αν συναντήσεις ανθρώπους που μιλούν μάταια, να θεωρείς τον εαυτό σου συνυπεύθυνο για τα λόγια τους.»

Με την πρώτη ματιά, αυτή η φράση φαίνεται αυστηρή. Όμως, ο όσιος Μάρκος δεν εκφράζει μομφή, αλλά αποκαλύπτει μία κρυμμένη πνευματική πραγματικότητα: ο άνθρωπος δεν είναι ουδέτερος απέναντι στον λόγο. Ο λόγος που ακούμε, που δεχόμαστε καθημερινά από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και το διαδίκτυο, ο λόγος που ανεχόμαστε στο άμεσο ή έμμεσο περιβάλλον μας, ο λόγος που δεν διακρίνουμε – έχει δύναμη να διαμορφώσει την ψυχή μας. Δεν είμαστε μόνο ομιλητές∙ είμαστε και δέκτες. Κι αυτό που δεχόμαστε, σιωπηλά, γίνεται μέρος του εσωτερικού μας κόσμου (Frankl, 1946).

Ο όσιος λοιπόν, δεν μας καλεί να κατακρίνουμε τους άλλους, αλλά να αναλάβουμε τη δική μας ευθύνη:

ποια λόγια αφήνουμε να εισέλθουν στην ψυχή; Πώς αντιδρούμε; Σιωπούμε από αδιαφορία ή από διάκριση; Η σιωπή μας είναι σοφή απόφαση ή συνενοχή; (Bruner, 1990).

Παιδιά μου, όταν ακούμε το "έξαιρέτως τής Παναγίας Άχράντου"....

                                   

"Παιδιά μου , όταν ακούμε το "έξαιρέτως τής Παναγίας Άχράντου" στη Θεία Λειτουργία νά σταυρώνουμε τον νου μας, και όπου πονάμε καί νά μνημονεύουμε ονόματα αρρώστων, αμαρτωλών, φυλακισμένων καί όσων ανθρώπων έχουν ανάγκη.

Θέλω καί κάτι επί πλέον νά έπισημάνω γιά τήν Θεία Λειτουργία, γιά τή στιγμή τού «Αξιόν έστι».

Εκείνη τήν ώρα νά προσέχουμε τον λογισμό μας και νά σταυρώνουμε όλο τό σώμα μας,

διότι είναι παρών ό Θεός.

Ιωάννου Σιναΐτου-Αρετή 6: Μνήμη θανάτου

 

                                                           Φωτό: Pinterest

Η μνήμη θανάτου είναι η συνεχής ενθύμηση της φθαρτότητας και της παροδικότητας της ανθρώπινης ζωής, που καθοδηγεί τον άνθρωπο να ζει με ταπείνωση, σοφία και πνευματική εγρήγορση. Η επίγνωση του θανάτου βοηθά στην αποφυγή της ματαιοδοξίας και της  υλικής προσκόλλησης, και στην καλλιέργεια των αρετών που αναπτύσσουν τη θεία διάκριση και σοφία, φωτίζοντας τον νου και την ψυχή του ανθρώπου. Επίσης, οδηγεί σε τέλη ανώδυνα, ανεπαίσχυντα και ειρηνικά, χωρίς φοβίες- ο Θεός και ο άνθρωπος συναντώνται μέσα στο φως το ουράνιο (Ιωάννης Σιναΐτης, 2005).