«Ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως»
Η πίστη που μετακινεί τα βουνά και η δύναμη της προσευχής
Εισαγωγή
Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας κατά τις οποίες αισθανόμαστε ότι στεκόμαστε μπροστά σε ένα βουνό. Μερικές φορές το βουνό είναι μια δύσκολη οικογενειακή κατάσταση· άλλοτε είναι μια δοκιμασία που κρατά χρόνια, μια απώλεια, μια απογοήτευση, μια αδυναμία που δεν κατορθώνουμε να ξεπεράσουμε ή μια κατάσταση στην οποία αισθανόμαστε ότι όλες οι ανθρώπινες δυνάμεις μας έχουν εξαντληθεί.
Το Ευαγγέλιο της Κυριακής μάς παρουσιάζει έναν πατέρα που βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την κατάσταση. Έχει ένα παιδί που υποφέρει βαθιά. Έχει ήδη απευθυνθεί στους μαθητές του Χριστού, αλλά εκείνοι δεν κατόρθωσαν να το θεραπεύσουν. Ο άνθρωπος, όμως, δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια. Πλησιάζει τον Χριστό, γονατίζει μπροστά Του και εκφέρει μια σύντομη αλλά συγκλονιστική προσευχή:
«Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν».
Μέσα σε αυτή τη φράση βρίσκεται ολόκληρη η αγωνία ενός γονέα, αλλά και ολόκληρη η ελπίδα ενός ανθρώπου που δεν έχει πια πού αλλού να στραφεί.
Η περικοπή δεν μιλά μόνο για ένα θαύμα. Μιλά για την πίστη, την ολιγοπιστία, την προσευχή, τη νηστεία, την ανθρώπινη αδυναμία και, τελικά, για το Πάθος και την Ανάσταση του Χριστού.
Το θαύμα του παιδιού δεν είναι απομονωμένο από το υπόλοιπο Ευαγγέλιο. Αμέσως μετά ο Χριστός μιλά στους μαθητές για τον θάνατό Του και την Ανάστασή Του. Έτσι η Εκκλησία μάς δείχνει ότι η αληθινή πίστη δεν είναι η προσδοκία μιας ζωής χωρίς Σταυρό. Είναι η εμπιστοσύνη ότι ακόμη και μέσα στον Σταυρό ο Θεός οδηγεί προς την Ανάσταση.
Η Ευαγγελική περικοπή σε νεοελληνική απόδοση
Κατά Ματθαίον 17:14–23
Εκείνο τον καιρό, όταν ο Ιησούς και οι μαθητές Του κατέβηκαν προς το πλήθος, Τον πλησίασε ένας άνθρωπος, γονάτισε μπροστά Του
και είπε: «Κύριε, ελέησε το παιδί μου, γιατί υποφέρει φοβερά· πολλές φορές πέφτει στη φωτιά και πολλές φορές στο νερό.
Το έφερα στους μαθητές Σου, αλλά δεν μπόρεσαν να το θεραπεύσουν».
Ο Ιησούς απάντησε: «Ω γενιά άπιστη και διεστραμμένη! Μέχρι πότε θα είμαι μαζί σας; Μέχρι πότε θα σας ανέχομαι; Φέρτε Μου εδώ το παιδί».
Και ο Ιησούς επέπληξε το δαιμονικό πνεύμα, το οποίο έφυγε από το παιδί, και από εκείνη την ώρα το παιδί θεραπεύθηκε.
Τότε οι μαθητές πλησίασαν τον Ιησού ιδιαιτέρως και Τον ρώτησαν: «Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε να το διώξουμε;»
Και Εκείνος τους είπε: «Εξαιτίας της ολιγοπιστίας σας. Αληθινά σας λέω: αν έχετε πίστη σαν κόκκο σιναπιού, θα πείτε σε αυτό το βουνό “μετακινήσου από εδώ εκεί” και θα μετακινηθεί· και τίποτε δεν θα είναι αδύνατο για εσάς.
Αυτό το είδος, όμως, δεν απομακρύνεται παρά μόνο με προσευχή και νηστεία».
Καθώς περιδιάβαιναν στη Γαλιλαία, ο Ιησούς είπε στους μαθητές Του: «Ο Υιός του ανθρώπου πρόκειται να παραδοθεί στα χέρια των ανθρώπων,
και θα Τον θανατώσουν, αλλά την τρίτη ημέρα θα αναστηθεί». Και οι μαθητές λυπήθηκαν πάρα πολύ.
Η φράση «πίστις ὡς κόκκος σινάπεως» αποτελεί το κέντρο της διδασκαλίας του Χριστού, ενώ η αναφορά στην προσευχή και τη νηστεία δείχνει ότι η πίστη δεν είναι μια στιγμιαία ψυχολογική έξαρση αλλά τρόπος ζωής και πνευματικής άσκησης.
1. Ο πατέρας που γονατίζει
Η πρώτη εικόνα του Ευαγγελίου είναι ένας άνθρωπος που γονατίζει.
Αυτό έχει μεγάλη πνευματική σημασία.
Ο πατέρας δεν έρχεται στον Χριστό για να επιδείξει πίστη. Έρχεται επειδή υποφέρει.
Δεν εμφανίζεται ως άνθρωπος που έχει όλες τις απαντήσεις. Εμφανίζεται ως άνθρωπος που έχει ανάγκη.
Και αυτή ακριβώς είναι η αρχή της προσευχής.
Πολλές φορές θεωρούμε ότι για να προσευχηθούμε πρέπει πρώτα να αισθανθούμε δυνατοί, ήρεμοι και βέβαιοι. Το Ευαγγέλιο μάς δείχνει κάτι διαφορετικό. Μπορούμε να γονατίσουμε ενώπιον του Θεού ακριβώς επειδή είμαστε κουρασμένοι, φοβισμένοι και αδύναμοι.
Η προσευχή δεν είναι η ανταμοιβή των δυνατών. Είναι καταφυγή των αδυνάτων.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος επισημαίνει ότι ο άνθρωπος αυτός παρουσιάζεται με αδύναμη πίστη, κάτι που φαίνεται ακόμη περισσότερο αν συγκρίνουμε την αφήγηση του Ματθαίου με εκείνη του Μάρκου, όπου ο πατέρας εκφράζει την εσωτερική του πάλη: «Πιστεύω, Κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ» (Μάρκ. 9:24). Ο Χριστός, όμως, δεν απορρίπτει τον άνθρωπο εξαιτίας της αδυναμίας του· τον οδηγεί προς μεγαλύτερη εμπιστοσύνη (Ιωάννης Χρυσόστομος, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 57, PG 58, 561–568).
Αυτό είναι ένα από τα πιο παρηγορητικά μηνύματα της περικοπής.
Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να αποκτήσουμε τέλεια πίστη για να αρχίσουμε να προσευχόμαστε.
Μπορούμε να προσευχηθούμε ακριβώς επειδή η πίστη μας είναι μικρή.
2. «Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν»
Η προσευχή του πατέρα είναι σύντομη. Δεν κάνει θεολογική ανάλυση. Δεν εξηγεί στον Χριστό τι πρέπει να κάνει.
Λέει:
«Κύριε, ελέησέ με».
Αυτό είναι το ήθος της εκκλησιαστικής προσευχής.
Όταν λέμε «Κύριε, ελέησον», δεν ζητούμε απλώς να μας απαλλάξει ο Θεός από μια δυσκολία. Ζητούμε να έρθει η ευσπλαχνία Του μέσα στη ζωή μας.
Και υπάρχει μια λεπτομέρεια που αξίζει να προσέξουμε.
Ο πατέρας λέει:
«ἐλέησόν μου τὸν υἱόν», αλλά η αγωνία του παιδιού έχει γίνει και δική του αγωνία.
Η αγάπη μάς κάνει να σηκώνουμε τον πόνο του άλλου. Γι’ αυτό η προσευχή για τους άλλους αποτελεί μια από τις πιο αυθεντικές μορφές αγάπης.
Όταν προσευχόμαστε για έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται, τον βάζουμε ενώπιον του Θεού χωρίς να προσπαθούμε να ελέγξουμε τα πάντα εμείς.
3. «Ἔφερα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου»
Ο πατέρας είχε ήδη απευθυνθεί στους μαθητές.
Και απέτυχαν.
Αυτό είναι ένα δύσκολο σημείο της περικοπής.
Οι μαθητές, παρότι είχαν λάβει εξουσία από τον Χριστό, δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν το παιδί. Η αποτυχία αυτή μάς θυμίζει ότι ακόμη και οι άνθρωποι που υπηρετούν τον Θεό παραμένουν άνθρωποι. Κανένας κληρικός, κανένας πνευματικός, κανένας δάσκαλος, κανένας γονέας, κανένας άνθρωπος της Εκκλησίας δεν αποτελεί από μόνος του την πηγή της χάρης.
Η πηγή είναι ο Χριστός.
Οι άνθρωποι είναι όργανα της χάρης όταν μένουν ενωμένοι μαζί Του.
Ο Ιερός Χρυσόστομος συνδέει την αδυναμία των μαθητών με την ολιγοπιστία τους και τονίζει ότι η δύναμη του θαύματος δεν βρίσκεται στον άνθρωπο ως αυτάρκη φορέα εξουσίας αλλά στην πίστη και στην εξάρτηση από τον Θεό (Ιωάννης Χρυσόστομος, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 57, PG 58, 568–569).
Αυτό είναι πολύ σημαντικό για τη σύγχρονη Εκκλησία. Δεν πρέπει να μετατρέπουμε την πνευματική διακονία σε προσωπική εξουσία.
Ο διάκονος του Θεού δεν λέει: «Εγώ θεραπεύω».
Λέει: «Ο Χριστός ενεργεί».
4. «Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη»
Η απάντηση του Χριστού είναι αυστηρή.
«Ω γενιά άπιστη και διεστραμμένη!»
Ποιον ακριβώς ελέγχει;
Η φράση έχει ευρύτερο χαρακτήρα. Περιλαμβάνει την ατμόσφαιρα απιστίας μέσα στην οποία κινείται το περιστατικό: τον πατέρα με την αδύναμη πίστη, τους μαθητές που δεν μπόρεσαν να θεραπεύσουν και γενικότερα τον λαό που δυσκολεύεται να δεχθεί την παρουσία και το έργο του Χριστού.
Ο Θεοφύλακτος Αχρίδος ερμηνεύει την επίπληξη ως λόγο που αφορά όχι μόνο ένα συγκεκριμένο πρόσωπο αλλά την πνευματική κατάσταση εκείνων που βρίσκονται μπροστά στο θαύμα χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη εμπιστοσύνη στον Θεό.
Η αυστηρότητα του Χριστού, όμως, δεν καταργεί το έλεός Του.
Αμέσως μετά λέει:
«Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε».
Αυτό είναι εκπληκτικό. Ο Χριστός ελέγχει και ταυτόχρονα θεραπεύει. Η αλήθεια και το έλεος δεν είναι αντίπαλα.
5. «Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε»
Ίσως αυτή να είναι η πιο παρηγορητική φράση ολόκληρης της περικοπής.
«Φέρτε Μου τον εδώ».
Σήμερα έχουμε ανθρώπους για τους οποίους αισθανόμαστε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε.
Ένα παιδί που έχει απομακρυνθεί από την οικογένεια.
Ένας άνθρωπος που βρίσκεται σε βαθιά κρίση.
Ένας φίλος που έχει χάσει την ελπίδα.
Ένας ηλικιωμένος που αισθάνεται μόνος.
Ένας νέος που δεν γνωρίζει προς τα πού να κατευθυνθεί.
Ένας άνθρωπος που παλεύει με μια εξάρτηση.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Πρώτα απ’ όλα, να μην τον εγκαταλείψουμε.
Να τον φέρουμε στην προσευχή.
Να τον στηρίξουμε.
Να αναζητήσουμε την κατάλληλη επιστημονική και ανθρώπινη βοήθεια.
Να του προσφέρουμε την παρουσία μας.
Και να τον εμπιστευθούμε στον Χριστό.
Το «φέρετέ μοι» δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε την ανθρώπινη ευθύνη. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε πως ο άνθρωπος δεν σώζεται μόνο με τις δικές μας δυνάμεις.
6. Η θεραπεία και η ευθύνη απέναντι στον πάσχοντα
Το Ευαγγέλιο αναφέρει ότι ο Χριστός επιτιμά το δαιμονικό πνεύμα και το παιδί θεραπεύεται.
Η Εκκλησία διαβάζει το περιστατικό ως φανέρωση της εξουσίας του Χριστού απέναντι στο κακό.
Χρειάζεται, όμως, ιδιαίτερη ποιμαντική προσοχή.
Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούμε τη συγκεκριμένη περικοπή για να χαρακτηρίζουμε αυθαίρετα κάθε σύγχρονη ψυχική, νευρολογική ή σωματική ασθένεια ως δαιμονική.
Ο Ευαγγελικός όρος και η συγκεκριμένη αφήγηση ανήκουν στο θεολογικό και ιστορικό πλαίσιο της Καινής Διαθήκης. Στη σημερινή ζωή, όταν κάποιος υποφέρει, η αγάπη απαιτεί υπευθυνότητα: ιατρική φροντίδα, ψυχολογική ή ψυχιατρική υποστήριξη όπου χρειάζεται, κοινωνική βοήθεια και ταυτόχρονα προσευχή.
Η πίστη δεν είναι αντίπαλος της επιστήμης.
Η προσευχή δεν είναι άρνηση της θεραπείας.
Η Εκκλησία καλείται να στέκεται δίπλα στον πάσχοντα με διάκριση, σεβασμό και αγάπη.
7. «Διὰ τὴν ὀλιγοπιστίαν ὑμῶν»
Οι μαθητές ρωτούν ιδιαιτέρως:
«Γιατί εμείς δεν μπορέσαμε;»
Και ο Χριστός απαντά:
«Εξαιτίας της ολιγοπιστίας σας».
Η λέξη είναι σημαντική.
Δεν λέει απλώς «επειδή δεν πιστεύετε». Μιλά για μικρή, ανεπαρκή πίστη. Η πίστη μπορεί να υπάρχει και να είναι αδύναμη. Και αυτό μας αφορά όλους. Υπάρχουν ημέρες που πιστεύουμε δυνατά και ημέρες που φοβόμαστε. Υπάρχουν στιγμές που προσευχόμαστε με βεβαιότητα και άλλες που τα λόγια μας μοιάζουν άδεια. Ο Χριστός δεν ζητά από εμάς μια μηχανική βεβαιότητα. Μας καλεί να αυξήσουμε την εμπιστοσύνη μας.
Ο Ιερός Χρυσόστομος βλέπει στην απάντηση του Χριστού προς τους μαθητές μια παιδαγωγική αποκάλυψη: η πνευματική εξουσία δεν λειτουργεί ως αυτόματη δυνατότητα, αλλά προϋποθέτει ζωντανή σχέση με τον Θεό και πνευματική εγρήγορση (Ιωάννης Χρυσόστομος, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 57, PG 58, 569–572).
8. «Πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως»
Ο Χριστός χρησιμοποιεί μια εικόνα που όλοι μπορούσαν να καταλάβουν.
Έναν μικρό κόκκο σιναπιού.Τόσο μικρή πίστη. Και όμως, αρκετή για να μετακινήσει ένα βουνό.Τι σημαίνει αυτό;
Δεν σημαίνει ότι η πίστη είναι μια υπερφυσική δύναμη που μας επιτρέπει να επιβάλλουμε στον Θεό οτιδήποτε επιθυμούμε.
Δεν σημαίνει ότι, αν δεν θεραπευτούμε ή αν δεν πραγματοποιηθεί αυτό που ζητήσαμε, «δεν είχαμε αρκετή πίστη».
Αυτό θα ήταν μια σκληρή και αντιευαγγελική ερμηνεία. Η πίστη δεν είναι μηχανισμός παραγωγής θαυμάτων. Η πίστη είναι εμπιστοσύνη στον Θεό.
Το «βουνό» μπορεί να είναι μια πραγματική εξωτερική δυσκολία. Μπορεί, όμως, να είναι και το βουνό μέσα μας: ο εγωισμός, ο φόβος, η μνησικακία, η απόγνωση, η απελπισία.
Κάποιες φορές ο Θεός μετακινεί το βουνό.
Κάποιες άλλες φορές μας δίνει δύναμη να το διασχίσουμε.
Και κάποιες φορές μετακινεί εμάς.
Αυτό είναι επίσης θαύμα.
9. Η δύναμη της μικρής αρχής
Ο κόκκος του σιναπιού έχει και ένα ακόμη μήνυμα.
Ο Χριστός δεν μας ζητά να ξεκινήσουμε με τεράστια πνευματικά κατορθώματα. Μας ζητά να αρχίσουμε.
Μια μικρή προσευχή.
Μια μικρή συγχώρηση.
Μια μικρή πράξη καλοσύνης.
Μια μικρή προσπάθεια να ελέγξουμε τον θυμό.
Μια μικρή απόφαση να σταματήσουμε την κατάκριση.
Μια μικρή πράξη συμφιλίωσης.
Μια μικρή στιγμή σιωπής ενώπιον του Θεού.
Μια μικρή καθημερινή άσκηση μπορεί να γίνει η αρχή μιας μεγάλης αλλαγής.
Ο άνθρωπος συχνά απογοητεύεται επειδή θέλει να αλλάξει αμέσως.
Το Ευαγγέλιο μάς διδάσκει τη δύναμη της σταδιακής μεταμόρφωσης.
10. «Διὰ προσευχῆς καὶ νηστείας»
Η προσευχή και η νηστεία είναι οι δύο μεγάλοι δρόμοι που υποδεικνύει ο Χριστός.
Η προσευχή μάς στρέφει προς τον Θεό.
Η νηστεία μας βοηθά να ελευθερωθούμε από την κυριαρχία των επιθυμιών.
Δεν είναι μαγικές τεχνικές.
Δεν λέμε: «Θα νηστέψουμε για να αναγκάσουμε τον Θεό να κάνει αυτό που θέλουμε».
Αντίθετα, νηστεύουμε για να μάθουμε να μη μας κυβερνά κάθε επιθυμία.
Ο Ιερός Χρυσόστομος συνδέει τη νηστεία με την προσευχή και με την εσωτερική άσκηση του ανθρώπου. Η αληθινή νηστεία δεν εξαντλείται στη διατροφική αποχή αλλά αφορά την πνευματική κατάσταση και την εγκράτεια (Ιωάννης Χρυσόστομος, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 57, PG 58, 569–574).
Αυτό γίνεται ιδιαίτερα επίκαιρο σήμερα.
Μπορούμε να νηστεύουμε όχι μόνο από ορισμένες τροφές αλλά και από:
την αδιάκοπη χρήση του κινητού,
την υπερβολική κατανάλωση ειδήσεων,
την ακατάπαυστη προβολή εικόνων,
την κατάκριση,
τον θυμό,
την ανάγκη να απαντούμε σε όλα,
την επιθυμία να έχουμε πάντοτε δίκιο.
Μια τέτοια νηστεία μπορεί να μας ξαναδώσει εσωτερικό χώρο.
11. Το μεγαλύτερο θαύμα είναι η αλλαγή της καρδιάς
Συχνά διαβάζουμε την περικοπή και στεκόμαστε μόνο στο θαύμα.
Όμως ο Χριστός θέλει να θεραπεύσει κάτι βαθύτερο.
Το παιδί θεραπεύεται σωματικά και πνευματικά από την κατάσταση που το βασάνιζε. Οι μαθητές, όμως, καλούνται να θεραπεύσουν τη δική τους ολιγοπιστία.
Έτσι, η περικοπή αφορά όλους.
Δεν είμαστε μόνο οι άνθρωποι που ζητούμε ένα θαύμα.
Είμαστε και οι μαθητές που πρέπει να εξετάσουμε την πίστη μας.
Πόσο πραγματικά εμπιστευόμαστε τον Θεό;
Προσευχόμαστε μόνο όταν έχουμε πρόβλημα;
Ή έχουμε σχέση μαζί Του και όταν η ζωή είναι ήρεμη;
Θυμόμαστε τον Θεό μόνο όταν χρειάζεται να μετακινήσει ένα βουνό;
Ή Τον ευχαριστούμε και για τον δρόμο που μας οδηγεί μέσα από το βουνό;
12. Το Ευαγγέλιο οδηγεί στον Σταυρό
Και τότε συμβαίνει κάτι που ίσως στην πρώτη ανάγνωση μας φαίνεται παράξενο.
Αμέσως μετά το θαύμα ο Χριστός μιλά για τον θάνατό Του:
«Ο Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων».
Και προσθέτει:
«καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται».
Το θαύμα συνδέεται με τον Σταυρό και την Ανάσταση.
Ο Χριστός δεν θέλει οι μαθητές να αποκτήσουν μια θριαμβευτική, κοσμική εικόνα για τη δύναμή Του. Η αληθινή δύναμη του Θεού θα αποκαλυφθεί στον Σταυρό. Ο Χριστός δεν θα νικήσει επειδή θα αποφύγει τον πόνο. Θα νικήσει περνώντας μέσα από τον θάνατο και καταλύοντάς τον με την Ανάσταση.
Ο Ιερός Χρυσόστομος παρατηρεί ότι η αναφορά στο Πάθος αμέσως μετά τα θαυμαστά γεγονότα έχει παιδαγωγικό χαρακτήρα: ο Χριστός προετοιμάζει τους μαθητές ώστε να μην αιφνιδιαστούν από το Πάθος και ταυτόχρονα τους υπενθυμίζει ότι η θλίψη δεν θα έχει τον τελευταίο λόγο, αφού ακολουθεί η Ανάσταση (Ιωάννης Χρυσόστομος, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, 58, PG 58, 575–578).
Και αυτό είναι το κέντρο της χριστιανικής ελπίδας.
Πνευματικοί μαργαρίτες για τη σύγχρονη ζωή
1. Μπορούμε να προσευχόμαστε ακόμη και όταν η πίστη μας είναι μικρή
Δεν περιμένουμε να γίνουμε τέλειοι για να πλησιάσουμε τον Θεό.
Πηγαίνουμε σε Εκείνον ακριβώς επειδή έχουμε ανάγκη.
Ας μη φοβόμαστε να πούμε:
«Κύριε, πιστεύουμε· βοήθησέ μας στην απιστία μας».
2. Να φέρνουμε τους ανθρώπους στον Χριστό
Ο πατέρας δεν εγκαταλείπει το παιδί του.
Το φέρνει στον Χριστό.
Και εμείς μπορούμε να κάνουμε το ίδιο με την προσευχή μας.
Μερικές φορές δεν μπορούμε να λύσουμε ένα πρόβλημα.
Μπορούμε, όμως, να αγαπήσουμε τον άνθρωπο που το αντιμετωπίζει.
3. Δεν είναι όλα τα βουνά εξωτερικά
Μπορεί να έχουμε ένα βουνό θυμού.
Ένα βουνό εγωισμού.
Ένα βουνό φόβου.
Ένα βουνό μνησικακίας.
Ένα βουνό απογοήτευσης.
Η πίστη αρχίζει όταν λέμε:
«Κύριε, βοήθησέ μας να μετακινηθούμε εμείς».
4. Η μικρή αρχή έχει μεγάλη αξία
Δεν περιφρονούμε μια μικρή προσευχή.
Δεν περιφρονούμε μια μικρή πράξη συγχώρησης.
Δεν περιφρονούμε μια μικρή προσπάθεια.
Ο κόκκος του σιναπιού είναι μικρός, αλλά δεν είναι νεκρός.
5. Η νηστεία είναι ελευθερία
Νηστεύουμε για να θυμηθούμε ότι δεν είμαστε δούλοι των επιθυμιών μας.
Μερικές φορές η πιο ωφέλιμη νηστεία είναι να απέχουμε από κάτι που καταναλώνει την ψυχή μας.
6. Το θαύμα δεν είναι πάντα αυτό που περιμένουμε
Μπορεί να ζητήσουμε να αλλάξει μια κατάσταση και ο Θεός να μας δώσει πρώτα δύναμη να την αντιμετωπίσουμε.
Μπορεί να ζητήσουμε να φύγει μια δοκιμασία και ο Θεός να μας χαρίσει ανθρώπους που θα σταθούν δίπλα μας.
Μπορεί να ζητήσουμε να αλλάξει κάποιος άλλος και ο Θεός να αρχίσει αλλάζοντας τη δική μας καρδιά.
Ένα σύγχρονο παράδειγμα: Το «βουνό» μιας οικογένειας
Ας φανταστούμε έναν γονέα που ανησυχεί βαθιά για το παιδί του.
Το παιδί έχει απομακρυνθεί από την οικογένεια. Δεν επικοινωνεί. Έχει κάνει επιλογές που προκαλούν φόβο. Ο γονέας αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο.
Στην αρχή προσπαθεί να επιβάλει λύσεις.
Μετά θυμώνει.
Έπειτα απελπίζεται.
Κάποια στιγμή καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τη ζωή του άλλου.
Τότε γονατίζει.
Και λέει:
«Κύριε, ελέησέ τον».
Αυτό δεν σημαίνει ότι παραιτείται.
Σημαίνει ότι εγκαταλείπει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να τα ελέγξει όλα.
Συνεχίζει να αγαπά.
Συνεχίζει να επικοινωνεί.
Ζητά βοήθεια από ειδικούς όπου χρειάζεται.
Θέτει υγιή όρια.
Προσεύχεται.
Και αφήνει χώρο στον Θεό.
Αυτό είναι μια ώριμη μορφή πίστης.
Δεν είναι η πίστη που λέει: «Θα γίνει οπωσδήποτε αυτό που θέλω».
Είναι η πίστη που λέει:
«Ό,τι κι αν γίνει, δεν θα πάψω να εμπιστεύομαι τον Θεό και να αγαπώ».
Το μεγαλύτερο «βουνό» της εποχής μας
Ίσως ένα από τα μεγαλύτερα βουνά της εποχής μας να είναι η ψευδαίσθηση της αυτάρκειας.
Έχουμε περισσότερα μέσα από ποτέ.
Έχουμε τεχνολογία, πληροφόρηση, επικοινωνία, επιστήμη, δυνατότητες μετακίνησης και πρόσβαση σε αμέτρητες γνώσεις.
Και όμως, ο άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται περισσότερο μόνος από ποτέ.
Το Ευαγγέλιο δεν αρνείται την ανθρώπινη πρόοδο.
Μας υπενθυμίζει όμως ότι η τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σχέση.
Η πληροφορία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη σοφία.
Η άνεση δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ειρήνη.
Η κοινωνική δικτύωση δεν μπορεί πάντοτε να αντικαταστήσει την κοινωνία προσώπων.
Και η ανθρώπινη δύναμη δεν μπορεί να αντικαταστήσει την εμπιστοσύνη στον Θεό.
Γι’ αυτό η προσευχή και η νηστεία παραμένουν επίκαιρες.
Μας βοηθούν να ξαναβρούμε το κέντρο μας.
Συμπεράσματα
Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (17: 14-23) μάς παραδίδει ένα μεγάλο μάθημα για την πίστη.
Η πίστη δεν είναι η βεβαιότητα ότι όλα θα γίνουν όπως θέλουμε.
Είναι η εμπιστοσύνη ότι ο Χριστός παραμένει μαζί μας ακόμη και όταν δεν καταλαβαίνουμε τον δρόμο.
Ο πατέρας γονατίζει.
Οι μαθητές αποτυγχάνουν.
Το παιδί υποφέρει.
Το πλήθος παρακολουθεί.
Και μέσα σε αυτή την ανθρώπινη αδυναμία ο Χριστός στέκεται παρών.
Αυτό είναι το Ευαγγέλιο.
Δεν μας υποσχέθηκε ότι δεν θα υπάρχουν βουνά.
Μας έδειξε ότι δεν χρειάζεται να τα αντιμετωπίζουμε μόνοι.
Δεν μας υποσχέθηκε ότι δεν θα υπάρξει Σταυρός.
Μας αποκάλυψε ότι ο Σταυρός οδηγεί στην Ανάσταση.
Δεν μας ζήτησε τεράστια πίστη.
Μας ζήτησε μια πίστη ζωντανή, έστω και μικρή σαν κόκκος σιναπιού.
Και αυτή η μικρή πίστη, όταν ριζώνει στην προσευχή, στη νηστεία, στην αγάπη και στην εμπιστοσύνη, μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη ζωή.
Ας μη φοβόμαστε, λοιπόν, τα βουνά.
Ας μη ντρεπόμαστε για την αδυναμία μας.
Ας μη νομίζουμε ότι πρέπει να έχουμε όλες τις απαντήσεις.
Ας γονατίσουμε.
Ας προσευχηθούμε.
Ας πούμε με ειλικρίνεια:
«Κύριε, ελέησέ μας».
Και ας αφήσουμε τον Χριστό να εργαστεί μέσα μας.
Ευχές προς τους αναγνώστες
Ας παρακαλέσουμε όλοι μαζί τον Κύριό μας να αυξήσει την πίστη μας.
Όταν φοβόμαστε, ας μας χαρίζει εμπιστοσύνη.
Όταν απελπιζόμαστε, ας μας χαρίζει ελπίδα.
Όταν κουραζόμαστε, ας μας χαρίζει δύναμη.
Όταν αισθανόμαστε ότι δεν μπορούμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που αγαπούμε, ας μας διδάσκει να τους φέρουμε ενώπιόν Του με προσευχή και αγάπη.
Ας μας δίνει διάκριση ώστε να αναζητούμε κάθε κατάλληλη ανθρώπινη και επιστημονική βοήθεια για εκείνους που υποφέρουν και ταυτόχρονα να μην ξεχνούμε ποτέ τη δύναμη της προσευχής.
Ας μας χαρίζει τη νηστεία που ελευθερώνει, την προσευχή που ενώνει και την αγάπη που θεραπεύει.
Και όταν μπροστά μας υψώνονται βουνά μεγάλα, ας μη λέμε:
«Δεν υπάρχει ελπίδα».
Ας λέμε:
«Ο Χριστός είναι μαζί μας».
Όταν η πίστη μας είναι μικρή, ας μην απομακρυνόμαστε από Εκείνον.
Ας Του προσφέρουμε ακόμη και τον μικρό μας κόκκο πίστεως.
Και ας παρακαλούμε να τον κάνει Εκείνος καρπό.
Ας μας αξιώσει να περάσουμε κάθε δοκιμασία με υπομονή, κάθε θλίψη με ελπίδα και κάθε Σταυρό με τη βεβαιότητα της Αναστάσεως.
Και είθε όλοι μας, οι οικογένειές μας, τα παιδιά μας, οι άνθρωποι που αγαπούμε και κάθε πονεμένη ψυχή να βρούμε στην αγκαλιά του Χριστού το έλεος, τη θεραπεία, την ειρήνη και τη σωτηρία.
Κύριε, αύξησε την πίστη μας και μη μας αφήσεις ποτέ μόνους.
Αμήν.
Βιβλιογραφία
Ιωάννης Χρυσόστομος. (1857). In Matthaeum homiliae [Ομιλίες στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο]. In J.-P. Migne (Ed.), Patrologiae cursus completus: Series Graeca (Vol. 58, pp. 471–794). Imprimerie Catholique. (Πρωτότυπο έργο 4ος αιώνας).
Migne, J.-P. (Ed.). (1857). Patrologiae cursus completus: Series Graeca (Vol. 58). Imprimerie Catholique.
Theophylact of Ohrid. (1993). The Explanation of the Holy Gospel According to Matthew (C. Stade, Trans.). Chrysostom Press. (Original work published ca. 11th century).
Theodoret of Cyrus. (2001). Theodoret of Cyrus: Commentary on the letters of St. Paul. In G. Bray (Ed.), Ancient Christian commentary on Scripture: New Testament VII—1–2 Corinthians. InterVarsity Press.
Theodoret of Cyrus. (2007). Commentary on the letters of St. Paul (R. C. Hill, Trans.). Holy Cross Orthodox Press. (Original work published 5th century).
United Bible Societies. (1993). The Greek New Testament (4th rev. ed., B. Aland, K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, & B. M. Metzger, Eds.). United Bible Societies.
-Λόγος Θείου Φωτός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου