Εισαγωγή
Η Κυριακή του Ασώτου μας καλεί όχι να φοβηθούμε την πτώση, αλλά να εμπιστευθούμε την αγάπη του Θεού και Πλάστου μας. Η αγάπη του Πατέρα, φωτίζοντας την καρδιά , οδηγεί τον άνθρωπο στην πραγματική ελευθερία , στην αληθινή χαρά της επιστροφής προς τον Χριστό. Η Κυριακή του Ασώτου είναι αφορμή μετανοίας, ειρήνης και πνευματικής Ανάστασης για όλους μας. Απόδοση του Ευαγγελίου (Λουκ. 15,11–32)
«Ένας άρχοντας είχε δύο γιους.
Ο νεότερος είπε στον πατέρα του: “Πατέρα, δώσε μου το μέρος της περιουσίας που μου αναλογεί”. Και εκείνος μοίρασε την περιουσία του.Λίγες μέρες μετά, ο νεότερος γιος τα μάζεψε όλα και έφυγε σε μακρινή χώρα, όπου σκόρπισε την περιουσία του ζώντας άσωτα.Όταν τα ξόδεψε όλα, ήρθε μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη και άρχισε να στερείται.Πήγε και κόλλησε σε έναν πολίτη της χώρας, που τον έστειλε στα χωράφια του να βόσκει χοίρους.Επιθυμούσε να χορτάσει από τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι, αλλά κανείς δεν του έδινε.Τότε ήρθε στον εαυτό του και είπε: “Πόσοι εργάτες του πατέρα μου έχουν περίσσευμα ψωμιού, κι εγώ πεθαίνω από την πείνα! Θα σηκωθώ και θα πάω στον πατέρα μου…”Και σηκώθηκε και ήρθε στον πατέρα του. Ενώ ήταν ακόμη μακριά, τον είδε ο πατέρας του και τον σπλαχνίστηκε· έτρεξε, έπεσε στον λαιμό του και τον καταφίλησε.Και ο γιος είπε: “Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν σου· δεν είμαι πλέον άξιος να με καλέσεις γιο σου”.Ο πατέρας είπε στους δούλους του: “Φέρτε τη καλύτερη στολή και ντύστε τον· δώστε δαχτυλίδι στο χέρι του και σανδάλια στα πόδια του· φέρτε το μοσχάρι που έχει σφαχτεί και ας φάμε και ας χορτάσουμε· γιατί αυτός ο γιος μου ήταν νεκρός και ανέζησε· ήταν χαμένος και βρέθηκε”.Ο πρεσβύτερος γιος όμως ήταν στα χωράφια. Όταν επέστρεψε και πλησίασε το σπίτι, άκουσε μουσική και χορό· φώναξε έναν δούλο και ρώτησε τι συμβαίνει.Ο δούλος του είπε: “Ο αδελφός σου ήρθε και ο πατέρας σου σκότωσε το μοσχάρι για να τον χορτάσουμε”.Εκείνος θύμωσε και δεν ήθελε να μπει· ο πατέρας του όμως βγήκε και τον παρακάλεσε.Εκείνος απάντησε: “Να σου πω, πατέρα, όλα αυτά τα χρόνια σε υπηρετώ και ποτέ δεν παρέβην την εντολή σου· και ποτέ δεν μου έδωσες μοσχάρι να χαρώ με τους φίλους μου. Ο αδελφός σου όμως, που έφαγε την περιουσία σου με πόρνες, πήρε μοσχάρι για τον εορτασμό του”.Ο πατέρας του είπε: “Παιδί μου, εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου και όλα τα δικά μου είναι δικά σου· έπρεπε όμως να χαρούμε και να ευφρανθούμε, γιατί αυτός ο αδελφός σου ήταν νεκρός και ανέζησε· ήταν χαμένος και βρέθηκε”».
Ανάλυση της Παραβολής του Ασώτου
Η παραβολή του Ασώτου Υιού αποκαλύπτει τις τρεις διαστάσεις της σωτηρίας: ελευθερία, μετάνοια, και αποκατάσταση σχέσης. Ο νεότερος γιος ζητά την περιουσία – εικόνα της ανθρώπινης αυθαιρεσίας. Η «μακρινή χώρα» δεν είναι γεωγραφικό σημείο, αλλά κατάσταση πνευματικής απομάκρυνσης από τον Θεό. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σημειώνει ότι η πτώση είναι αποτέλεσμα της ελευθερίας χωρίς ταπείνωση.
Η φράση «ήλθε εις εαυτόν» είναι κορυφαία θεολογικά. Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς εξηγεί ότι η αυτογνωσία αποτελεί την πρώτη πράξη μετάνοιας· ο άνθρωπος αναγνωρίζει την πτώση του και αποφασίζει την επιστροφή. Η πείνα λειτουργεί παιδαγωγικά· ο Θεός επιτρέπει την πτώση όχι για τιμωρία, αλλά για αφύπνιση (Άγιος Ισαάκ ο Σύρος).
Ο πατέρας τρέχει στον γιο και τον αγκαλιάζει χωρίς όρους· η θεία χάρη προηγείται της δικαιοσύνης και της ενοχής. Ο Άσωτος δεν χρειάζεται απολογία· η αγάπη του πατέρα εκφράζει την πρωτοβουλία του Θεού. Ο πρεσβύτερος γιος φωτίζει το κίνδυνο της «δικαιοσύνης χωρίς αγάπη»· μπορεί να υπηρετεί νόμους αλλά να είναι μακριά από την καρδιά του Θεού. Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος σημειώνει ότι η ζήλια είναι πνευματική τύφλωση που εμποδίζει τη χαρά της σωτηρίας.
Η παραβολή ενσωματώνει μία κοινωνική και υπαρξιακή διάσταση: η σωτηρία δεν είναι ατομική, αλλά εντάσσεται στην οικογενειακή και εκκλησιαστική κοινότητα· η ελευθερία και η μετάνοια αποκτούν πλήρες νόημα μέσα στην αγάπη και στην αποδοχή.
Πνευματικοί Μαργαρίτες
1. Ο Θεός τρέχει προς τον άνθρωπο
Η αγάπη του Θεού λαμβάνει την πρωτοβουλία· η σωτηρία δεν περιμένει την τελειότητα αλλά την επιστροφή. Ο Άγιος Πορφύριος τονίζει ότι η θεία χάρη υπερβαίνει την αδυναμία και σπεύδει προς τον απομακρυσμένο από την εκκλησία άνθρωπο.
2. Η μετάνοια ως επιστροφή και όχι ως εξευτελισμός
Η φράση «ήλθε εις εαυτόν» αναδεικνύει την ενδοσκόπηση και την ταπείνωση. Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς σημειώνει ότι η αυτογνωσία οδηγεί στη θεραπεία της ψυχής με αναγνώριση των παθών και ταπείνωση.Ο άνθρωπος παραδίδει τον εαυτόν του στον Θεό. Δίνει στον Θεό τα πάθη του και ενδύεται το Φως του Θεανθρώπου Χριστού.
3. Η πικρία του πρεσβυτέρου υιού
Ο πρεσβύτερος γιος εκπροσωπεί τον κίνδυνο δικαιοσύνης χωρίς αγάπη. Παραπέμπει στον νόμο των Εβραίων που δεν τους άφησε να δουν τον Κοσμοσωτήρα Χριστό. Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι η ζήλια στερεί τη χαρά και εμποδίζει την ενότητα της οικογένειας και της Εκκλησίας.
Παραδείγματα
Συμπεράσματα
Η Κυριακή του Ασώτου μάς καλεί να κατανοήσουμε ότι η σωτηρία είναι η επιστροφή στη σχέση με τον Θεό κια στην αγάπη προς τον πλησίον, με την καρδιά και όχι μόνο με τον προφορικό λόγο. Η αγάπη προηγείται, η μετάνοια ελευθερώνει, και η ελευθερία αποκτά το νόημα της σχέσης μέσα στη θεία χάρη. Η Εκκλησία είναι σπίτι όλων, απαρτίζεται από τους πιστούς με καφαλή τον Χριστό. Αποκαθιστά τον άνθρωπο ως τέκνο της και υπενθυμίζει ότι η πνευματική ζωή δεν μετριέται με ηθικές επιδόσεις αλλά με την ικανότητα να αγαπά ο άνθρωπος αληθινά και να επιστρέφει με συνειδητή ταπείνωση στον οίκο του Πατρός του.
Βιβλιογραφία
Chrysostom, J. (1998). Homilies on the Gospel of Luke. Holy Cross Press.
Gregory Palamas. (2005). Triads. Paulist Press.
Isaac the Syrian. (2011). Ascetical Homilies.
Porphyrios. (2005). Wounded by Love. Denise Harvey.
Silouan the Athonite. (1999). Wisdom from Mount Athos. SVS Press.
-Λόγος Θείου Φωτός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου