Φωτό: Romfea.gr
Ἐισαγωγή
Ἡ Κυριακὴ τῆς Ἀπόκρεω μάς τοποθετεῖ μπροστά στὸ μυστήριο τῆς Μελλούσης Κρίσεως. Πρὶν ἀκόμη ἀκούσουμε τὸ συγκλονιστικὸ εὐαγγέλιο τῆς Δευτέρας Παρουσίας, ἡ Ἐκκλησία μάς προετοιμάζει μὲ τὸν Ἀποστολικὸ λόγο. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἀναφέρεται σὲ ἕνα φαινομενικὰ δευτερεύον θέμα – τὴ βρῶση κρεάτων – γιὰ νὰ ἀναδείξει τὸ κεντρικὸ κριτήριο τῆς σωτηρίας: τὴν ἀγάπη ποὺ θυσιάζεται.
Τὸ Ἀποστολικὸ Ἀνάγνωσμα
Ἀδελφοί, ἡ τροφή δὲν μᾶς φέρνει πιὸ κοντὰ στὸν Θεό· οὔτε ἂν φάμε ἔχουμε κέρδος, οὔτε ἂν δὲν φάμε χάνουμε κάτι. Προσέχετε ὅμως μήπως ἡ ἐλευθερία σας γίνει αἰτία πτώσεως γιὰ τοὺς ἀσθενεῖς. Διότι ἂν κάποιος σᾶς δει νὰ τρώτε ἀπὸ εἰδωλόθυτα, δὲν θὰ παρασυρθεῖ ἡ συνείδησή του; Καὶ ἔτσι, ἐξαιτίας τῆς γνώσεώς σας, θὰ χαθεῖ ὁ ἀδελφός γιὰ τὸν ὁποῖο πέθανε ὁ Χριστός. Ἀμαρτάνοντας ἔτσι στὸν ἀδελφό, ἀμαρτάνετε στὸν Χριστό. Γι’ αὐτὸ, ἐὰν ἡ τροφή σκανδαλίζει τὸν ἀδελφό μου, δὲν θὰ φάω κρέας ποτέ.Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἀπόστολος; Δὲν εἶμαι ἐλεύθερος; Δὲν ἔχω δεῖ τὸν Κύριο; Δὲν εἶστε ἐσεῖς ἡ σφραγίδα τῆς ἀποστολῆς μου;
Ἀνάλυση
Ἡ γνώση, ὅταν δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἀγάπη, «φυσιώνει» (Α΄ Κορ. 8,1). Ὁ Μέγας Βασίλειος τονίζει ὅτι ἡ ἀληθινὴ θεογνωσία εἶναι καρπὸς ταπεινώσεως (PG 31, 1045). Ἐπομένως ὁ χριστιανὸς ὀφείλει νὰ βλέπει τὴν ἐλευθερία του ὡς διακονία. Ἡ συνείδηση τοῦ ἀσθενοῦς ἀδελφοῦ γίνεται ἱερὸς τόπος· ὁ τραυματισμὸς της σημαίνει τραυματισμὸ τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ.
Ὁ Απόστολος Παῦλος φθάνει στὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἀγάπης: «οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα». Ἡ φράση αὐτὴ εἶναι σταυρικὴ ὁμολογία. Ὁ ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής συνδέει τὴν ἐγκράτεια μὲ τὴ θεραπεία τῆς φιλαυτίας (PG 90, 964). Ἡ ἄσκηση ἀποκτᾷ νόημα ὅταν γίνεται ἔμπρακτη ἀγάπη.
Ἡ Ἀπόκρεω, ὡς τελευταία ἡμέρα κρεοφαγίας, ἀποκτᾷ ἔτσι βαθύτερο νόημα: ὄχι ἀπλῶς ἀλλαγὴ διατροφῆς, ἀλλὰ πρόσκληση ἀλλαγῆς καρδιᾶς. Ὁ σκανδαλισμὸς τοῦ ἀδελφοῦ ταυτίζεται μὲ ἁμαρτία ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἀγάπη γίνεται ἐσχατολογικὸ κριτήριο.
Στὴ συνέχεια ὁ Απόστολος Παῦλος ὑπερασπίζεται τὴν ἀποστολὴ του. Δὲν τὸ κάνει ἀπὸ ἐγωισμό, ἀλλὰ γιὰ νὰ δείξει ὅτι ἡ ἀποστολικὴ ἐξουσία εἶναι θυσιαστικὴ διακονία. Ὁ ποιμένας προσφέρει τὴν ἐλευθερία του γιὰ τὸ ποίμνιο. Ἡ ἀποστολὴ εἶναι σταυρός.
Ἔτσι, ὅλα τὰ σημεῖα συγκλίνουν σὲ μία ἀλήθεια: ἡ ἐλευθερία ὁλοκληρώνεται μὲ τὴν ταπείνωση, ἡ νηστεία ὁλοκληρώνεται μὲ τὴν ἀγάπη, καὶ ἡ σωτηρία βιώνεται ἐν κοινωνίᾳ.
Πνευματικοὶ Μαργαρίτες
1. Ἡ Ἐλευθερία ὡς Σταυρός
Ἡ ἐλευθερία δὲν εἶναι αὐτοδικαίωση ἀλλὰ σταυρικὴ προσφορά. Ὅταν ὁ πιστὸς ἐγκρατεύεται γιὰ χάρη τοῦ ἀδελφοῦ του, μιμεῖται τὸν Χριστό. Ἡ θυσία γεννᾷ ἀληθινὴ χαρά. Ἡ ἀγάπη ὑπερβαίνει τά προσωπικά δικαιώματα. Ἡ ἐλευθερία γίνεται λειτουργία σωτηρίας.
2. Ἡ Συνείδηση ὡς Ἱερὸς Χώρος
Ἡ ἀναφορά τοῦ Ἀποστόλου στὴ «συνείδηση τοῦ ἀσθενοῦς» ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἅγιος τόπος. Δὲν ἔχουμε δικαίωμα νὰ τραυματίζουμε τὸν ἐσωτερικὸ κόσμο τοῦ ἀδελφοῦ μας. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος παρατηρεῖ ὅτι ὁ Απόστολος Παῦλος δὲν φοβᾶται τὴν κρίση τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ τὸν σκανδαλισμὸ ἑνὸς μικροῦ (PG 61). Ἡ συνείδηση εἶναι ὁ χώρος ὅπου ἀκούγεται ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ. Ὅταν ἀδιαφοροῦμε γι’ αὐτήν, ἀμαρτάνουμε ἐναντίον τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ποιότητα τῆς ἀγάπης μας φαίνεται στὴν προσοχὴ ποὺ δείχνουμε στὸν «ἀσθενή». Ἡ νηστεία, λοιπόν, γίνεται σεβασμὸς στὸ μυστήριο τῆς ἄλλης ψυχῆς. Ὁ χριστιανὸς καλείται νὰ βαδίζει μὲ διάκριση καὶ λεπτότητα. Ἡ σωτηρία δὲν εἶναι ἀτομικὴ ὑπόθεση. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ζωή εἶναι κοινωνία συνειδήσεων. Ἐκεῖ ὅπου τιμᾶται ἡ συνείδηση, ἐκεῖ ἀναπαύεται ὁ Θεός.
3. Ἡ Γνώση ποὺ Ταπεινώνεται
Ὁ Απόστολος Παῦλος δὲν ἀρνεῖται τὴ γνώση· ἀρνεῖται τὴν ὑπερηφάνειά της. Ἡ θεολογικὴ γνώση, ὅταν δὲν συνοδεύεται ἀπὸ ἀγάπη, μεταβάλλεται σὲ πνευματικὴ ἀλαζονεία. Ὁ Μέγας Βασίλειος διδάσκει ὅτι ἡ ἀληθινὴ σοφία ἀναπαύεται στὴν ταπείνωση (PG 31). Ἡ γνώση ὀφείλει νὰ γίνεται διακονία. Ὁ ἀληθινὰ φωτισμένος πιστὸς προτιμᾶ νὰ στερηθεῖ, παρὰ νὰ πληγώσει. Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ ἀσφάλεια τῆς γνώσεως. Ἡ νηστεία βοηθεῖ τὸν νοῦ νὰ καθαρθεῖ ἀπὸ τὴν ἔπαρση. Ἡ ἀγάπη διορθώνει τὴν ἀκρίβεια μὲ συγκατάβαση. Ὁ Χριστὸς, ὡς ἡ Ἀλήθεια, ἐταπείνωσε Ἑαυτόν. Ἔτσι καὶ ὁ πιστός καλείται νὰ ἐνώνει το φῶς καὶ τήν ταπείνωση. Ἡ γνώση ποὺ γονατίζει μπροστὰ στὸν ἀδελφὸ γίνεται ὁδὸς σωτηρίας.
4. Ἡ Ἀποστολὴ ὡς Σφραγίδα Ζωῆς
Ὅταν ὁ Απόστολος Παῦλος λέγει «ἐσεῖς εἶστε ἡ σφραγίδα τῆς ἀποστολῆς μου», φανερώνει ὅτι ἡ ἀληθινὴ ἀποστολή μετριέται ἀπὸ τοὺς καρπούς. Ἡ ποιμαντικὴ δὲν εἶναι ἐξουσία ἀλλὰ θυσία. Ὁ ποιμένας ζεῖ γιὰ νὰ γεννηθεῖ ὁ Χριστὸς στὶς καρδιές. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ διακονία ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὴ μεταμόρφωση τῶν πιστῶν. Ὁ ἅγιος Μάξιμος βλέπει στὴν ἀποστολὴ τὴν προέκταση τοῦ Σταυροῦ (PG 90). Ἡ ἐλευθερία τοῦ Απόστόλου Παύλου γίνεται προσφορά. Ἡ ἀγάπη ἀποτυπώνεται σὲ πρόσωπα. Ἡ πνευματικὴ πατρότητα ἐδραιώνεται στὴν θυσία. Ἡ Ἐκκλησία ζεῖ μέσα ἀπὸ σχέσεις ζωῆς. Ἡ σφραγίδα τοῦ Ἀποστόλου εἶναι ἡ σωτηρία τῶν ἀδελφῶν. Ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει καρπὸς ἀγάπης, ἐκεῖ βεβαιώνεται ἡ θεία χάρη.
Ἐπίλογος
Ἡ Ἀποστολικὴ περικοπὴ διδάσκει ὅτι ἡ νηστεία δὲν εἶναι νομικισμὸς ἀλλὰ ἀγάπη ἔμπρακτη. Ἡ Μέλλουσα Κρίση θὰ ἀποκαλύψει ἐὰν ἡ ἐλευθερία μας ἔγινε σταυρός ἢ ἐγωισμός.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου