Το Μπεζεστένι της Βαλύρας: Ένας ιστορικός τόπος μνήμης, παράδοσης και προοπτικής για τις επόμενες γενιές

 

Προτεινόμενη διαμόρφωση του χώρου
 

Υπάρχουν ορισμένοι τόποι που δεν είναι απλώς σημεία πάνω στον χάρτη. Είναι τόποι στους οποίους συναντώνται η Ιστορία, η μνήμη, η οικονομική ζωή και η καθημερινότητα των ανθρώπων. Ένας τέτοιος τόπος είναι το Μπεζεστένι της Βαλύρας, το πλάτωμα που βρίσκεται δίπλα στο νοτιοανατολικό στηθαίο της ιστορικής γέφυρας του ποταμού Μαυροζούμενα, στη θέση όπου, σύμφωνα με την τοπική ιστορική παράδοση, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έστησε την ενέδρα του εναντίον του Οθωμανικού σώματος που κατέφθασε από την Ανδρούσα κατά τις πρώτες ημέρες της Επανάστασης του 1821.

Η θέση αυτή παρουσιάζει μια μοναδική ιδιαιτερότητα. Από τη μία πλευρά συνδέεται με ένα σημαντικό επεισόδιο της Επανάστασης και την πορεία του Κολοκοτρώνη προς την   Αρκαδία. Από την άλλη, αποτελεί έναν χώρο που για   γενιές συνδέθηκε με την εμπορική και κοινωνική ζωή της Βαλύρας και των γύρω χωριών.

Αφιέρωμα: Η Βασκανία των Ανθρώπων και της Φύσης-η Ορθόδοξη Αντιμετώπιση

    

 

Εισαγωγή

Η βασκανία, γνωστή στον λαό μας ως «μάτιασμα» ή «κακό μάτι», αποτελεί μία από τις παλαιότερες και βαθιά ριζωμένες δοξασίες του Ελληνικού και ευρύτερα του Μεσογειακού λαϊκού πολιτισμού. Η λέξη «βασκανία» συνδέεται ήδη από την αρχαιότητα με τον φθόνο, την κακολογία και την πεποίθηση ότι το βλέμμα ενός ανθρώπου μπορεί να επιφέρει βλάβη σε έναν άλλον. Η πίστη αυτή απαντά σε πολλές κοινωνίες και εποχές και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος προσπάθησε να ερμηνεύσει το ξαφνικό κακό, την ασθένεια, την ατυχία ή τον ανεξήγητο μαρασμό.

Στην Ελληνική λαϊκή παράδοση η βασκανία δεν περιορίζεται μόνο στον άνθρωπο. Συχνά γίνεται λόγος για «μάτιασμα» ζώων, δέντρων, λουλουδιών, καρπών, ακόμη και αγαθών που ξεχωρίζουν για την ομορφιά ή την ευφορία τους. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, διότι φανερώνει πόσο στενά αισθανόταν ο παραδοσιακός άνθρωπος δεμένη τη δική του ζωή με τη φύση και ολόκληρη τη δημιουργία.

Η χριστιανική προσέγγιση, όμως, μας καλεί να μην εγκλωβιζόμαστε στον φόβο ούτε στη μαγική αντίληψη. Μας καλεί να στραφούμε στον Θεό, στην προσευχή, στην ταπείνωση, στην αγάπη και στην εμπιστοσύνη προς το θείο θέλημα.

Τα αμπελοφάσουλα και τα αδέλφια τους στους κήπους της Βαλύρας

   

Ένα καλοκαιρινό λαογραφικό ταξίδι από τον κήπο στο τραπέζι

Στους παλιούς κήπους της Βαλύρας, εκεί όπου το χώμα δεχόταν τον σπόρο και η φροντίδα του ανθρώπου τον μετέτρεπε σε καρπό, κάθε φυτό είχε τη δική του θέση και τη δική του χρησιμότητα.

Ανάμεσα στα λαχανικά του καλοκαιριού ξεχώριζαν τα αμπελοφάσουλα, τα μακριά και τρυφερά φασολάκια που  σκαρφαλώνουν ψηλά,  τυλίγονται στα καλάμια ή στα καλαμπόκια και  χαρίζουν απλόχερα την παραγωγή τους. Είναι ένας μικρός πράσινος θησαυρός του μποστανιού, που ακόμη και σήμερα στολίζει τους κήπους της Βαλύρας.

Μαζί τους, όμως, μπορούμε να φανταστούμε ολόκληρη την οικογένεια του παλιού κήπου: το καλαμπόκι, το φασόλι και την κολοκύθα, τις γνωστές «Τρεις Αδελφές». Και λίγο πιο πέρα, στην άκρη του κήπου, κοντά στον φράχτη, να στέκεται ψηλός ο ηλίανθος, σαν ένας φωτεινός φύλακας του μποστανιού.

Έτσι, ο κήπος δεν ήταν απλώς ένας τόπος καλλιέργειας. Ήταν ένας μικρός κόσμος όπου κάθε φυτό είχε τη θέση του.

Τα ζώα ως «σιωπηλοί διδάσκαλοι» του ανθρώπου

           

Η ακτημοσύνη, η υπομονή, η υπακοή και η ευσπλαχνία μέσα από τη ζωή των ζώων και των Αγίων

Εισαγωγή

Ευχόμαστε όλοι μας να έχουμε υγεία, ειρήνη στην καρδιά, δύναμη στις δοκιμασίες, υπομονή στις δυσκολίες και μια ζωή γεμάτη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό και αγάπη προς κάθε δημιούργημά Του. Είθε να μπορούμε να βλέπουμε πίσω από τα απλά περιστατικά της καθημερινότητας βαθύτερα πνευματικά μηνύματα και να αποκτούμε μια καρδιά περισσότερο ευαίσθητη, ταπεινή και ελεήμονα.

Αφορμή για το παρόν άρθρο αποτελεί η γνωστή εικόνα με τον λόγο που αποδίδεται στον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη, σύμφωνα με τον οποίο τα ζώα, χωρίς να διαθέτουν τον ανθρώπινο λογισμό, πολλές φορές μας διδάσκουν με τη συμπεριφορά τους την ακτημοσύνη, την υπομονή, την υπακοή και την εργατικότητα. Το αρχικό υλικό που εξετάσαμε αναπτύσσει ακριβώς αυτή τη σκέψη, συνδέοντάς την με τη βιβλική και πατερική παράδοση.

Η σκέψη αυτή είναι βαθιά ασκητική. Ο Άγιος Παΐσιος δεν κοιτάζει τα ζώα απλώς με φιλοζωικό ενδιαφέρον. Τα παρατηρεί και, μέσα από αυτά, εξετάζει τον άνθρωπο. Ένα ζώο που εργάζεται ακούραστα γίνεται αφορμή να αναρωτηθούμε για τη δική μας υπομονή. Ένα ζώο που αρκείται στα αναγκαία γίνεται έλεγχος της δικής μας πλεονεξίας. Ένα ζώο που υπακούει γίνεται καθρέφτης της δικής μας ανυπακοής.

Η σκέψη αυτή, όμως, δεν αρχίζει ούτε τελειώνει στον Άγιο Παΐσιο. Βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στην Αγία Γραφή και στην πατερική παράδοση. Ο Μέγας Βασίλειος, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος και πολλοί άλλοι Πατέρες χρησιμοποιούν τη δημιουργία ως ένα μεγάλο «βιβλίο» μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να μάθει τον Δημιουργό αλλά και να γνωρίσει καλύτερα τον ίδιο τον εαυτό του.

Παναγιώτης και Παναγιώτα: Μία σχέση στοργής αήττητη στον χρόνο στον σύγχρονο διάκοσμο της Βαλύρας

                         

Η όμορφη Βαλύρα Μεσσηνίας ανέκαθεν είχε να επιδείξει μοναδικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων της, όχι μόνο η παλιά Βαλύρα, που η ζωή είχε αργό ρυθμό, τα βάσανα ήταν πολλά και η καρδιά των ανθρώπων έστεκε σαν αναμμένο καντήλι μπροστά στην εικόνα της Παναγίας. Η Βαλύρα ποτέ δεν κλειδώνει την καρδιά της κι αν ο χρόνος κλέβει αλύπητα τα γεννήματά της, έρχεται ο καιρός που, σαν πανάρχαιοι και αθάνατοι σπόροι στη γη, βλέπουν σε νέα σώματα το φως της ζωής και καρπίζουν αθάνατους καρπούς ψυχής.

Πριν εξήντα χρόνια ο αείμνηστος Σωτήρης Ντουραμάκος έφερε νυφούλα στη Βαλύρα την κυρία Χρυσούλα, την ανθισμένη αυτή ψυχή, που οι γλάστρες της ψυχής της εναρμονίζονται με εκείνες στο ψηλό της μπαλκόνι και μοσχοβολά ο δρόμος, ακριβώς απέναντι από τον ιερό ναό του Αγίου Αθανασίου, του πολιούχου της Βαλύρας. Ο Κύριος ευλόγησε τον γάμο τους με δύο όμορφους, υγιείς και προκομένους γιους, τον Δημήτρη και τον Παναγιώτη. Και ο μεν Δημήτρης βρήκε τη σύντροφο της ζωής του, την Ειρήνη, και έφερε στη ζωή τρεις πανέμορφες κόρες, ο Παναγιώτης έμελλε να υπηρετήσει στο πατρικό του σπίτι ως άγγελος προστάτης της μητέρας του και των αγαπημένων του ανιψιών.

Το μεγάλο προσκύνημα στην κορυφή της Ιθώμης τη δεκαετία του 1960

 

Ήταν παραμονή της μεγάλης γιορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στα χρόνια της δεκαετίας του 1960. Η Ιθώμη, όπως και σήμερα, στεκόταν αγέρωχη πάνω από τη Μεσσηνία, λουσμένη στο φως του Αυγούστου, και στα μονοπάτια της ανηφόριζαν ευλαβικά οι προσκυνητές για να συναντήσουν την Παναγία Βουλκανιώτισσα. Ανάμεσά τους βρισκόταν μια ευλογημένη και αλησμόνητη παρέα Βαλυραίων: μέλη των οικογενειών Δημητρακόπουλου, Σταθόπουλου και Τάσου Μακρή.

Είχαν ξεκινήσει με τα πόδια από τη Βαλύρα και είχαν ήδη διανύσει τη διαδρομή ως τη Νέα Ιερά Μονή Βουλκάνου. Εκεί, όμως, δεν τελείωνε το προσκύνημα. Τους περίμεναν ακόμη τουλάχιστον έξι χιλιόμετρα ανηφορικού δρόμου, ώσπου να φθάσουν στην Παλαιά Μονή, στην κορυφή της Ιθώμης, εκεί όπου άλλοτε δέσποζε ο αρχαίος ναός του Δία Ιθωμάτα.

Ήταν άνθρωποι της πίστης. Είχαν προετοιμαστεί ψυχικά και σωματικά, έχοντας προηγουμένως νηστέψει δεκατέσσερις ολόκληρες ημέρες. Η νηστεία δεν ήταν γι’ αυτούς απλώς αποχή από ορισμένες τροφές· ήταν μια πορεία εσωτερικής κάθαρσης, μια σιωπηλή προετοιμασία για τη συνάντηση με την Παναγία. Τώρα, με καθαρή καρδιά και ήρεμο λογισμό, έπαιρναν τον ανήφορο.

Στα κράσπεδα της Βουλκανιώτισσας και στα πύρινα αλώνια της Ιθώμης

 

.

Παραμονή Δεκαπενταύγουστου, ένα επίμονο αεράκι φύσηξε στη Βαλύρα και άνοιξε αδιάκριτα τα παραθυρόφυλλα της καρδιάς. Πέρασε από τα στενά του χωριού, χάιδεψε τις αυλές, ανακάτεψε τα φύλλα των δέντρων και, σαν παλιός γνώριμος, ξύπνησε μέσα στις ψυχές εκείνες τις παιδικές, αλησμόνητες προσκυνηματικές μνήμες που ο χρόνος δεν κατάφερε να σβήσει.

Η Παναγία η Βουλκανιώτισσα καλούσε και πάλι.

Στην κορυφή της Ιθώμης, εκεί όπου η παλιά Μονή στέκει ανεμοδαρμένη, αλλά αθάνατη και φωτεινή στο πέρασμα των αιώνων, θα τελούνταν η ιερά αγρυπνία. Κι ενώ κάποιοι, εκ του ασφαλούς, με τα προηγμένα οχήματά τους θα διέσχιζαν το διάσελο της Εύας και της Ιθώμης για να φθάσουν γρήγορα στον προσκυνηματικό τους προορισμό, τρεις γυναίκες, περασμένες για τα καλά τα εξήντα, χωρίς να είναι αθλήτριες και χωρίς να υπολογίσουν την κούραση, είχαν πάρει την απόφασή τους:

Θα φθάσουμε περπατώντας από το ύψος της Νέας Μονής.

Σοφία Μπεκρῆ : «…καὶ κλίμαξ πρὸς οὐρανὸν ὁ τάφος γίνεται»

                       

Ὁ Ἰωάννης Δαμασκηνός, στὸν δικό του Κανόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, δηλώνει ὅτι θὰ ψάλη μὲ χαρά («γηθόμενος») γιὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ καὶ θαυμαστὸ γεγονός: «Ἄσω γηθόμενος ταύτης τὴν Κοίμησιν» (Εἱρμὸς τῆς α’ ὠδῆς). Καὶ εἶναι θαυμαστὴ ἡ Κοίμηση, διότι ἡ Παναγία, τρεῖς ἡμέρες ἀργότερα, ἀνέστη, καὶ κατόπιν ἀνελήφθη στοὺς οὐρανούς. Μετέστη, λοιπόν, πρὸς τὴν αἰώνιο ζωή, ἐκείνη ποὺ ὑπῆρξε «ἡ μήτηρ τῆς ζωῆς», ὅπως ἀκοῦμε στὸ Ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς. 

Πράγματι, τάφος καὶ θάνατος δὲν μπόρεσαν νὰ κρατήσουν τήν «πρόξενον τῆς ζωῆς». Ἀντιθέτως, μάλιστα! Ὁ τάφος της γίνεται «κλίμαξ πρὸς οὐρανόν», διότι ἡ Παναγία, μὲ τὴν γέννηση τοῦ Θεανθρώπου, λύτρωσε τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ χάρισε σὲ ὅλους μας τὴν σωτηρία καί «ζωὴν τὴν αἰώνιον». 

Τὰ «παράδοξα» τῆς Κοιμήσεως

                 

Τιμοῦμε καὶ μεγαλύνομε, ὅπως κάθε χρόνο, καὶ ἐφέτος, στὴν ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως, τὴν Παναγία Μητέρα μας, «τὴν ὑψηλοτέραν τῶν οὐρανῶν καὶ καθαρωτέραν λαμπηδόνων ἡλιακῶν». Ἐκφράζομε τὴν εὐγνωμοσύνη μας στὴν «Δέσποιναν τοῦ κόσμου, τὴν λυτρωσαμένην ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας» τοῦ αἰωνίου θανάτου καὶ «δωρησαμένην ἡμῖν ζωὴν τὴν αἰώνιον». Συγχρόνως, δέ, εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι «ἡ δύναμις τῶν ἀβοηθήτων καὶ ἡ ἐλπίς τῶν ἀπελπισμένων», τώρα ποὺ «κατέλιπε τὸν κόσμον», ὄχι μόνον δὲν θὰ μᾶς ἀφήσῃ μόνους στὶς συμφορὲς τοῦ βίου μας, ἀλλὰ θὰ δέεται, ἀπὸ τὴν οὐράνια κατοικία της, μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη παρρησία «ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν». 

Το φοβερό σημείο της κηρομαστίχης στο Καθολικό, στην κορυφή της Ιθώμης

        

                                                        Φωτό: Orthodoxia News Agency

Η εσπερινή αύρα της 14ης Αυγούστου ανέβαινε βαριά, φορτωμένη με το λιβάνι των αιώνων και την υγρασία της Μεσσηνιακής γης, ίσαμε την απόκρημνη κορυφή της Ιθώμης. Εκεί, στο καθολικό της επάνω Ιεράς Μονής Βουλκάνου, όπου στην αρχαιότητα ορθωνόταν το ιερό του Ιθωμάτα Δία, η χριστιανική ευλάβεια έχει ριζώσει βαθιά, κλείνοντας στα σπλάχνα της ένα μυστικό από την εποχή της Εικονομαχίας. Η αυθεντική, εφέστιος εικόνα της Παναγίας   Βουλκανιωτίσσης, της επονομαζομένης Οδηγήτριας τω όρει Ιθώμη —που κάποτε βρέθηκε θαυματουργικά κάτω από ένα πουρνάρι με αναμμένη καντήλα— αναπαυόταν επάνω στην Αγία Τράπεζα από τις 6 Αυγούστου, ανήμερα της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, την ημέρα που ανεβαίνει από το κάτω Μοναστήρι στην κορυφή.

Αφιέρωμα: Η Ιστορική Ιερά Μονή Βουλκάνου και η Θαυματουργή Εικόνα της Παναγίας Βουλκανιωτίσσης

      

Στην καρδιά της Μεσσηνίας, πάνω  στο ιστορικό όρος Ιθώμη, βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα πνευματικά και ιστορικά προσκυνήματα της Πελοποννήσου, η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βουλκάνου. Η μακραίωνη παρουσία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της περιοχής, την Ορθόδοξη παράδοση, τους αγώνες του Ελληνικού λαού και, πάνω απ’ όλα, με την ευλάβεια των πιστών προς την Παναγία τη Βουλκανιώτισσα, την περίφημη Οδηγήτρια «την επονομαζομένη τω όρει Βουλκάνω».

Η Μονή αποτελεί ένα μοναδικό ιστορικό σύνολο, καθώς η πορεία της μέσα στους αιώνες συνδέθηκε με δύο διαφορετικές θέσεις: την Παλαιά Μονή, ή Μονή της Κορυφής, στην κορυφή του όρους Ιθώμη, και τη Νέα Μονή στο διάσελο της Εύας και Ιθώμης, όπου βρίσκεται σήμερα το ανδρώο μοναστικό κοινόβιο. Η μετακίνηση αυτή δεν σήμανε διακοπή της ιστορικής συνέχειας. Αντίθετα, δημιούργησε έναν ζωντανό δεσμό ανάμεσα στην κορυφή του αρχαίου βουνού και στο σημερινό μοναστηριακό συγκρότημα.

Με μια φέτα καρπούζι στα πεζούλια του Μπιζανίου και στην πλατεία της Βαλύρας

     

                                             Φωτογραφίες: lyrasi.blogspot.com

Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή ενός τόπου και αφήνουν πίσω τους μονάχα το όνομά τους. Κι υπάρχουν κι εκείνοι που γίνονται κομμάτι της μνήμης του, μορφές αγαπημένες, σχεδόν μυθικές, που κάθε φορά που τις θυμάσαι είναι σαν να ξανανοίγει ένα παλιό παράθυρο και να μπαίνει μέσα το φως μιας άλλης εποχής. Μια τέτοια μορφή, από τις πλέον αγαπημένες και αλησμόνητες της λαογραφίας της Βαλύρας, ήταν ο αείμνηστος Μίμης Μπουζαλάς.

Για τα παιδιά του Μπιζανίου, ο μπάρμπα Μίμης δεν ήταν απλώς ένας μεγάλος του χωριού. Ήταν η έκπληξη και η χαρά, η γλυκιά δραπέτευση από τη ρουτίνα, το καλοκαίρι με όλη του τη ζεστασιά και, μαζί, μια μικρή ελπίδα πως ο κόσμος των μεγάλων μπορούσε να έχει καλοσύνη, γενναιοδωρία και χαμόγελο.

Ιδίως στις διακοπές, οι μικροί του συνοδοί δεν τον άφηναν ήσυχο. Τον ακολουθούσαν στις γειτονιές, στα πεζούλια, στα χωράφια, στους δρόμους που μύριζαν χώμα και βασιλικό. Εκείνος, όμως, ποτέ δεν ενοχλούνταν. Αντίθετα, είχε έναν μαγικό τρόπο να προσελκύει τα παιδιά και να τα κάνει να νιώθουν πως κοντά του είχαν βρει έναν δικό τους άνθρωπο.

Και τότε ερχόταν η ώρα για το καρπούζι.

Τάκης Ατζαμιδάκης και Σταμάτης Μπουζαλάς: Η Βαλύρα ως τόπος έμπνευσης, προσφοράς και δημιουργίας

                    

                                           Φωτογραφίες: Τάκης Ατζαμιδάκης, FB

Δύο δημιουργοί, μια μακρά διαδρομή και ένας τόπος που έγινε έμπνευση

Υπάρχουν φιλίες κια συνεργασίες που γεννιούνται μέσα στην καθημερινότητα και υπάρχουν και εκείνες που, με την πάροδο του χρόνου, μετατρέπονται σε δημιουργικές συμπράξεις, σε κοινή πορεία και τελικά σε ένα ξεχωριστό κεφάλαιο πολιτισμού. Η σχέση του εικαστικού Τάκη Ατζαμιδάκη με τον διακοσμητή Σταμάτη Μπουζαλά ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 μέχρι σήμερα, οι δύο δημιουργοί παραμένουν επαγγελματικά και φιλικά προσηλωμένοι σε έναν κοινό τρόπο ζωής που συνδυάζει την αισθητική, τη δημιουργικότητα, την ανθρώπινη επαφή και την αγάπη για τον τόπο.

Στην καρδιά αυτής της μακρόχρονης διαδρομής βρίσκεται η Βαλύρα Μεσσηνίας. Ένας τόπος που για τους δύο φίλους κια συνεργάτες δεν αποτελεί απλώς έναν προορισμό καλοκαιρινής ανάπαυσης, αλλά έναν χώρο ηρεμίας, ανανέωσης και έμπνευσης. Η Βαλύρα γίνεται σταδιακά μέρος της προσωπικής και καλλιτεχνικής τους ιστορίας. Οι δρόμοι, οι γειτονιές, τα σπίτια, η γέφυρα, ο ποταμός της Μαυροζούμενας, η φύση και οι άνθρωποι του τόπου μετατρέπονται σε υλικό μνήμης και δημιουργίας.

Αυτό ακριβώς αποκαλύπτουν και δύο σημαντικά έργα χαρακτικής του καταξιωμένου Τάκη Ατζαμιδάκη:   «Η γέφυρα της Βαλύρας» και το «Μπιζάνι στη Βαλύρα». Τα δύο έργα, πέρα από την αισθητική τους αξία, αποκτούν ιδιαίτερο συμβολικό βάρος επειδή συνδέονται άμεσα με τον τόπο και με την προσωπική σχέση του καλλιτέχνη με τη Βαλύρα και τον Σταμάτη Μπουζαλά.

Η επιλογή, μάλιστα, να δωρηθούν   στη Βαλύρα, ώστε να κοσμήσουν τη μεγάλη αίθουσα του παλαιού Δημαρχείου, μετατρέπει την καλλιτεχνική δημιουργία σε πράξη κοινωνικής προσφοράς. Η τέχνη δεν παραμένει κλεισμένη σε έναν ιδιωτικό χώρο ή σε μια συλλογή. Επιστρέφει στον ίδιο τον τόπο που την ενέπνευσε.

Τα σύκα του Αυγούστου: Καρπός του ηλίου, της μνήμης και της Ελληνικής παράδοσης

 

Τον Αύγουστο, όταν ο ήλιος δυναμώνει και η γη μοσχοβολά από τη ζέστη, η συκιά γεμίζει με τους καρπούς της. Τα σύκα κρέμονται βαριά από τα κλαδιά, μαλακώνουν, γλυκαίνουν και αποκτούν εκείνη τη χαρακτηριστική μελένια γεύση που τα έκανε αγαπημένα εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Τα σύκα του Αυγούστου είναι ο καρπός της αφθονίας. Τρώγονται φρέσκα, αποξηραίνονται για τον χειμώνα, γίνονται γλυκό του κουταλιού και μαρμελάδα, μετατρέπονται σε παστελαριά και συκομαΐδα, συνοδεύουν τυριά και αλλαντικά και αποτελούν ακόμη και σήμερα έναν μικρό θησαυρό της Ελληνικής υπαίθρου.

Ο Αύγουστος και η μεγάλη εποχή του σύκου

Οι καλοκαιρινές ή όψιμες ποικιλίες της συκιάς δίνουν τον κύριο καρπό τους μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Ανάμεσα στις ποικιλίες που αναφέρονται στο υλικό μας βρίσκονται τα Σμυρνέικα, τα Καλαμών και τα Βασιλικά, μαύρα ή πράσινα, με τη χαρακτηριστική ραβδωτή εμφάνιση και τη ζουμερή, κοκκινωπή σάρκα.

Κάθε ποικιλία έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, όμως όλες μοιράζονται ένα βασικό γνώρισμα: το σύκο πρέπει να φτάσει στην κατάλληλη ωριμότητα πάνω στο δέντρο, καθώς δεν συνεχίζει να ωριμάζει με τον ίδιο τρόπο αφού κοπεί.

«Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν, ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή»

                 

Θεολογική, πατερική και ποιμαντική προσέγγιση τροπαρίου του Μικρού Παρακλητικού Κανόνα προς την Υπεραγία Θεοτόκο

Περίληψη

Το τροπάριο «Ἀπὸ τῶν πολλῶν μου ἁμαρτιῶν, ἀσθενεῖ τὸ σῶμα, ἀσθενεῖ μου καὶ ἡ ψυχή· πρὸς σὲ καταφεύγω τὴν Κεχαριτωμένην, ἐλπὶς ἀπηλπισμένων, σὺ μοι βοήθησον» αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της θεραπευτικής, παρακλητικής και θεομητορικής διάστασης της Ορθόδοξης υμνογραφίας. Ενταγμένο στον Μικρό Παρακλητικό Κανόνα προς την Υπεραγία Θεοτόκο, το τροπάριο συμπυκνώνει σε ελάχιστους στίχους την εμπειρία της αμαρτίας, της σωματικής και ψυχικής ασθένειας, της μετάνοιας, της καταφυγής και της ελπίδας. Η παρούσα μελέτη εξετάζει το κείμενο φιλολογικά και θεολογικά, τη θέση του στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας, τη σημασία των όρων «ἁμαρτία», «ἀσθένεια», «Κεχαριτωμένη» και «ἐλπὶς ἀπηλπισμένων», καθώς και τη σχέση της θεομητορικής μεσιτείας με τη χριστοκεντρική πίστη. Παράλληλα, επιχειρείται διάλογος με την πατερική παράδοση, ιδίως με τον άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό και τον άγιο Κύριλλο Αλεξανδρείας. Τέλος, εξετάζεται η επικαιρότητα του τροπαρίου στη σύγχρονη κοινωνία, όπου η σωματική και ψυχική εξουθένωση, η μοναξιά και η υπαρξιακή αγωνία καθιστούν ιδιαίτερα επίκαιρο το μήνυμα της εκκλησιαστικής παρακλήσεως.

Πεπόνι: το άρωμα του καλοκαιριού στο πιάτο μας

 

Όταν ανοίγουμε ένα ώριμο πεπόνι και το άρωμά του γεμίζει την κουζίνα, ξέρουμε πως το καλοκαίρι είναι εδώ. Είναι ένα από εκείνα τα φρούτα που δεν χρειάζονται πολλά για να μας χαρίσουν απόλαυση: μια παγωμένη φέτα, λίγη σκιά και καλή παρέα αρκούν.

Εμείς το αγαπάμε για τη γλυκιά, δροσερή του σάρκα, αλλά και για όλα όσα κρύβονται πίσω από αυτήν: μια μακραίωνη ιστορία, διαφορετικές ποικιλίες, ενδιαφέρουσα διατροφική αξία, παραδοσιακές χρήσεις, ακόμη και μια ξεχωριστή θέση στην Ελληνική λαϊκή γλώσσα.

Ας το γνωρίσουμε, λοιπόν, λίγο καλύτερα και ας ανακαλύψουμε τρόπους για να το απολαύσουμε από το πρωινό μέχρι το βραδινό μας τραπέζι.

Είκοσι χρόνια από τη θεμελίωση του Ιερού Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Βαλύρα

 

                         Φωτό: κ. Γιώργος Οικονομόπουλος

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται από εκείνη την ευλογημένη ημέρα, 10 Αυγούστου 2006, όταν τέθηκε ο θεμέλιος λίθος ενός ξεχωριστού πνευματικού και αρχιτεκτονικού κοσμήματος της Βαλύρας: του Ιερού Ναού των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, του Αγίου Νεκταρίου και του Οσίου Δαβίδ Ευβοίας.

Δύο δεκαετίες μετά, ο πέτρινος αυτός ναός εξακολουθεί να δεσπόζει στον δημόσιο δρόμο από την Αθήνα προς τη Μεσσήνη, σαν ένας φωτεινός φάρος πίστης, προσευχής και ελπίδας για τους κατοίκους της Βαλύρας, αλλά και για τους διερχόμενους ταξιδιώτες. Είναι ένα ευλογημένο πέτρινο κόσμημα, λουσμένο στο θείο φως, που δημιουργήθηκε χάρη στην πίστη, την αγάπη και τις δωρεές των ανθρώπων

Η ανέγερσή του αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της δύναμης που μπορεί να αποκτήσει μια τοπική κοινωνία όταν ενώνεται γύρω από έναν κοινό πνευματικό σκοπό. Με τη συνδρομή των πιστών, ο ναός υψώθηκε και έγινε τόπος λατρείας, συνάντησης, παρηγοριάς και πνευματικής αναγέννησης.

Φούλι: Το μεθυστικό άρωμα της Ελληνικής αυλής και της άσβεστης μνήμης

     

Υπάρχουν λουλούδια που δεν είναι απλώς φυτά. Είναι μνήμες, εικόνες και αρώματα που μας ταξιδεύουν σε άλλες εποχές. Ένα από αυτά είναι το φούλι, το γνωστό και ως αραβικό γιασεμί, με την επιστημονική ονομασία Jasminum sambac. Με τα μικρά, κατάλευκα άνθη του και το χαρακτηριστικό, έντονο άρωμά του, το φούλι έχει συνδεθεί με τις αυλές των Ελληνικών σπιτιών, τα καλοκαιρινά βράδια και τις αναμνήσεις μιας άλλης, πιο ήρεμης καθημερινότητας.

Παρότι η κοινή ονομασία «αραβικό γιασεμί» παραπέμπει στην Αραβική Χερσόνησο, η καταγωγή του φυτού εντοπίζεται στις τροπικές περιοχές της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας, με την Ινδία και τη Μιανμάρ να θεωρούνται σημαντικές περιοχές προέλευσής του. Από εκεί, μέσα από τους εμπορικούς δρόμους και τις πολιτισμικές ανταλλαγές, το φυτό ταξίδεψε προς την Περσία και την Αραβία και απέκτησε ξεχωριστή θέση στους περίφημους κήπους της Ανατολής. Αργότερα έφτασε στην Ευρώπη, όπου άρχισε να καλλιεργείται ως καλλωπιστικό και αρωματικό φυτό.

Στην Ελλάδα το φούλι βρήκε ένα ιδιαίτερα φιλόξενο περιβάλλον.

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026:Κατά Ματθαίον 17:14–23

  

«Ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως»

Η πίστη που μετακινεί τα βουνά και η δύναμη της προσευχής

Εισαγωγή

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας κατά τις οποίες αισθανόμαστε ότι στεκόμαστε μπροστά σε ένα βουνό. Μερικές φορές το βουνό είναι μια δύσκολη οικογενειακή κατάσταση· άλλοτε είναι μια δοκιμασία που κρατά χρόνια, μια απώλεια, μια απογοήτευση, μια αδυναμία που δεν κατορθώνουμε να ξεπεράσουμε ή μια κατάσταση στην οποία αισθανόμαστε ότι όλες οι ανθρώπινες δυνάμεις μας έχουν εξαντληθεί.

Το Ευαγγέλιο της Κυριακής μάς παρουσιάζει έναν πατέρα που βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την κατάσταση. Έχει ένα παιδί που υποφέρει βαθιά. Έχει ήδη απευθυνθεί στους μαθητές του Χριστού, αλλά εκείνοι δεν κατόρθωσαν να το θεραπεύσουν. Ο άνθρωπος, όμως, δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια. Πλησιάζει τον Χριστό, γονατίζει μπροστά Του και εκφέρει μια σύντομη αλλά συγκλονιστική προσευχή:

«Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν».

Μέσα σε αυτή τη φράση βρίσκεται ολόκληρη η αγωνία ενός γονέα, αλλά και ολόκληρη η ελπίδα ενός ανθρώπου που δεν έχει πια πού αλλού να στραφεί.

Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026: Α΄ Κορινθίους 4:9–16

                

«Θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ»: Η δύναμη της ταπεινής και θυσιαστικής μαρτυρίας

Εισαγωγή

Ο Απόστολος Παύλος γνωρίζει καλά ότι η χριστιανική ζωή δεν είναι υπόθεση κοινωνικής καταξίωσης, ανθρώπινου θαυμασμού ή προσωπικής προβολής. Η Εκκλησία της Κορίνθου, μέσα στον πλούτο, την πνευματική κινητικότητα και την κοινωνική της ζωντάνια, είχε αρχίσει να αντιμετωπίζει την πίστη με κριτήρια που θύμιζαν περισσότερο τον κόσμο παρά το Ευαγγέλιο. Ορισμένοι Χριστιανοί καυχώνταν για τους πνευματικούς τους διδασκάλους, θεωρούσαν τον εαυτό τους ήδη «βασιλεύοντα» και αξιολογούσαν την πνευματική ζωή με βάση τη σοφία, το κύρος και την κοινωνική αναγνώριση.

Ο Απόστολος Παύλος, όμως, παρουσιάζει μια εντελώς διαφορετική εικόνα . Οι Απόστολοι είναι, κατά τον λόγο του, οι «έσχατοι», σαν άνθρωποι καταδικασμένοι σε θάνατο. Έχουν γίνει «θέατρο» για τον κόσμο, για αγγέλους και ανθρώπους. Πεινούν, διψούν, ταλαιπωρούνται, εργάζονται με τα ίδια τους τα χέρια, υβρίζονται και ευλογούν, διώκονται και υπομένουν, δυσφημούνται και απαντούν με λόγο παρακλητικό.

Η ευλογημένη Μαρία με την αγγελική κορμοστασιά

Πριν από κάποια χρόνια είχα τη χαρά και την ευλογία να γνωρίσω την κυρία Μαρία, μια γυναίκα που, αν και είχε διαβεί πολλές δεκαετίες ζωής, έμοιαζε σαν ο χρόνος να είχε ξεχάσει να αφήσει πάνω της τα σημάδια του. Συνταξιούχος νοσηλεύτρια, γνώριζε καλά πως η ζωή δεν χαρίζει πάντοτε απλόχερα τις ημέρες της. Κι όμως, στο πρόσωπό της δεν υπήρχε η σκιά της παραίτησης ούτε η πίκρα των δοκιμασιών. Υπήρχε μια γλυκύτητα, μια εσωτερική δύναμη και μια παράξενη φωτεινότητα, σαν να την περιέβαλλε μια αόρατη προστασία.

Ίσως αυτή η προστασία να ήταν η αγάπη της προς τον Θεό και τον άνθρωπο.

Θερμές ευχές! Θα είμαστε πάλι μαζί σας σε λίγες ημέρες.

                    

                    

Ο Φαύλος Κύκλος της Οργής στη Διαγενεακή Φροντίδα: Στρατηγικές Διαχείρισης και Πνευματική Διάσταση

         

Εισαγωγή

Η οικογένεια είναι διαχρονικά ένας από τους σημαντικότερους χώρους μέσα στους οποίους ο άνθρωπος μαθαίνει να αγαπά, να εμπιστεύεται, να συγχωρεί και να συνυπάρχει. Στη σύγχρονη κοινωνία, η ανατροφή των παιδιών συχνά δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των γονέων. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινή φροντίδα των εγγονών τους, προσφέροντας χρόνο, εμπειρία, συναισθηματική ασφάλεια και πρακτική βοήθεια.

Η διαγενεακή αυτή σχέση μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο πλούτο για ολόκληρη την οικογένεια. Ωστόσο, όταν η φροντίδα γίνεται έντονη, συχνή ή υπερβαίνει τις σωματικές και ψυχικές δυνατότητες των μεγαλύτερων μελών, είναι δυνατόν να εμφανιστούν κόπωση, εκνευρισμός και συγκρούσεις. Η έρευνα δείχνει ότι η ένταση της φροντίδας από τους παππούδες συνδέεται με διαφορετικές επιδράσεις στην ευημερία τους, ανάλογα με το πολιτισμικό και οικογενειακό πλαίσιο, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της ισορροπίας και της υποστήριξης (Hayslip et al., 2022).

Παράλληλα, το γονεϊκό άγχος μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο γονέας αντιδρά στη συμπεριφορά του παιδιού. Ο Deater-Deckard (2008) επισημαίνει ότι το parenting stress συνδέεται τόσο με τη γονεϊκή ψυχική επιβάρυνση όσο και με πρακτικές όπως η αυστηρή πειθαρχία.

Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος: ο παππούς ή η γιαγιά κουράζεται, ο γονέας αισθάνεται ενοχή και πίεση, αντιδρά οργισμένα προς το παιδί και το παιδί, αντί να ηρεμήσει, γίνεται ακόμη πιο αντιδραστικό. Η οικογένεια τότε εισέρχεται σε έναν κύκλο στον οποίο ο καθένας αισθάνεται ότι «φταίει ο άλλος».

Ό,τι πεις, αγάπη μου!

        

Ο Γιώργης ήταν Αθηναίος από κούνια. Είχε γεννηθεί, μεγαλώσει και σπουδάσει στην Αθήνα, σε μια οικογένεια που αγαπούσε τις παραδόσεις, χωρίς όμως να τις παίρνει και πολύ στα σοβαρά. Σπούδαζε Νομική το έτος 1980 και ονειρευόταν μια ζωή τακτοποιημένη, ευχάριστη και, ει δυνατόν, χωρίς πολλές εκπλήξεις.

Ώσπου γνώρισε τη Μαίρη.

Η Μαίρη καταγόταν από τη Μεσσηνία και είχε έρθει στην Αθήνα για να σπουδάσει κοπτική-ραπτική σε γνωστή σχολή. Ήταν σεμνή, όμορφη, μετρημένη στα λόγια και στις κινήσεις της. Δεν έκανε θόρυβο για να επιβληθεί. Είχε όμως εκείνη τη σπάνια εσωτερική σταθερότητα ανθρώπου που ξέρει τι θέλει και, κυρίως, τι δεν θέλει.

Ο Γιώργης την ερωτεύθηκε από την πρώτη στιγμή.

Δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή του χωρίς εκείνη.

Και επειδή ο έρωτας, όταν είναι δυνατός, κάνει τον άνθρωπο να θεωρεί εύκολα διαχειρίσιμες ακόμη και τις μεγαλύτερες διαφορές, ο Γιώργης δεν ανησύχησε ιδιαίτερα όταν άρχισε να ανακαλύπτει τον κόσμο της Μαίρης.

Σοφία Μπεκρῆ: Οἱ Παρακλήσεις στὴν Παναγία καὶ ἡ παράκληση τῆς Παναγίας

                                  

Οἱ Παρακλητικοὶ Κανόνες στὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο εἶναι ἀπὸ τὶς πιὸ λαοφιλεῖς Ἀκολουθίες τῆς ὀρθοδόξου λειτουργικῆς ζωῆς. Ὄχι μόνον τὸν Αὔγουστο, ποὺ εἶναι ὁ μήνας τῆς Παναγίας, ἀλλὰ καὶ ὅλο τὸν ὑπόλοιπο χρόνο σὲ Ἐκείνην καταφεύγομε καὶ πάνω της ἐναποθέτομε «τὴν πᾶσαν ἐλπίδα» μας. Ἐκείνη, ἡ γλυκιά μας Παναγιά, εἶναι ἡ μεσιτεύουσα ὑπὲρ ἡμῶν στὸν Υἱό της καὶ Θεό μας. 

Ἀξίζει, πάντως, νὰ ἐπισημάνωμε ὅτι στὰ ὑπέροχα αὐτὰ ποιήματα, ποὺ ψάλλομε πρὸς τιμήν της καὶ γιὰ ἐνίσχυσή μας, τὰ τροπάρια ὅλων τῶν Ὠδῶν ἀκολουθοῦν κάποια συγκεκριμένη σειρά. Ἔτσι τὸ α’ τροπάριο ὅλων τῶν Ὠδῶν τοῦ Μικροῦ Παρακλητικοῦ Κανόνος περιέχει παράκληση στὴν Παναγία γιὰ γενικὴ βοήθεια, τὸ β’ παράκληση γιὰ σωτηρία ἀπὸ πάθη καὶ πειρασμούς, τὸ γ’ γιὰ λύτρωση ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ δεινὰ καὶ τὸ δ’ γιὰ σωτηρία ἀπὸ ἀσθένειες. 

Σοφία Μπεκρῆ: Ἂς προοδεύσωμε μαζί Του

                                  

Μιὰ ἀπὸ τὶς πολλὲς ἑορτὲς τοῦ Σταυροῦ, ποὺ τιμάει ἡ Ἐκκλησία μας, εἶναι ἡ Πρόοδος τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, κατὰ τὴν 1η Αὐγούστου. Στὸ Βυζάντιο ὑπῆρχε τὸ ἔθιμο ἤδη ἀπὸ τὸ ἑσπέρας τῆς προηγουμένης ἡμέρας, τῆς 31ης Ἰουλίου, νὰ ἐξέρχεται ὁ Σταυρὸς ἀπὸ τὸ σκευοφυλάκιο τοῦ παλατίου, ὅπου φυλασσόταν, νὰ μεταβαίνῃ στὴν μεγάλη Ἐκκλησία, τὴν τοῦ Θεοῦ Σοφία, καὶ ἀπὸ κεῖ, γιὰ δύο ὁλόκληρες ἑβδομάδες, μέχρι καὶ τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, νὰ προ-οδεύῃ στὴν Βασιλεύουσα, μὲ ἐπικεφαλῆς τῆς πομπῆς τὸν αὐτοκράτορα καὶ μὲ τὴν συνοδεία πλήθους πιστῶν, πρὸς τιμὴ τῆς Παναγίας καὶ πρὸς ἁγιασμὸ καὶ ἐνίσχυση τῶν ἰδίων γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση παντὸς κακοῦ καὶ τὴν ἀποτροπὴ παντοίας νόσου.

Σοφία Μπεκρῆ: Νὰ ἀφεθοῦμε στὸ ἔλεός Του!

 

Ἔχουμε ἤδη ὑπογραμμίσει καὶ σὲ προηγούμενο ἄρθρο ὅτι κάθε κίνηση τοῦ Κυρίου μας ἐντάσσεται στὸ σχέδιο τῆς θείας οἰκονομίας γιὰ τὴν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Ἔτσι, ὕστερα ἀπὸ τὸ θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἄρτων καὶ προκειμένου οἱ μαθητές Του νὰ ἀποφύγουν τὴν περηφάνεια ἀπὸ τὸν θαυμασμὸ τοῦ πλήθους, ποὺ ἤθελαν νὰ τὸν ἀνακηρύξουν βασιλιά (Ἰωάν., στ’ 14-15), ὁ Κύριος «ἠνάγκασε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν» (Ματθ., ιδ’ 22-23), νὰ πᾶνε, δηλαδή, πρὶν ἀπὸ Αὐτὸν στὴν ἀπέναντι ὄχθη. 

Μια ξεχωριστή καλοκαιρινή μουσική βραδιά με τον Τάκη Λογιώτη και τη Βασιλική Δημοπούλου στην πλατεία της Βαλύρας

               

 

Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά υπόσχεται να χαρίσει στο κοινό μια όμορφη καλοκαιρινή εμπειρία την Πέμπτη 6 Αυγούστου, με ώρα έναρξης 21:30, σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη μουσική, τραγούδι, κέφι και καλή διάθεση. Η εκδήλωση αποτελεί μια ξεχωριστή συνάντηση ανθρώπων της μουσικής και της τοπικής επιχειρηματικότητας, με στόχο να προσφέρει σε όλους τους παρευρισκόμενους μια βραδιά που θα συνδυάζει την ποιοτική ζωντανή μουσική με την απόλαυση του φαγητού, του ποτού και της καλοκαιρινής διασκέδασης.

Κεντρικά πρόσωπα της βραδιάς είναι δύο ταλαντούχοι ερμηνευτές, ο Τάκης Λογιώτης και η Βασιλική Δημοπούλου, οι οποίοι αναλαμβάνουν να δώσουν τη δική τους ξεχωριστή μουσική ταυτότητα στην εκδήλωση. Με τις φωνές και την παρουσία τους αναμένεται να δημιουργήσουν μια ζεστή και ευχάριστη ατμόσφαιρα, παρασύροντας το κοινό σε ένα μουσικό ταξίδι γεμάτο αγαπημένα τραγούδια και μελωδίες.

Οι Νεράιδες του Λάστιχου και το Καλοκαίρι της Αυλής στη Βαλύρα του 1965

 

Ο ήλιος του Ιουλίου στη Βαλύρα του 1960 δεν αστειευόταν. Από τις έντεκα το πρωί, η τσιμεντένια αυλή του παππού Θανάση και της γιαγιάς Σταυρούλας άρχιζε να βγάζει αχνό, και οι πέτρες στους τοίχους του σπιτιού έκαιγαν σαν φρεσκοψημένα ψωμιά από τον ξυλόφουρνο. Η θάλασσα, εκεί κάτω, στη Μπούκα και στις ακτές της Μεσσήνης, φάνταζε στα μάτια του μικρού Γιώργου και της ξαδέρφης του, της Ελένης, σαν ένας μακρινός, απρόσιτος παράδεισος.

Βλέπεις, το 1965 η απόσταση δεν μετριόταν σε λεπτά, αλλά σε ώρες και σε κόπο. Το αυτοκίνητο ήταν πολυτέλεια για ελάχιστους στο χωριό. Αν ήθελες να πας στη θάλασσα, έπρεπε να σαμαρώσεις τον γάιδαρο, τον γερο-Μένιο, ή να επιστρατεύσεις το άλογο του θείου, να φορτώσεις καρπούζια, ψωμί και τυρί και να πάρεις τον χωματόδρομο κάτω από το λιοπύρι.

«Με τέτοια ζέστη, θα μας μείνουν τα ζώα στον δρόμο», έλεγε πάντα η γιαγιά, κόβοντας κάθε κουβέντα για εκδρομή.

Όμως η παιδική λαχτάρα για το νερό δεν δάμαζε τη ζέστη· τη θέριευε. Κάθε μεσημέρι, όταν οι τζίτζικες έστηναν τον δικό τους τρελό χορό στα κλαδιά της ελιάς και της ροδιάς, ο Γιώργος και η Ελένη γύριζαν γύρω από τη γιαγιά Σταυρούλα σαν σβούρες.

«Γιαγιά, σκάσαμε! Θέλουμε πλατσούρισμα!» φώναζαν, με τις φωνές τους να βραχνιάζουν από τη δίψα και το τρέξιμο.

Τότε έμπαινε σε εφαρμογή το μεγάλο σχέδιο.

Οι Μύθοι του Αισώπου με το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (10): Ο Λύκος με Προβιά Προβάτου

                      

Όταν η εξωτερική εμφάνιση κρύβει την αλήθεια της καρδιάς

Ο άνθρωπος έχει μια φυσική τάση να κρίνει από την εμφάνιση.

Βλέπει το πρόσωπο, τα ρούχα, τον τρόπο ομιλίας, την κοινωνική θέση και συχνά σχηματίζει αμέσως μια εικόνα για τον άλλον.

Όμως η εξωτερική εικόνα μπορεί να εξαπατήσει.

Ο Αίσωπος μάς παρουσιάζει έναν λύκο που φόρεσε προβιά προβάτου για να πλησιάσει το κοπάδι χωρίς να προκαλέσει φόβο.

Η εικόνα του έλεγε «πρόβατο».

Η φύση του όμως παρέμενε λύκος.

Ο μύθος γίνεται έτσι μια προειδοποίηση απέναντι στην υποκρισία, την προσποίηση και την εξαπάτηση.

Η Παράκληση προς την Υπεραγία Θεοτόκο: Προσευχή, καταφυγή και ελπίδα οδεύοντας προς τον Δεκαπενταύγουστο

    

Ο Αύγουστος κατέχει ιδιαίτερη θέση στη ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η περίοδος από την 1η έως και την 14η Αυγούστου αποτελεί έναν πνευματικό δρόμο προετοιμασίας για τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου. Η προετοιμασία αυτή δεν περιορίζεται στη σωματική νηστεία, αλλά περιλαμβάνει ολόκληρη την εκκλησιαστική ζωή: προσευχή, μετάνοια, συμμετοχή στη λατρεία, εξομολόγηση, Θεία Ευχαριστία και, ιδιαιτέρως, την προσφυγή στην Παναγία μέσω των Ιερών Παρακλήσεων (Greek Orthodox Archdiocese of America [GOARCH], n.d.-a).

Μέσα σε αυτό το πνευματικό κλίμα, οι Παρακλήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο αποτελούν μία από τις πιο αγαπητές ακολουθίες του Ορθοδόξου λαού. Δεν είναι απλώς μία ευκαιρία να εκφράσουμε αιτήματα για την υγεία και την προστασία μας. Είναι μία βαθύτερη άσκηση εμπιστοσύνης στον Θεό, μέσα από την παρουσία και τη μεσιτική προσευχή της Θεοτόκου.

Μαστίχα Χιώτικη

      

Τη δεκαετία του ’70, ο εξάχρονος Κωνσταντίνος μεγάλωνε στη Ζυρίχη της Ελβετίας. Οι γονείς του εργάζονταν εκεί και η ζωή τους κυλούσε ανάμεσα στο σχολείο, στο κρύο, στις τακτοποιημένες πολυκατοικίες και στις μεγάλες χειμωνιάτικες νύχτες.

Μα για τον Κωνσταντίνο το καλοκαίρι είχε άλλη πατρίδα.

Ήταν η Βαλύρα.

Εκεί τον περίμεναν οι παππούδες, τα ξαδέλφια, οι φίλοι του χωριού και, πάνω απ’ όλα, ο παππούς Γιώργος. Ο πατέρας της μητέρας του τον λάτρευε. Παρόλο που το παιδί είχε πάρει το όνομα του άλλου παππού, ο αείμνηστος παππούς Γιώργος τον θεωρούσε τον δικό του μικρό βασιλιά.

Τα καλοκαίρια ήταν γεμάτα παιχνίδι, ποδήλατα, ατέλειωτες βόλτες και μπάνια στη Μπούκα, στη Μεσσήνη. Το νερό, η ζέστη, η μυρωδιά από τα ξερά χόρτα και τα σύκα που ωρίμαζαν στα δέντρα ήταν για τον Κωνσταντίνο ένας κόσμος ολόκληρος.

Εκείνο όμως το καλοκαίρι κάτι είχε αλλάξει.

Οι Μύθοι του Αισώπου με το φως της Ορθόδοξης Παράδοσης (9) : Ο Ήλιος και ο Βόρειος Άνεμος

 

Η πραότητα νικά εκεί όπου η βία αποτυγχάνει

Υπάρχουν στιγμές στη ζωή κατά τις οποίες πιστεύουμε ότι μπορούμε να επιβάλουμε τη θέλησή μας στους άλλους με τη δύναμη.

Πιέζουμε.

Απειλούμε.

Υψώνουμε τη φωνή.

Προσπαθούμε να αναγκάσουμε τον άλλον να κάνει αυτό που θέλουμε.

Ο Αίσωπος, όμως, μέσα από έναν απλό και όμορφο μύθο, μας διδάσκει ότι η δύναμη δεν βρίσκεται πάντοτε στην ένταση.

Μερικές φορές η πραότητα κατορθώνει αυτό που η βία δεν μπορεί.

Ο Ήλιος και ο Βόρειος Άνεμος συναγωνίζονται για να αποδείξουν ποιος είναι ισχυρότερος. Και τελικά, εκείνος που χρησιμοποιεί την ηπιότητα κερδίζει.

Οι αγγουρίτσες της γιαγιάς Γιαννούλας στη Βαλύρα, τη δεκαετία του 1960

 

Καθώς ο ήλιος έγερνε στο διάσελο της Ιθώμης και η γη δροσιζόταν στα ποτιστικά της Βαλύρας, η Μαρία και η Βούλα ακούμπησαν στο πέτρινο πεζούλι, στα σύνορα του κήπου τους. Η ημέρα είχε αρχίσει να μαλακώνει. Οι φωνές του χωριού έσβηναν σιγά σιγά και από τα περιβόλια ανέβαινε εκείνη η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος που έκανε τα καλοκαιρινά απογεύματα να μοιάζουν με μικρές γιορτές.

Η Μαρία έβγαλε από την τσέπη της μια χούφτα αμύγδαλα και η Βούλα στραγάλια με σταφίδες.

—Να κόψω κανένα τρυφερό αγγουράκι; ρώτησε η Βούλα.

—Άντε να κόψεις ένα και να το μοιραστούμε, είπε η Μαρία.

Η Βούλα σηκώθηκε, προχώρησε ανάμεσα στα φυτά και, ύστερα από λίγο, γύρισε κρατώντας έναν δροσερό θυσαυρό. Το έκοψε στη μέση και έδωσε το ένα κομμάτι στη φίλη της.

Ήταν  τραγανό και γλυκό.

—Να! Τι άλλο θέλουμε, είπε γελώντας η Μαρία, καθώς το έπλυνε με το λάστιχο του ποτίσματος και δρόσισε το στόμα της. Τη  γλώσσα μέσα και όχι ξερή από την τρεχάλα που κάθε ημέρα η ζωή μας κυνηγάει αλύπητα.

Γέλασαν και οι δύο.

Και, όπως συμβαίνει στις παλιές φιλίες, από ένα αγγουράκι πέρασαν στις αναμνήσεις και από τις αναμνήσεις σε έναν άνθρωπο που δεν υπήρχε πια, μα είχε αφήσει πίσω του λόγια που δεν γερνούσαν.

Τη γιαγιά Γιαννούλα.

Πανσέληνος Ιουλίου στη Βαλύρα: Μια νυχτερινή διαδρομή που ενώνει τη φύση, τον πολιτισμό και την τοπική κοινωνία

                   

Απόψε, Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026, η Βαλύρα θα ζήσει μια ξεχωριστή καλοκαιρινή βραδιά, κάτω από το φως της πανσελήνου. Η δράση «Πεζοπορία στην Πανσέληνο Ιουλίου», που διοργανώνει το Tsouka Trail, προσκαλεί κατοίκους και επισκέπτες να αφήσουν για λίγο πίσω την καθημερινότητα και να περπατήσουν σε μια όμορφη διαδρομή, μέσα στη φύση, με σημείο συνάντησης την Εκκλησία Αγίου Κωνσταντίνου – Βαλύρα και, μέσα από μια κυκλική πορεία, την Άνω Λάμπαινα και το Μπαλκόνι της Εκκλησίας Αγίου Γεωργίου.

Η αποψινή πεζοπορία δεν είναι απλώς μια αθλητική ή φυσιολατρική δραστηριότητα. Είναι μια συνάντηση ανθρώπων, τόπων, μνήμης και πολιτισμού. Είναι μια ευκαιρία να γνωρίσουμε διαφορετικά τον τόπο μας, να περπατήσουμε στα μονοπάτια του, να θαυμάσουμε το νυχτερινό τοπίο και να αισθανθούμε τη δύναμη της φύσης όταν αυτή συνδυάζεται με την ανθρώπινη παρουσία και την αγάπη .

Η εικόνα της δράσης που ανάρτησε το Tsouka Trail αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο το κλίμα της βραδιάς. Η πανσέληνος δεσπόζει στον ουρανό, φωτίζοντας τις πλαγιές και τον δρόμο, ενώ μια ομάδα πεζοπόρων κινείται με ασφάλεια μέσα στη νύχτα. Στο βάθος διακρίνεται το τοπίο της Μεσσηνίας, με τα φώτα των οικισμών να δημιουργούν ένα μοναδικό νυχτερινό σκηνικό. Η παρουσία της εκκλησίας πάνω στον λόφο προσθέτει στη διαδρομή έναν ιδιαίτερο συμβολισμό: ο περίπατος γίνεται ένα ταξίδι στον χώρο, αλλά και μια περιήγηση στην ιστορία και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.

Η δράση θα ξεκινήσει στις 19:45, με σημείο συνάντησης την εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Βαλύρα, ενώ η αναχώρηση έχει προγραμματιστεί για τις 20:00. Η απόσταση της διαδρομής είναι περίπου 6 χιλιόμετρα, κυκλική, με εύκολο βαθμό δυσκολίας, γεγονός που επιτρέπει σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και δυνατοτήτων να συμμετάσχουν. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η φύση είναι ανοιχτή σε όλους και η πεζοπορία μπορεί να γίνει ένας τρόπος επικοινωνίας, ψυχαγωγίας και δημιουργίας δεσμών.

Η Αναζήτηση της Ευτυχίας: Από την Κοσμική Θεώρηση στην Πατερική Πλήρωση

 

Εισαγωγή

Η αναζήτηση της ευτυχίας αποτελεί έναν από τους βαθύτερους και διαχρονικότερους άξονες της ανθρώπινης ύπαρξης. Από την αρχαία φιλοσοφία έως τη σύγχρονη ψυχολογία και από την κοινωνιολογία της κατανάλωσης έως την Ορθόδοξη ασκητική παράδοση, ο άνθρωπος αναζητεί μια κατάσταση πληρότητας που θα του επιτρέψει να αισθανθεί ότι η ζωή του έχει νόημα. Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: βρίσκεται η ευτυχία στην απόκτηση περισσότερων ή στην ικανότητα να αρκείται κανείς σε όσα πραγματικά χρειάζεται;

Ο Φώτης Κόντογλου, εκφράζοντας με χαρακτηριστικό τρόπο το πνεύμα της Ορθόδοξης βιοτής, σημειώνει: «Όποιος φτάσει σε μία κατάσταση που να ευχαριστιέται με τα λίγα και να μη θέλει πολλά, έστω κι αν μπορεί να τα αποκτήσει, εκείνος είναι ευτυχισμένος» (Κόντογλου, 1981). Η φράση αυτή συμπυκνώνει μια ολόκληρη αντίληψη για την ευτυχία. Δεν πρόκειται για μια αναγκαστική φτώχεια ούτε για μια άρνηση των υλικών αγαθών, αλλά για μια εσωτερική ελευθερία απέναντι σε αυτά. Ο άνθρωπος είναι ευτυχισμένος όχι επειδή δεν μπορεί να αποκτήσει περισσότερα, αλλά επειδή, ενώ μπορεί, δεν γίνεται δούλος της επιθυμίας του να αποκτά συνεχώς περισσότερα.

Ούτε πόνος στις αρθρώσεις ούτε κακή διάθεση: Ένα δροσερό ζελέ με φρούτα στο καλοκαιρινό τραπέζι με καλή παρέα

         

Το καλοκαίρι, όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, όλοι αναζητούμε δροσερές, ελαφριές και γευστικές επιλογές για το τραπέζι μας. Ένα σπιτικό ζελέ με φρέσκα φρούτα μπορεί να αποτελέσει μια όμορφη και δροσιστική πρόταση για μικρούς και μεγάλους. Αν μάλιστα συνδυάσουμε τη γλυκιά γεύση του ροδάκινου με τη χαρακτηριστική οξύτητα και το άρωμα της φράουλας και προσθέσουμε μια απαλή στρώση στραγγιστού γιαουρτιού, δημιουργούμε ένα εντυπωσιακό επιδόρπιο με τρία διαφορετικά επίπεδα γεύσης και υφής, να μοιραστούμε με τους αγαπημένους μας.

Η ζελατίνη, το βασικό συστατικό του ζελέ, είναι μια πρωτεΐνη που προέρχεται από το κολλαγόνο. Περιέχει αμινοξέα, μεταξύ των οποίων και γλυκίνη, και έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στην υγεία των αρθρώσεων, του δέρματος και του ύπνου.  Βέβαια, τα   οφέλη της ζελατίνης εξετάζονται στο πλαίσιο μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής και όχι ως «μαγική» λύση.

Από την άλλη πλευρά, τα φρέσκα φρούτα προσθέτουν στο γλυκό βιταμίνες, αντιοξειδωτικές ενώσεις, νερό και, όταν χρησιμοποιούνται ολόκληρα ή πολτοποιημένα, φυτικές ίνες. Οι φράουλες αποτελούν καλή πηγή βιταμίνης C, ενώ τα ροδάκινα προσφέρουν επίσης βιταμίνη C, καροτενοειδή και άλλες φυτικές ενώσεις. Έτσι, σε σύγκριση με ένα τυποποιημένο γλυκό που περιέχει κυρίως ζάχαρη, ένα σπιτικό ζελέ με πραγματικά φρούτα μπορεί να είναι μια πιο ενδιαφέρουσα επιλογή.

Του Χρόνου το Πλήρωμα

 

Στη Βαλύρα, λίγο μετά την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, εκεί όπου ο δρόμος ανοίγεται προς  το  Μπιζάνι και ο αέρας κουβαλά ακόμη μυρωδιές από χώμα, ελιές και θυμάρι, στεκόταν κάποτε ένα πέτρινο σπίτι.

Δεν ήταν ένα σπίτι σαν όλα τα άλλα.

Είχε τη σιωπή των παλιών σπιτιών και την περηφάνια εκείνων που γνώρισαν γενιές ανθρώπων να περνούν από τις πόρτες τους. Ήταν το σπίτι του Αριστείδη Μπουρίκα, του Τζάμαλη, όπως τον έλεγαν οι χωριανοί. Κτηνοτρόφος και γεωργός, άνθρωπος νοικοκύρης και προκομμένος, μα συνάμα ανυπότακτος και επαναστατικός στη φύση του. Το παρανόμι του το είχε πάρει από τον Τζαμαλή, τον ήρωα της Μεσσηνιακής επανάστασης.

Και αν ο Αριστείδης είχε τη λεβεντιά του ανυπότακτου, οι τρεις κόρες του είχαν τη χάρη της μάνας τους, της Γεωργίας, που είχε έρθει πλούσια νύφη στη Βαλύρα από το Αριστοδήμειο.

Τις θυμούνταν για χρόνια οι χωριανοί ως τις όμορφες Τζαμαλίνες.

Τα Παραμύθια της Γιαγιάς» μας ταξιδεύουν σε μια ξεχωριστή καλοκαιρινή βραδιά

               

Ανταπόκριση: κα Σοφία Μπούτση-Καρύδη

Με ιδιαίτερη χαρά και ενθουσιασμό σας προσκαλούμε σε μια ξεχωριστή καλοκαιρινή βραδιά γεμάτη παραμύθια, όμορφες εικόνες, συναισθήματα και αγαπημένες αναμνήσεις. Την Τετάρτη 5 Αυγούστου, στις 21.30, ο προαύλιος χώρος του σχολείου μας θα γεμίσει με τη μαγεία της παράστασης «Τα Παραμύθια της Γιαγιάς», προσφέροντας σε μικρούς και μεγάλους μια μοναδική ευκαιρία να συναντηθούν μέσα από τη δύναμη της αφήγησης και της θεατρικής έκφρασης.

Σε μια εποχή όπου η καθημερινότητα είναι συχνά γεμάτη υποχρεώσεις, ένταση και γρήγορους ρυθμούς, τα παραμύθια έρχονται να μας θυμίσουν τη σημασία της απλότητας, της φαντασίας και της ανθρώπινης επαφής. Μας καλούν να αφήσουμε για λίγο στην άκρη τις έγνοιες μας και να ταξιδέψουμε σε έναν κόσμο όπου όλα μπορούν να συμβούν, όπου το καλό μπορεί να νικήσει το κακό, όπου η ελπίδα βρίσκει πάντα τον δρόμο της και όπου η αγάπη, η καλοσύνη και η αλληλεγγύη έχουν ξεχωριστή θέση.

Η παράσταση «Τα Παραμύθια της Γιαγιάς» έρχεται να μας προσφέρει μια τέτοια όμορφη στιγμή. Μια βραδιά που φιλοδοξεί να ενώσει την κοινότητά μας και να δημιουργήσει αναμνήσεις που θα μείνουν ζωντανές στις καρδιές μας. Γιατί τα παραμύθια, άλλωστε, δεν απευθύνονται μόνο στα παιδιά. Αφορούν όλους μας, καθώς μέσα από τις ιστορίες τους ανακαλύπτουμε ξανά αξίες και συναισθήματα που πολλές φορές η καθημερινότητα μάς κάνει να ξεχνάμε.

Δελφίνι σε γαλάζια νερά

          

Η Ζουζού — έτσι ήταν το παρανόμι της — αγαπούσε πολύ το γρασίδι, τα άνθη, τα παιχνίδια στα πάρκα και στις πλατείες, μα περισσότερο απ’ όλα αγαπούσε τη θάλασσα.

Από μικρό παιδί είχε μια παράξενη, σχεδόν μαγική σχέση με το νερό. Μόλις έβλεπε τη θάλασσα, έτρεχε προς το μέρος της σαν να την καλούσε κάποια αόρατη δύναμη. Έβγαζε τα παπούτσια της, άφηνε τα πόδια της να βυθιστούν στην άμμο και ύστερα ορμούσε στα κύματα γελώντας. Έμοιαζε με μικρό δελφίνι που είχε μόλις ξεφύγει από τα βάθη του πελάγους.

Το σχολείο και τους δασκάλους της τους σεβόταν. Ήταν συνεπής στις υποχρεώσεις της και έκανε τα μαθήματά της όπως έπρεπε. Αν ήθελε, μπορούσε να αριστεύει και να κάνει τους γονείς της περήφανους — και πολλές φορές το κατάφερνε. Όμως η αληθινή της χαρά δεν βρισκόταν στους βαθμούς ούτε στα τετράδια.

Η πραγματική της χαρά ερχόταν το καλοκαίρι.

Τότε που έκλειναν τα σχολεία και η Ζουζού κατέβαινε στην Καλαμάτα.

Η Υποτροπή

         

Ένας επαγγελματίας ψυχολόγος, κατά την πορεία της επαγγελματικής του διαδρομής, φοιτά στο σχολείο των περιστατικών του. Εκεί, ανάμεσα στις θεωρίες, στα συγγράμματα και στις επιστημονικές γνώσεις, διδάσκεται από τους ίδιους τους ανθρώπους που συναντά. Λαξεύεται από τις εμπειρίες τους, από τα πάθη και τα παθήματά τους, από τις νίκες και τις ήττες τους. Και πολλές φορές, χωρίς να το αντιλαμβάνεται την ώρα που συμβαίνουν, κάποια περιστατικά χαράζονται μέσα του βαθύτερα από οποιοδήποτε βιβλίο.

Χρόνια αργότερα, κατά την περίοδο της συνταξιοδότησής της, η κυρία Ανθή Χρήστου αναπολούσε γεγονότα και καταστάσεις από τη μακρά επαγγελματική της πορεία. Ανάμεσα στις αναμνήσεις της υπήρχε ένα περιστατικό που, όσα χρόνια κι αν είχαν περάσει, παρέμενε εγχάρακτο στη μνήμη της με έντονα χρώματα.

«Ο Μιχάλης και η υποτροπή του», είπε κάποτε, «είναι εκείνο το γεγονός που ταρακούνησε συθέμελα πολλές από τις επιστημονικές και θεωρητικές μου απόψεις για την ψυχική νόσο και την ψυχοθεραπευτική παρέμβαση».

Και τότε μας διηγήθηκε το μεγάλο της πάθημα.

Η ναυαγοσώστρια που έγινε η «ήρεμη δύναμη» της Αβύθου: Έσωσε επτά ανθρώπους μέσα σε δυόμισι ώρες

       

Υπάρχουν στιγμές που η ψυχραιμία ενός ανθρώπου μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Στιγμές κατά τις οποίες ο φόβος, ο πανικός και η αγωνία κυριαρχούν, αλλά κάποιος πρέπει να παραμείνει δυνατός, να πάρει γρήγορες αποφάσεις και να δράσει. Μια τέτοια στιγμή έζησε την προηγούμενη εβδομάδα η ναυαγοσώστρια της παραλίας της Αβύθου στη Νότια Κεφαλονιά, η Σοφία Κασπίρη, η οποία, σύμφωνα με μαρτυρίες λουόμενων που δημοσιεύτηκαν στο KefaloniaPress, κατάφερε να βοηθήσει και να οδηγήσει με ασφάλεια στην ακτή επτά ανθρώπους που κινδύνεψαν να παρασυρθούν στα βαθιά.

Ανάμεσα στους ανθρώπους που χρειάστηκαν βοήθεια βρίσκονταν και δύο παιδιά, δύο αδέρφια, γεγονός που έκανε την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη και φορτισμένη. Η παραλία ήταν γεμάτη κόσμο, όταν, περίπου στις 14:00 το μεσημέρι της Παρασκευής, η θάλασσα παρουσίασε απότομο κυματισμό. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, άρχισε να δημιουργείται ένα ισχυρό τράβηγμα του νερού προς τα βαθιά, με αποτέλεσμα αρκετοί λουόμενοι να δυσκολευτούν να επιστρέψουν στην ακτή.

Οι περισσότεροι κατάφεραν να βγουν από τη θάλασσα. Επτά, όμως, άνθρωποι βρέθηκαν σε δύσκολη θέση και χρειάστηκαν άμεση βοήθεια.

Η Βαλύρα τίμησε την ετήσια μνήμη της Αγίας Παρασκευής στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου Βαλύρας

     

                                        Φωτό: κ. Τάκης Ατζαμιδάκης, ζωγράφος

Με ιδιαίτερη ευλάβεια και κατάνυξη η Βαλύρα τίμησε και φέτος την ετήσια μνήμη της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής, στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου, στη βόρεια ρούγα του χωριού. Η εορτή της Αγίας Παρασκευής αποτελεί για τους κατοίκους της Βαλύρας μια ξεχωριστή πνευματική ευκαιρία, καθώς η μνήμη της συνδέεται με ένα παλαιό και ξεχασμένο εκκλησάκι, αφιερωμένο στην Αγία, το οποίο βρίσκεται εδώ και αμνημονεύτους χρόνους σε μια καταπράσινη πλαγιά της περιοχής Γιοργόρεμα.

Το μικρό αυτό εκκλησάκι, που κάποτε αποτελούσε τόπο προσευχής και λατρείας των ανθρώπων της περιοχής, σήμερα στέκει σιωπηλό μέσα στο φυσικό τοπίο, σαν ένας ταπεινός φρουρός της πίστης και της ιστορίας του τόπου. Μπορεί ο χρόνος να πέρασε και η λειτουργική ζωή να σταμάτησε εκεί, όμως η ευλάβεια των κατοίκων προς την Αγία Παρασκευή δεν έσβησε. Η ιερή εικόνα της Αγίας στολίζει το τέμπλο, στην αριστερή πλευρά του Ιερού Ναού του Αγίου Δημητρίου, αποτελώντας έναν ζωντανό πνευματικό σύνδεσμο ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα.

Τα Αλώνια Μεσσηνίας τίμησαν με λαμπρότητα την Προστάτιδά τους Αγία Παρασκευή

                         

              

Ανταπόκριση: κ. Κώστας Δ. Ροβολής, Ιεροψάλτης

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, θρησκευτική κατάνυξη και τη συμμετοχή πλήθους πιστών από τα Αλώνια και τα γύρω χωριά, εορτάστηκε και φέτος η μνήμη της Αγίας Οσιοπαρθενομάρτυρος Παρασκευής, Προστάτιδας του χωριού Αλώνια Μεσσηνίας. Οι εορταστικές εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν μέσα σε κλίμα βαθιάς πίστης και συγκίνησης, με τους κατοίκους και τους προσκυνητές να προσέρχονται στον Ιερό Ναό για να τιμήσουν τη θαυματουργή Αγία και να ζητήσουν τη χάρη και την προστασία της.

Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις ξεκίνησαν με τον Μέγα Εορταστικό Εσπερινό, ο οποίος τελέστηκε με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Την ακολουθία τίμησαν με την παρουσία τους ιερείς από όμορα χωριά του Δήμου Καλαμάτας, καθώς και κληρικοί από την Ιερά Μητρόπολη Πατρών.

Θερμά συγχαρητήρια στους επιτυχόντες μαθητές με καταγωγή από τη Βαλύρα – Κάλεσμα προς όλους τους Βαλυραίους

                         

 

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση, η διαδικτυακή στήλη «Κοινωνικά της Βαλύρας, της Ιθώμης και των Βαλυραίων σε Ελλάδα και Εξωτερικό» απευθύνει ένα θερμό κάλεσμα προς όλους τους απανταχού Βαλυραίους, τους μαθητές και τις οικογένειές τους, που έλκουν την καταγωγή τους από τη Βαλύρα της καρδιάς μας.

Με αφορμή την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων εισαγωγής στα Πανεπιστήμια και στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, καλούνται οι μαθητές και οι γονείς τους, των οποίων τα παιδιά πέτυχαν την εισαγωγή τους σε σχολές της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, να επικοινωνήσουν μαζί μας.

Στόχος μας είναι να συγκεντρώσουμε και να παρουσιάσουμε τα ονόματα των νέων Βαλυραίων φοιτητών, τιμώντας την προσπάθεια, την επιμονή και την επιτυχία τους και αναδεικνύοντας παράλληλα τη νέα γενιά που αποτελεί το μέλλον και την ελπίδα του τόπου μας.

Τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Η’ Κυριακής Ματθαίου: Τὸ θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντάκις χιλίων (Ματθ., ιδ’ 14-22)

               

Ἕνα νέο θαῦμα τοῦ Κυρίου παρουσιάζει τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Η’ Κυριακής Ματθαίου: τὸ θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντάκις χιλίων, χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων, ὅπως τονίζει χαρακτηριστικὰ ὁ Εὐαγγελιστής (Ματθ., ιδ’ 14-22). Τὸ ἴδιο θαῦμα παρουσιάζουν καὶ οἱ ἄλλοι Εὐαγγελιστές, γεγονὸς πού, ὅπως ἔχουμε καὶ ἄλλοτε τονίσει, καταδεικνύει τὴν ἑνότητα τοῦ Εὐαγγελίου, μέσα ἀπὸ τὴν διαφορετικότητά του, ἀφοῦ ὁ κάθε Εὐαγγελιστὴς φωτίζει μὲ τὸν δικό του τρόπο τὸ ὅλο γεγονός. 

Μόλις ὁ Κύριος πληροφορήθηκε γιὰ τὸν ἀποκεφαλισμὸ τοῦ Ἰωάννου Προδρόμου, «ἀνεχώρησεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ’ ἰδίαν καὶ οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτὸν πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων.» (Ματθ., ιδ’ 13). Κατὰ τὴν συνήθειά Του, ὁ Κύριος ἀποσύρεται νὰ προσευχηθῇ ὕστερα ἀπὸ μιὰ κοπιαστικὴ ἡμέρα, ὥστε καὶ ὁ Ἴδιος νὰ ἀναπαυθῇ καὶ νὰ ἀνασυντάξῃ τὶς δυνάμεις Του καὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔχουν τὸν χρόνο νὰ χωνέψουν καλύτερα τὰ διδάγματα τῆς ἡμέρας. Στὴν συγκεκριμένη περίπτωση, ὑπάρχει ἕνας ἰδιαίτερος λόγος: ὁ θάνατος τοῦ Προδρόμου, ποὺ μὲ τόσο ζῆλο εἶχε προεξαγγείλει τὴν ἔλευση τῆς βασιλείας Του, τόν «ἀναγκάζει» νὰ ἀποσυρθῇ στὰ ἴδια. 

Σοφία Μπεκρῆ: Ἡ «μεγάθυμος» διακόνισσα Ὀλυμπιὰς

                   

«Χαίροις, Ὀλυμπιάς, ἐναρέτων ἔργων ὑποτύπωσις ἀληθής», ἀναφωνεῖ ὁ ὑμνογράφος, καὶ ἐμεῖς, ὁ λαὸς τοῦ Κυρίου, καλούμαστε νὰ τιμήσωμε, κάθε χρόνο, στὶς 25 Ἰουλίου, τὴν ἀρχοντικὴ διακόνισσα Ὀλυμπιάδα, ποὺ λάμπρυνε τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴν εὐσέβεια καὶ τὰ ἀγαθά της ἔργα.

Γόνος εὐσεβοῦς καὶ ἀρχοντικῆς οἰκογενείας τοῦ Βυζαντίου ἡ Ὀλυμπιάδα -γεννήθηκε μεταξὺ 365 & 368- ἔμεινε ἀπὸ μικρὴ ὀρφανή, γεγονὸς ποὺ τραυμάτισε τὴν εὐαίσθητη ψυχή της. Εἶχε ὡστόσο τὴν εὐλογία νὰ ἀνατραφῇ μέσα σὲ ἕνα καλλιεργημένο περιβάλλον καὶ νὰ συναναστραφῇ μὲ σεβαστὲς μορφές, ὅπως τοῦ Γρηγορίου Θεολόγου, ὅταν ἐκεῖνος διέμεινε στὴν Κωνσταντινούπολη (379-381), στὸ σπίτι τῆς ἐξαδέλφης του Θεοδοσίας, ποὺ εἶχε ἀναλάβει τὴν διαπαιδαγώγηση τῆς μικρῆς Ὀλυμπιάδος. Πολὺ τρυφερὴ ἡ σχέση ποὺ ἀναπτύχθηκε ἀνάμεσα στὰ δύο πρόσωπα, ὅπως διαπιστώνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴ ποὺ ἔστειλε ὁ πνευματικὸς πατὴρ Γρηγόριος ὡς δῶρο στὸν γάμο της «κόρης» του, ὅπως τὴν ἀποκαλεῖ, Ὀλυμπιάδος, μέ -διαχρονικές- συμβουλὲς γιὰ μιὰ ἐπιτυχημένη συζυγία (βλ. Γρηγορίου Θεολόγου, Ἔπη, Παραινετικὸν πρὸς Ὀλυμπιάδα, 2, 6 PG 37, 1542-1550).

Ο Νίκος και ο κρυμμένος θησαυρός

       

Το ηλιόγερμα της 24ης Ιουλίου 2026 είχε απλώσει πάνω από τη Βαλύρα εκείνο το χρυσοκόκκινο φως που κάνει ακόμη και τα ερείπια να μοιάζουν με μνημεία ζωής. Καθόμασταν με τον σαρανταεπτάχρονο Νίκο στα χαλάσματα του πατρικού του σπιτιού. Οι πέτρες, σιωπηλοί μάρτυρες περασμένων καιρών, έμοιαζαν να κρατούν μέσα τους τις φωνές μιας ολόκληρης οικογένειας. Καθώς ο ήλιος βυθιζόταν πίσω από τους λόφους, η σελήνη ξεπρόβαλε στον έναστρο ουρανό σαν μια γαλήνια παρουσία που ερχόταν να ακούσει τη συζήτησή μας.

Ο Νίκος έχει μόλις πριν από λίγο καιρό αποφυλακιστεί. Το βλέμμα του είναι κουρασμένο, αλλά όχι σβησμένο. Μοιάζει με άνθρωπο που έχει διασχίσει μεγάλη έρημο και τώρα  ψάχνει μια μικρή πηγή για να ξαναρχίσει τη ζωή του. Δεν ζητά πολλά· μόνο ένα γερό αγκωνάρι για να στηρίξει την ύπαρξή του και να σταθεί ξανά όρθιος.

Πολλά βάσανα έχει τραβήξει αυτή η ψυχή. Κοιτάζοντάς τον, αναρωτήθηκα πόσο συχνά η κοινωνία τιμωρεί τον άνθρωπο χωρίς να πολεμά το πραγματικό κακό που τον οδήγησε στην πτώση. Είναι ευκολότερο να καταδικάζεις το θύμα παρά να αναζητάς τον δαίμονα της βίας, της αδικίας και της εγκατάλειψης που φωλιάζει στις ανθρώπινες ψυχές και στο κοινωνικό-πολιτικό σύστημα.