Εισαγωγὴ στοΤριώδιο: Θεολογικὴ ανάλυση του Κοντακίου του Τελώνου καὶ Φαρισαίου

       

                                                             Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πλέον κατανυκτικές και παιδαγωγικές λειτουργικές περιόδους της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Αρχίζει με την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου και εκτείνεται μέχρι το Μέγα Σάββατο, προετοιμάζοντας τον πιστό για τη συμμετοχή του στο Πάθος και την Ανάσταση του Κυρίου. Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, δεν εισάγει τον πιστό αμέσως στη νηστεία, αλλά πρώτα τον διδάσκει το φρόνημα με το οποίο αυτή πρέπει να βιωθεί: την ταπείνωση, τη μετάνοια και τη συντριβή της καρδιάς.

Το Κοντάκιο της Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου συνοψίζει ολόκληρη τη θεολογία του Τριωδίου. Με λιτό αλλά πυκνό λόγο, καλεί τον άνθρωπο να εγκαταλείψει την υπερηφάνεια του Φαρισαίου και να μιμηθεί την ταπεινή κραυγή του Τελώνου, η οποία έγινε δεκτή από τον Θεό. Το Κοντάκιο δεν είναι απλώς ποιητικό κείμενο· είναι θεολογική ερμηνεία της παραβολής (Λκ 18, 9-14) και ταυτόχρονα πρόσκληση προσωπικής μετανοίας.

Η Αντιμετώπιση των Ζιζανίων στους Ελαιώνες της Βαλύρας

 

             

                                                   Φωτό: Stasinos Bovis, FB

 

Εισαγωγή

Η διαχείριση των ζιζανίων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την παραγωγικότητα των ελαιώνων. Στη Βαλύρα, όπου οι ελαιώνες συνδυάζουν παραδοσιακή καλλιέργεια και σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας, η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου καταπολέμησης ζιζανίων επηρεάζει άμεσα την υγεία του εδάφους, τη μακροχρόνια απόδοση των δέντρων και το περιβάλλον.Το ερέθισμα  γι΄αυτή την ανάρτηση, μας το έδωσε ο δραστήριος ελαιοπαραγωγός βιολογικής καλλιέργειας στη Βαλύρα, κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης, με  σχετική φωτογραφία στη σελίδα του στο FB.

Η σύγχρονη επιστημονική γνώση δείχνει ότι η μείωση της έντασης κατεργασίας του εδάφους και ο περιορισμός της χημικής ζιζανιοκτονίας οδηγούν σε πιο ανθεκτικούς και υγιείς ελαιώνες (Gómez et al., 2011).

«Η ταπείνωση ως οδός δικαιώσεως» Ευαγγέλιο Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                                 Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου ανοίγει την πύλη του Τριωδίου και μας εισάγει στο πνεύμα της αληθινής μετανοίας. Ο Χριστός δεν συγκρίνει απλώς δύο ανθρώπους, αλλά δύο τρόπους υπάρξεως. Η παραβολή αυτή δεν απευθύνεται μόνο στους «άλλους», αλλά σε κάθε καρδιά που στέκεται ενώπιον του Θεού.

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα (Λουκά 18, 10–14) 

Δύο άνθρωποι ανέβηκαν στο ναό για να προσευχηθούν.

Ο Φαρισαίος ευχαριστούσε τον Θεό γιατί έπραττε τα δεόντα κατά τον νόμο των Εβραίων και καυχόταν ότι δεν ήταν όπως οι άλλοι άνθρωποι αμαρτωλός.

Ο Tελώνης, όμως, στεκόταν μακριά και έλεγε:

«Θεέ μου, ελέησέ με τον αμαρτωλό».

Σας λέγω,  διδάσκει ο Κύριος, μόνο ο Τελώνης επέστρεψε στον οίκο του. Όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, ενώ όποιος ταπεινώνεται θα υψωθεί.

«Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» Απόστολος Κυριακής 1 Φεβρουαρίου 2026

                                    

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Εκκλησία, με μητρική σοφία, μας προσφέρει την Κυριακή αυτή έναν αποστολικό λόγο βαθιάς παρηγοριάς και βεβαιότητας . Ο Απόστολος Παύλος δεν απευθύνεται σε ανθρώπους θεωρητικούς, αλλά σε πιστούς δοκιμασμένους. Ο λόγος του δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς σταυρό, αλλά μια ζωή αχώριστη από την αγάπη του Χριστού. Στην απαρχή του Τριωδίου, η Εκκλησία μάς στηρίζει πάνω στο θεμέλιο της θείας αγάπης, για να πορευθούμε τον δρόμο της μετανοίας χωρίς φόβο.

Το Αποστολικό Ανάγνωσμα  (Προς Ρωμαίους 8, 28–39)

Αδελφοί, γνωρίζουμε ότι σε όσους αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν για το καλό τους, σε εκείνους που έχουν κληθεί σύμφωνα με το σχέδιό Του.

Αν ο Θεός είναι μαζί μας, ποιος μπορεί να είναι εναντίον μας;

Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; Θλίψη; Στενοχώρια; Διωγμός; Πείνα; Κίνδυνος;

Σε όλα αυτά νικούμε ολοκληρωτικά με τη δύναμη Εκείνου που μας αγάπησε.

Είμαι βαθιά πεπεισμένος ότι ούτε ο θάνατος ούτε η ζωή ούτε καμιά άλλη δύναμη μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Θεού που φανερώθηκε στον Ιησού Χριστό.

Σαν το Χαμόγελο του Μακαριστού Γέροντος Αιμιλιανού του Σιμωνοπετρίτου

        

Εισαγωγή

Ο μακαριστός Γέροντας Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης (1934–2019), κατά κόσμον Αλέξανδρος Βαφείδης, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες πνευματικές φυσιογνωμίες του σύγχρονου Ορθόδοξου μοναχισμού. Η ζωή και το έργο του χαρακτηρίζονται από βαθιά πίστη, αυθεντική χαρά εν Χριστώ και ζωντανή πνευματική παρουσία που επηρέασε το Άγιον Όρος και τη σύγχρονη Εκκλησία. Το χαμόγελό του, απλό αλλά φωτεινό, αντηχεί την πνευματική γαλήνη που η αληθινή πίστη και αγάπη φέρει στην ψυχή και στον συνάνθρωπο.

Το Τριώδιο και η Πνευματική Προετοιμασία για το Πάσχα

                  

                                                              Φωτό: Pinterest

Η καθιέρωση του Τριωδίου ανάγεται στους πρώτους αιώνες της Εκκλησίας, όταν οι Πατέρες αντιλήφθηκαν την ανάγκη μιας οργανωμένης πνευματικής προετοιμασίας για το Άγιο Πάσχα. Στόχος ήταν να προσφερθεί στους πιστούς ένα σταδιακό πνευματικό μονοπάτι που περιλαμβάνει μετάνοια, προσευχή, νηστεία και φιλανθρωπία. Μέσα από τις Κυριακές του Τριωδίου και τις ακολουθίες, η Εκκλησία οδηγεί τον άνθρωπο να συνειδητοποιήσει την αμαρτία, την ανάγκη μετάνοιας και την προσδοκία σωτηρίας.Το Τριώδιο αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές περιόδους της εκκλησιαστικής ζωής της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς προετοιμάζει τον πιστό για τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού. Ονομάζεται «Τριώδιο» από το γεγονός ότι οι κανόνες των ακολουθιών του περιέχουν τρία ωδικά μέρη (τρίοδα), που τονίζουν τη μετάνοια, την προσευχή και την πνευματική άσκηση. Η περίοδος αυτή αρχίζει την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου, περίπου επτά εβδομάδες πριν το Πάσχα, και κορυφώνεται στη Μεγάλη Εβδομάδα.

Άγιος Μεγαλομάρτυς Τρύφων – Προστάτης των Γεωργών και των Αμπελουργών

               

                                        Φωτό: Καστροπολίτες Διδυμότειχου

Η μνήμη του Αγίου Τρύφωνος εορτάζεται κάθε χρόνο στις 1 Φεβρουαρίου και αποτελεί μία από τις πιο αγαπητές μορφές της Ορθοδοξίας, ιδιαίτερα για τον αγροτικό κόσμο. Η ζωή του ξεχωρίζει για την απλότητα, τη βαθιά πίστη, τα θαύματα και το ηρωικό μαρτύριό του. Ο Άγιος Τρύφων γεννήθηκε τον 3ο αιώνα μ.Χ. στη Λάμψακο της Φρυγίας, στη Μικρά Ασία. Προερχόταν από φτωχή αλλά ευσεβή οικογένεια. Από μικρή ηλικία εργαζόταν ως χηνοβοσκός, φροντίζοντας τα ζώα της οικογένειάς του για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Παρά την έλλειψη τυπικής μόρφωσης, μελετούσε την Αγία Γραφή και προσευχόταν αδιάλειπτα, αποκτώντας μεγάλη πνευματική σοφία.

Το χρυσό νήμα του μεταξοσκώληκα στη Βαλύρα του 1950

                          

                                                                        Φωτό: Ε.Η.Κ.

Αφιερωμένο στην κα Ελένη Φειδά που τιμά τα Καλαματιανά μαντήλια στο Rhode Island των Η.Π.Α.

Την άνοιξη του 1950, όταν ο κάμπος της Μεσσηνίας άρχιζε να πρασινίζει και οι μουριές ντύνονταν ξανά με τα πρώτα τους τρυφερά φύλλα, στα σπίτια άρχιζε μια σιωπηλή κινητοποίηση. Δεν χρειαζόταν συνεννόηση· όλοι ήξεραν. Ήταν η εποχή του μεταξοσκώληκα. Η εποχή του «καματερού», όπως τον έλεγαν, όχι από κακία, αλλά από σεβασμό – γιατί ήθελε κόπο, φροντίδα και υπομονή, μα στο τέλος αντάμειβε η σηροτροφία.

Η  Βαλύρα εκείνα τα χρόνια προσπαθούσε ακόμη να σταθεί όρθια. Ο πόλεμος και ο Εμφύλιος είχαν αφήσει πληγές βαθιές, όχι μόνο στα σπίτια, αλλά και στις ψυχές των ανθρώπων. Το μετάξι δεν ήταν πολυτέλεια· ήταν ελπίδα. Ένα συμπληρωματικό εισόδημα που μπορούσε να πληρώσει το αλεύρι, να γεμίσει το λαδικό, να μπει κάτι στην άκρη για την προίκα της κόρης.

Όλα ξεκινούσαν από τη μουριά.

Παναγία Δακρυρροούσα: Η χάρη Της από την Κορώνη Μεσσηνίας στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς

                      

                                          Φωτό: Γιώργος Γεωργουδάκης στο FB

Εισαγωγή

Η Αγία μας Εκκλησία τιμά στις 31 Ιανουαρίου τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου της Δακρυρροούσας, της επονομαζόμενης και Κορωνιώτισσας, μίας από τις πλέον συγκινητικές και θαυματουργές μορφές της Παναγίας μας. Η σεπτή εικόνα Της φυλάσσεται στην ομώνυμη Ιερά Μονή, κοντά στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς, και συνδέεται άρρηκτα με τη σωτηρία της νήσου από τον φοβερό σεισμό του 1867 μ.Χ.

Το ιστορικό της Ιεράς Εικόνος

Κατά την παράδοση, ο άρχοντας Λέων Πολυκαλάς, διωκόμενος από την Κορώνη της  Μεσσηνίας, κατέφυγε στην επαρχία Παλλικής της Κεφαλονιάς, φέροντας μαζί του μία ιερά εικόνα της Θεομήτορος. Με δική του μέριμνα και δαπάνη, στα τέλη του 15ου αιώνα, ανήγειρε ναό, στον οποίο κατέθεσε με τιμές την εικόνα.

Η ταπείνωση χωρίς αυτογνωσία είναι ψευδαίσθηση

                         

                                                                      Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Η ταπείνωση αποτελεί έναν από τους κεντρικότερους όρους της χριστιανικής πνευματικότητας. Δεν είναι απλώς μια ηθική αρετή, αλλά τρόπος υπάρξεως, στάση ζωής και καρδιακή κατάσταση που καθιστά τον άνθρωπο δεκτικό της χάριτος του Θεού. Ωστόσο, η ταπείνωση δεν είναι αυτονόητη ούτε εύκολη στην κατανόηση. Συχνά συγχέεται με την εξωτερική μετριοφροσύνη, με μια επιφανειακή αυτοϋποτίμηση ή ακόμη και με ψυχολογικές καταστάσεις ενοχής και ανασφάλειας. Η Αγία Γραφή και η πατερική παράδοση επιμένουν ότι η αληθινή ταπείνωση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς βαθιά και ειλικρινή αυτογνωσία. Όπου απουσιάζει η αυτογνωσία, η ταπείνωση μετατρέπεται σε ψευδαίσθηση· σε μια πνευματική μάσκα που κρύβει τον εγωισμό αντί να τον θεραπεύει.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να τεκμηριώσει θεολογικά και πατερικά τη θέση ότι η ταπείνωση χωρίς αυτογνωσία δεν είναι αρετή αλλά πλάνη. Θα αναδειχθεί η βιβλική βάση της αυτογνωσίας, η πατερική κατανόηση της ταπείνωσης ως καρπού εσωτερικής αλήθειας, καθώς και οι πνευματικοί κίνδυνοι της ψευδοταπείνωσης.  

Τι ζητούν πραγματικά οι νέοι από την Εκκλησία μας;

                   

                                                           Φωτό: Pinterest

 

Σε μια εποχή όπου όλα αμφισβητούνται, όπου η πληροφορία είναι άφθονη αλλά το νόημα σπάνιο, οι νέοι άνθρωποι δεν αναζητούν από την Εκκλησία την τελειότητα. Αναζητούν την αλήθεια. Όχι την αψεγάδιαστη εικόνα, αλλά την ειλικρινή στάση. Όχι τον αλάθητο λόγο, αλλά τον αληθινό άνθρωπο, τον φωτισμένο πατέρα η μητέρα  που υπηρετεί σταυρικά, άνευ ανταπόδοσης, τον Κύριο και θα τους προσεγγίσει με Θεού αγάπη που βγαίνει αυθόρμητα από μέσα του.

Το αίτημα της νέας γενιάς μπορεί να συνοψιστεί σε δύο φράσεις:

Όχι τελειότητα, αλλά ειλικρίνεια.

Όχι λόγια, αλλά συνέπεια και ειλικρινή επάφη.

Σε αυτό το απλό αλλά βαθύ σχήμα αναδεικνύεται μια κρίσιμη αλήθεια: οι νέοι αποστρέφονται την υποκρισία. Όταν ο λόγος δεν ανταποκρίνεται στο βίωμα, η Εκκλησία χάνει την αξιοπιστία της. Και αυτό δεν αφορά μόνο την εκκλησιαστική ζωή, αλλά και τη δημόσια παρουσία της Εκκλησίας.

Η κρίση εμπιστοσύνης δεν είναι κρίση πίστης

Οι νέοι δεν απορρίπτουν τον Θεό. Απορρίπτουν την αντίφαση. Δεν απορρίπτουν την πίστη· απορρίπτουν την αναντιστοιχία ανάμεσα σε όσα λέγονται και σε όσα βιώνονται. Η δυσπιστία τους δεν είναι απέναντι στο Ευαγγέλιο, αλλά απέναντι στην εικόνα μιας Εκκλησίας που ορισμένες φορές εμφανίζεται θεσμική, απόμακρη και  αμυντική. 

Το Σπίτι που Άδειασε για να Γεμίσει με Φως

                           

                                                             Φωτό: Pinterest

 

O Nίκος και η Μαρία,  ένα  νέο ζευγάρι,  ζούσε μαζί αλλά όχι πραγματικά. Το σπίτι τους  ήταν γεμάτο αντικείμενα και δραστηριότητες, αλλά οι καρδιές τους άδειες, τρία χρόνια μετά τον γάμο τους.  Μέσα από τη σιωπή, τη διάκριση και την αναζήτηση χρόνου για τον Θεό και τη μεταξύ τους  σχέση, ανακάλυψαν την αληθινή παρουσία της αγάπης του Χριστού στη ζωή τους.

Α΄ Μέρος – Το Σπίτι που Ήταν Γεμάτο, αλλά Άδειο

Το πρωινό φως μπήκε μέσα από τα παράθυρα, αλλά δεν άγγιξε τις καρδιές τους.

Ο Νίκος καθόταν μπροστά στον υπολογιστή, τα μάτια του καρφωμένα στην οθόνη.

Η Μαρία έτρεχε στην κουζίνα, κρατώντας καφέ και κινητό ταυτόχρονα.

— Καλημέρα… είπε, αλλά το χαμόγελό της δεν έφτασε  ούτε στα μάτια του ούτε στην καρδιά του άνδρα της.

Κάποτε οι νύφες φορούσαν νυφικό με μακριά μανίκια

                              

                                                            Φωτό: Pinterest

 Εισαγωγή

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο γάμος δεν είναι απλή τελετή, ούτε κοινωνική σύμβαση. Είναι μυστήριο, δηλαδή ιερό γεγονός δια του οποίου ενεργεί η Χάρη του Θεού. Δεν τελείται για να επικυρώσει έναν έρωτα, αλλά για να μεταμορφώσει μια ανθρώπινη σχέση σε πνευματική ένωση.

Η Εκκλησία δεν ευλογεί απλώς την αγάπη δύο ανθρώπων· ευλογεί την απόφασή τους να ζήσουν ως ένα σώμα και μία ψυχή «ἐν Χριστῷ». Ο γάμος δεν είναι κατάληξη μιας ρομαντικής ιστορίας, αλλά αρχή μίας ασκητικής πορείας. Είναι είσοδος σε έναν δρόμο καθημερινής θυσίας, αμοιβαίας υπέρβασης του εγώ, συγχώρεσης, υπομονής και πνευματικής ωρίμανσης.

Στο μυστήριο του γάμου, το κέντρο δεν είναι το ζευγάρι, αλλά ο Χριστός. Το στεφάνωμα δεν είναι στέψη κοσμικής ευτυχίας, αλλά στέψη μαρτυρίου αγάπης. Τα στεφάνια δεν είναι σύμβολα δόξας, αλλά σύμβολα σταυρού.

Η θυσία χωρίς αγάπη είναι κενή και όταν είναι πλήρης αγάπης δεν είναι πλέον θυσία!

                            

                                                               Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Η θυσία αποτελεί κεντρικό στοιχείο της χριστιανικής πίστης. Από τον Αβραάμ που προσφέρει τον Ισαάκ ως παράδειγμα εμπιστοσύνης στον Θεό, έως τον Ιησού Χριστό που δίνει τον εαυτό Του για τη σωτηρία του κόσμου, η θυσία συνδέεται άρρηκτα με την αγάπη. Ωστόσο, η Αγία Γραφή και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας διδάσκουν ότι η θυσία που δεν συνοδεύεται από αγάπη χάνει την ουσία της και παραμένει άκαρπη. Αλλά και όταν η θυσία είναι πλήρης αγάπης παύει να είναι πλέον θυσία. Γίνεται ζωή που υπηρετεί τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Κάθε προσφορά που γεννιέται από  αγάπη  γίνεται  θεία ενέργεια καρδιάς, ένα μικρό κομμάτι του παραδείσου μέσα στον κόσμο.

 Το παρόν άρθρο εξετάζει τη σημασία της αγάπης ως θεμέλιο της θυσίας, μέσα από βιβλικά και πατερικά παραδείγματα, και αναδεικνύει τη σύγχρονη θεολογική διάσταση αυτής της αρχής.

Η γνώση χωρίς ήθος είναι κενή, η σοφία χωρίς ταπεινότητα επικίνδυνη, και η εκπαίδευση χωρίς αγάπη άκαρπη

 

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Στην εποχή της πληροφορίας και της τεχνολογικής προόδου, η γνώση, η σοφία και η εκπαίδευση φαίνονται περισσότερο από ποτέ αναγκαίες για την ανάπτυξη του ανθρώπου και της κοινωνίας. Ωστόσο, η χριστιανική θεολογία και η πατερική σκέψη μας προειδοποιούν ότι οι ανθρωπίνες δυνάμεις, όσο ισχυρές και αν είναι, χωρίς το ήθος, την ταπεινότητα και την αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον, μπορούν να γίνουν επικίνδυνες ή άκαρπες. Ο τίτλος της παρούσας εργασίας συνοψίζει μια βαθειά θεολογική και ανθρωπολογική αλήθεια: η γνώση χωρίς ήθος είναι κενή, η σοφία χωρίς ταπεινότητα επικίνδυνη, και η εκπαίδευση χωρίς αγάπη άκαρπη. Στο παρόν δοκίμιο θα επιχειρήσουμε να τεκμηριώσουμε και να αναλύσουμε την παραπάνω θεώρηση, αντλώντας από τη Αγία Γραφή, την Πατερική παράδοση, καθώς και σύγχρονες θεολογικές προσεγγίσεις, ώστε να φανεί η βαθιά σύνδεση της γνώσης, της σοφίας και της εκπαίδευσης με τις χριστιανικές αξίες.

Η Εορτή των Τριών Ιεραρχών στη Βαλύρα – 30 Ιανουαρίου 2026

 

                                      Φωτό: κα Ευρυδίκη Λινάρδου-Παπαλαμπίδου

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βαθιά συγκίνηση εορτάστηκε σήμερα, Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026, στον ιερό ναό  του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας  η ιερή μνήμη των Τριών Μεγάλων Φωστήρων της Τρισηλίου Θεότητος και της Ορθοδοξίας: του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Η σημερινή ημέρα δεν αποτέλεσε απλώς μια θρησκευτική επέτειο, αλλά μια αληθινή πνευματική πανδαισία, όπου η μορφή των Τριών Ιεραρχών προβλήθηκε ως φως παιδείας, πίστης, ταπείνωσης και αγάπης.

Το Δημοτικό Σχολείο Βαλύρας παρέλασε με την ελληνική σημαία και τον σταυρό επάνω στο κοντάρι της, δίνοντας έναν ιδιαίτερο συμβολισμό πίστης και πατρίδας. Οι μαθητές άναψαν κερί, τελέστηκε αρτοκλασία και όλα τα παιδιά, με τάξη, ταπεινότητα και ευλάβεια, κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων.

Οι Τρεις Ιεράρχες και η Συμβολή τους στην Παιδεία

       

Αφιερωμένο στους μαθητές, γονείς και δασκάλους  

Εισαγωγή

Η Εκκλησία μας κάθε χρόνο τιμά τη μνήμη των Τριών Ιεραρχών – Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννη του Χρυσοστόμου – στις 30 Ιανουαρίου, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα του έργου τους στην Παιδεία και τη διαμόρφωση της πνευματικής ταυτότητας των Ελλήνων. Οι τρεις αυτοί Πατέρες της Εκκλησίας, πέρα από τη θεολογική τους διδασκαλία, υπήρξαν φωτεινοί παιδαγωγοί, δάσκαλοι και στοχαστές, που με το ήθος, τη σοφία και το λόγο τους ενέπνευσαν γενιές μαθητών. Η Παιδεία για αυτούς δεν περιοριζόταν στην απόκτηση γνώσεων, αλλά περιλάμβανε την καλλιέργεια της ψυχής, του ήθους και της ηθικής συνείδησης.

Η διδασκαλία τους παραμένει επίκαιρη σήμερα, καθώς θέτει τις βάσεις για μια παιδεία που συνδυάζει τη γνώση με την αρετή, τη σκέψη με την πίστη και την προσωπική ανάπτυξη με την κοινωνική ευθύνη (Kalamaras, 2019). Μέσα από τα έργα και τις επιστολές τους, οι Τρεις Ιεράρχες μας καλούν να αναζητούμε την αλήθεια, να καλλιεργούμε την κριτική σκέψη και να ζούμε με αγάπη και δικαιοσύνη.

Σαν της αμυγδαλιάς την πίστη

 

                                                               Φωτό: Pinterest

 

 

Εισαγωγή

Μέσα στο καταχείμωνο, όταν η φύση μοιάζει να κοιμάται και η παγωνιά να κυριαρχεί, η αμυγδαλιά ανθίζει. Στη Βαλύρα Μεσσηνίας, όπως και σε κάθε τόπο της όμορφης πατρίδας μας, όπου το δέντρο αυτό υψώνει τα λεπτεπίλεπτα άνθη του, αποκαλύπτεται ένα θαύμα σιωπηλό, αλλά εκκωφαντικό στη θεολογική του σημασία. Η αμυγδαλιά δεν περιμένει την άνοιξη· την προαναγγέλλει. Ντύνεται το «αέρινο νυφικό» της και αψηφά τους βοριάδες, τους παγετούς και τη σκληρότητα του χειμώνα.

Η εικόνα αυτή λειτουργεί ως θεολογικό σύμβολο της πίστης: μιας πίστης όχι θεωρητικής, αλλά βιωματικής, τολμηρής και εμπιστευτικής. Όπως το δέντρο παραδίδεται στον Δημιουργό του, έτσι και η ανθρώπινη ψυχή καλείται να παραδοθεί στον Θεό. Η πίστη δεν είναι άμυνα, αλλά άνοιγμα. Δεν είναι φόβος, αλλά εμπιστοσύνη. Δεν είναι ασφάλεια ανθρώπινη, αλλά θεία παράδοση.

Η δύναμη της συγχώρησης

                            

                                                           Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η συγχώρηση δεν είναι απλώς μια ηθική αρετή· είναι τρόπος ύπαρξης. Είναι η στάση εκείνη που μεταμορφώνει τον άνθρωπο εσωτερικά και του επιτρέπει να ζει ελεύθερος από τα δεσμά του παρελθόντος. Σε έναν κόσμο γεμάτο πληγές, αδικίες, απογοητεύσεις και τραύματα, η συγχώρηση δεν παρουσιάζεται ως εύκολη επιλογή, αλλά ως σωτήρια αναγκαιότητα. Δεν είναι άρνηση του πόνου, αλλά υπέρβασή του. Δεν είναι λήθη, αλλά θεραπεία μνήμης. Δεν είναι δικαίωση του κακού, αλλά λύτρωση της ψυχής από το βάρος του μίσους. Η πατερική παράδοση, η εμπειρία της Εκκλησίας και η σύγχρονη ψυχολογία συμφωνούν σε ένα βαθύ σημείο: ο άνθρωπος που δεν συγχωρεί παραμένει αιχμάλωτος του τραύματός του, ενώ ο άνθρωπος που συγχωρεί ελευθερώνεται. Η συγχώρηση δεν αλλάζει πάντα το παρελθόν, αλλά αλλάζει ριζικά το παρόν και ανοίγει δρόμο για ένα διαφορετικό μέλλον. Είναι δύναμη, όχι αδυναμία. Είναι φως, όχι σκοτάδι. Είναι ζωή, όχι εγκλωβισμός.

«Παναγία μου Βουλκανιώτισσα, είδον την μορφήν Σου!»

                

                                                         Φωτό: Ε.Η.Κ.

Η κυρία Ευανθία γεννήθηκε το 1958 σε ένα ευλογημένο χωριό της Μεσσηνίας, εκεί όπου η Παναγία Οδηγήτρια του Όρους Βουλκάνου, στο διάσελο του όρους Ιθώμη, στέκει αιώνες προστάτιδα και σκέπη των ανθρώπων.

Σε ηλικία μόλις δέκα ετών, τη νύχτα της 14ης Ιανουαρίου 1968, βίωσε ένα γεγονός που σημάδεψε για πάντα την ύπαρξή της. Ήταν ξαπλωμένη στο κρεβάτι της, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, όταν μπροστά της στάθηκε μια ασημένια εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας, ύψους περίπου ενός μέτρου. Εκστατική, άφωνη, με τα αθώα παιδικά της μάτια, την κοιτούσε χωρίς ίχνος φόβου, όταν άκουσε καθαρά τη φωνή στη γλώσσα της σιωπής:

— Σας έχει συμβεί ένα κακό και σε δεκαπέντε ημέρες θα το μάθετε.

Το πρωί, ταραγμένη, έτρεξε στη μητέρα της και της το διηγήθηκε. Η θεοσεβής μητέρα έκανε τον σταυρό της και άρχισε να μετρά τις ημέρες στο ημερολόγιο που κρεμόταν στον τοίχο της κουζίνας.

Τη δέκατη πέμπτη ημέρα, η μικρή Ευανθία πήγε στην πλατεία του χωριού για να αγοράσει υλικά, ώστε η μητέρα της να φτιάξει ένα γλύκισμα. Τότε την φώναξε ο πατέρας της από το καφενείο, όπου καθόταν σκυθρωπός, και της είπε:

— Πάρε, παιδί μου, αυτό το γράμμα και δώσ’ το στη μητέρα σου. Κλείστε το ραδιόφωνο… Πέθανε η θεία σου Παναγιώτα στην Αμερική πριν από δεκαπέντε ημέρες. Πενθούμε.

Η μικρή Ευανθία δεν ήξερε αν έπρεπε να κλάψει για την καλή της θεία ή να πλημμυρίσει από χαρά για την επιβεβαίωση του λόγου της Παναγίας. Τα μάτια της γέμισαν δάκρυα, μα τα χείλη της χαμογελούσαν γλυκά· γιατί πλέον ήξερε πως η Παναγία ήταν αληθινά η μεγάλη της Προστάτιδα.

Ο Εορτασμός και η Μεσιτεία της Παναγίας Υπαπαντής στην Καλαμάτα

                      

                                                         Φωτό: Kalamata IN

Εισαγωγή

Η Καλαμάτα τιμά κάθε χρόνο την Παναγία Υπαπαντή, προστάτιδα και Πολιούχο της πόλης. Η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου αποτελεί σύμβολο πίστης, ελπίδας και ενότητας για τους κατοίκους της Μεσσηνίας. Η εορτή της Παναγίας Υπαπαντής ξεκινά στις 27 Ιανουαρίου, κορυφώνεται  στις 2 Φεβρουαρίου και ολοκληρώνεται στις 9 Φεβρουαρίου. Συνδέει τους πιστούς με τη βυζαντινή παράδοση και τη σύγχρονη ιστορία της πόλης. 

Η εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής βρέθηκε στα ερείπια ενός παλαιού ναού που καταστράφηκε το 1770 από τους Τουρκαλβανούς κατά τα Ορλωφικά (Terrabook, n.d.).

Σύμφωνα με τον θρύλο, ένας ιπποκόμος του Τούρκου πασά είδε σε όραμα μια γυναίκα που του υπέδειξε το σημείο όπου ήταν θαμμένη η εικόνα. Σκάβοντας, τη βρήκε άθικτη, με το πρόσωπο της Θεοτόκου να λάμπει παρά το καμένο πίσω μέρος (Hellenic Travel Group, n.d.).

Η Γλώσσα της Θείας Χάριτος: Η θαυμαστή συνάντηση του Οσίου Εφραίμ του Σύρου με τον Μέγα Βασίλειο

 

                                                            Φωτό: Ε.Η.Κ.

Εισαγωγή

Στην έρημο της σιωπής γεννιούνται οι μεγαλύτερες φωνές του Θεού. Εκεί όπου ο άνθρωπος παύει να μιλά, αρχίζει να μιλά η Θεία Χάρη. Στους αμμώδεις δρόμους της ασκήσεως, μέσα στην ταπείνωση και την προσευχή, οι Άγιοι δεν αναζητούν σημεία και θαύματα· κι όμως, τα θαύματα τους συναντούν.

Ένα τέτοιο θαύμα είναι και η ιερή συνάντηση δύο μεγάλων μορφών της Εκκλησίας: του  Οσίου Εφραίμ του Σύρου και του Μεγάλου Βασιλείου. Μια συνάντηση που δεν ένωσε απλώς δύο ανθρώπους, αλλά δύο κόσμους, δύο παραδόσεις, δύο γλώσσες — και μία Εκκλησία με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Η Μόνη Αληθινή Επανάσταση

                       

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η ανθρωπότητα, διαχρονικά, αναζητά την αλλαγή, τη λύτρωση και τη σωτηρία μέσα από επαναστάσεις κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές. Ωστόσο, η ιστορία μαρτυρεί ότι οι περισσότερες από αυτές κατέληξαν σε νέες μορφές καταπίεσης, βίας και αποξένωσης. Η Ορθόδοξη θεολογία προτείνει μια διαφορετική οδό: όχι την επανάσταση των όπλων, αλλά την επανάσταση της καρδιάς. Την επανάσταση της αγάπης του Χριστού, η οποία δεν καταστρέφει τον άνθρωπο, αλλά τον ανακαινίζει. Όπως μαρτυρεί ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος, η μόνη αληθινή επανάσταση είναι η εσωτερική μεταμόρφωση του ανθρώπου διά της χάριτος του Θεού.

Η χαρά της ευγνωμοσύνης και η κοινωνική της διάσταση

                             

                                                                Φωτό: Pinterest

Στη σύγχρονη καθημερινότητα, ο άνθρωπος συχνά εστιάζει σε όσα του λείπουν: σε όσα δεν έχει, σε όσα δεν πέτυχε, σε όσα δεν έγιναν όπως τα ονειρεύτηκε. Έτσι, η καρδιά γεμίζει παράπονο, σύγκριση, πίκρα και ανησυχία. Αντί να είναι ευγνώμων προς τον Θεό και τον πλησίον , ο νους  του ανθρώπου παγιδεύεται αρνητικά και απομονώνεται από τη πηγή της πραγματικής χαράς.  Οι Πατέρες της Εκκλησίας δείχνουν έναν άλλο, θεoφώτιστο δρόμο. 

΅Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει:

«Τίποτε δεν ευαρεστεί τόσο τον Θεό όσο η καρδιά που ευχαριστεί σε όλα» (Ομιλίες, PG 60).

Ο λόγος αυτός δεν μιλά απλώς για μια ηθική στάση· μιλά για έναν τρόπο ύπαρξης. Η ευγνωμοσύνη δεν είναι μια λέξη ευγένειας, αλλά μια πνευματική κατάσταση, μια εσωτερική τοποθέτηση του ανθρώπου απέναντι στη ζωή, στον Θεό και  στην κοινωνία.

Η Προσευχή του Οσίου Εφραίμ του Σύρου ως Πνευματικός Χάρτης Θεραπείας της Ψυχής

 

                                               Φωτό: Tasoula Xristodoulou

Εισαγωγή 

Ο  Όσιος Εφραίμ ο Σύρος (περ. 306–373 μ.Χ.), γνωστός ως η «Λύρα του Αγίου Πνεύματος», υπήρξε μία από τις πιο φωτεινές μορφές της πατερικής παράδοσης. Γεννημένος στη Νίσιβη της Μεσοποταμίας, μαθήτευσε κοντά στον Άγιο Ιάκωβο Νισίβεως και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην άσκηση, τη μετάνοια, την προσευχή και τη θεολογική συγγραφή. Παρέμεινε διακόνος από ταπεινοφροσύνη, αρνούμενος κάθε αξίωμα, και έζησε σε καθεστώς αυστηρής πνευματικής εγκράτειας. Το έργο του συνδυάζει θεολογία, ποίηση και υμνογραφία, μετατρέποντας τη διδασκαλία της πίστης σε βιωματική εμπειρία. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης τον αποκαλεί " Μέγα Πατέρα και της Οικουμένης Διδάσκαλο", ο Μέγας Βασίλειος τον θεωρεί ως "τον ελλογιμώτερο πάντων κατά τους χρόνους εκείνους ζώντων" και ο Ιερός Χρυσόστομος λέγει: Ο Εφραίμ ο πολύς! Η παραμυθία των αθυμούντων, η παιδαγωγία των νέων, η χειραγωγία των μετανοούντων, η κατά των αιρετικών ρομφαία, το δοχείον του Αγίου Πνεύματος".

Η προσευχή  του  Οσίου Εφραίμ του Σύρου αποτελεί έναν πλήρη πνευματικό «χάρτη θεραπείας» της ψυχής, όπου ο άνθρωπος καλείται να αποβάλει τα πάθη και να ενδυθεί τις αρετές, οδηγούμενος στη μετάνοια, την ταπείνωση και την αγάπη προς τον Θεό και οτν πλησίον. Ακολουθεί ένα θεολογικό δοκίμιο με ερωτήσεις αυτογνωσίας, βασισμένο στην προσευχή του  Οσίου Εφραίμ, που  η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του  στις 28 Ιανουαρίου.  

Αφιέρωμα στη Μεγάλη Εργασιακή Τραγωδία στα Τρίκαλα

         

                                                                    Φωτό: Libre.gr

Εισαγωγή

Η Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026 χαράχτηκε ανεξίτηλα στη συλλογική μνήμη των Τρικάλων και ολόκληρης της χώρας. Το πολύνεκρο ατύχημα στο εργοστάσιο της εταιρείας μπισκότων Βιολάντα δεν αποτέλεσε απλώς ένα ακόμη εργατικό δυστύχημα, αλλά μια από τις μεγαλύτερες εργασιακές τραγωδίες των τελευταίων ετών, που εξελίχθηκε σε εθνικό πένθος. Πέντε γυναίκες, εργαζόμενες και μητέρες, έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, αφήνοντας πίσω οικογένειες, παιδιά και μια κοινωνία συγκλονισμένη.Η τραγωδία προκλήθηκε από μια ισχυρή έκρηξη, την οποία ακολούθησε εκτεταμένη πυρκαγιά στις κεντρικές εγκαταστάσεις της βιομηχανίας. Οι φλόγες εξαπλώθηκαν με τρομακτική ταχύτητα, ενώ οι θερμοκρασίες στο εσωτερικό των χώρων παραγωγής έφτασαν έως και τους 1.000 βαθμούς Κελσίου.

Πέντε εργαζόμενες γυναίκες εγκλωβίστηκαν στους χώρους παραγωγής κατά τη διάρκεια της νυχτερινής βάρδιας και βρήκαν τραγικό θάνατο. Πολλές από αυτές ήταν μητέρες που είχαν επιλέξει συνειδητά το συγκεκριμένο ωράριο, ώστε να μπορούν να φροντίζουν τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η Παναγία Οδηγήτρια: Αφήγηση Πίστης, Θαυματουργίας και Τέχνης

 

Εισαγωγή

Στις ήσυχες γειτονιές γύρω από το όρος της Ιθώμης στη Μεσσηνία, οι κάτοικοι των δεκαετιών 1960-70 ζούσαν μια ιδιαίτερη πνευματική εμπειρία. Η κα Βαγγελίτσα Βασιλείου στο Facebook περιέγραψε ακριβώς αυτό που πολλοί από  εκείνους τότε ένιωθαν: μια παρουσία που επισκέπτεται τα σπίτια τις νύχτες, φέρνοντας γαλήνη και στοργή. Δεν ήταν μόνο απλοί πολίτες εκείνοι που είχαν αυτές τις εμπειρίες, αλλά και σημερινοί πρωτοπρεσβύτεροι, που αποτελούν αξιόπιστη μαρτυρία. Η αφήγηση της κας Βασιλείου μας βυθίζει σε έναν κόσμο όπου η πίστη και η καθημερινότητα ενώνονται, δίνοντας στα παιδιά και στους ενήλικες την αίσθηση ότι δεν είναι ποτέ μόνοι. Σε υπεραισθητό επίπεδο, η Παναγία Βουλκανιώτισσα εμφανιζόταν μέσα στα σπίτια των πιστών της Βαλύρας Μεσσηνίας και μπροστά στα ανοιχτά μάτια των παιδιών, με την ασημένια εικόνα της σε ύψος ενός μέτρου και τη μορφή της κάτω από το αργυροεπένδυτο υποκάμισο, και  έδινε λόγο προφητικό στη θεία γλώσσα της σιωπής. Περιγράφει παραστατικά η  κα Βασιλείου:

Οι γονείς, οι πρώτες εικόνες στο εικονοστάσι που λέγεται οικογένεια

                

                                                          Φωτό: Pinterest

 

Λόγος εμπνευσμένος από κήρυγμα του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης κυρός Παύλου

 

Εισαγωγή

Η οικογένεια στην ορθόδοξη θεολογική παράδοση δεν αποτελεί απλώς κοινωνικό θεσμό, αλλά πνευματικό χώρο διαμόρφωσης προσώπων. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κυρός Παύλος, σε κήρυγμά του, χαρακτήρισε τους γονείς ως «τις πρώτες εικόνες στο εικονοστάσι που λέγεται οικογένεια», μια φράση βαθιά θεολογική, ανθρωπολογική και παιδαγωγική. Η εικόνα δεν λειτουργεί μόνο ως σύμβολο, αλλά ως φορέας σχέσης, μνήμης και βιώματος.

Η παρούσα μελέτη επιχειρεί μια διεπιστημονική προσέγγιση, θεολογική και παιδαγωγική, με βιβλική τεκμηρίωση, πατερική θεώρηση και σύγχρονες επιστημονικές αναφορές, ώστε να αναδειχθεί ο ρόλος των γονέων ως πρώτων φορέων νοήματος, αξιών και πνευματικής ταυτότητας στη ζωή του παιδιού.

Η δύναμη της σιωπής

                             

                                                                Φωτό: Ε.Η.Κ.

«Η σιωπή είναι η μητέρα της προσευχής» λέει ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος (Is. Syr., 2012). Λόγος απλός, αλλά βαθύς, που έρχεται από θείο κόσμο· από έναν κόσμο όπου η ψυχή δεν πνίγεται από τον θόρυβο, αλλά αναπνέει μέσα στην αιώνια γαλήνη. Στη σύγχρονη ζωή μας, γεμάτη ήχους, εικόνες, πληροφορίες και συνεχή βιασύνη, η σιωπή μοιάζει σχεδόν τρομακτική. Κι όμως, είναι εκείνη που ανοίγει τον δρόμο για την εσωτερική ειρήνη.

Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γράφει: «Η σιωπή του νου είναι θρόνος της ψυχής» (Ιωάννης Κλίμακος, 2010). Δηλαδή, όταν ο άνθρωπος παύει να σκορπίζεται, όταν σταματά ο εσωτερικός θόρυβος των σκέψεων, τότε η ψυχή βρίσκει τον τόπο της, αναπαύεται, σταθεροποιείται, ησυχάζει.Η σιωπή δεν είναι απουσία ήχων, αλλά παρουσία νοήματος. Είναι ο χώρος όπου ο άνθρωπος ξαναβρίσκει τον εαυτό του.

Αναζητώντας την Κρυμμένη Ευτυχία

                           

                                                            Φωτό: Pinterest

΅Κάποτε, λέει ο Άγιος Παΐσιος όπως το παραδίδει ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κυρός Παύλος, τα   ταγκαλάκια συζητούσαν πού να κρύψουν την ευτυχία των ανθρώπων. «Να την κρύψουμε στα ψηλά βουνά; Ή στο βάθος του ωκεανού;» αναρωτήθηκαν. Μα γρήγορα κατάλαβαν πως εκεί οι άνθρωποι θα τη βρουν· έχουν τα μέσα και τη δύναμη να ψάξουν. Και τότε, ένα πονηρό ταγκαλάκι πρότεινε: «Να την κρύψουμε εκεί που δεν θα σκεφτεί κανένας. Μέσα στην ψυχή τους» (Παύλος, 2020).

Αυτή η μικρή ιστορία,  παραβολική και σοφή, μας θυμίζει κάτι που οι Πατέρες έλεγαν με διαφορετικά λόγια: ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος διδάσκει ότι «όποιος θέλει να δει τη Βασιλεία του Θεού, πρέπει να την αναζητήσει μέσα του» (Is. Syr., 2012). Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος προσθέτει ότι η ψυχή βρίσκει χαρά όταν σταματά, σιωπά και γαληνεύει (Ιωάννης Κλίμακος, 2010).

Σκεφτείτε τη ζωή ενός ανθρώπου που τρέχει συνέχεια πίσω από καριέρες, σχέσεις, εμπειρίες. Αναζητά τη χαρά έξω του, στα “ψηλά βουνά” και στα “βαθιά νερά”, και ξεχνά ότι μέσα του υπάρχει ένας θησαυρός. Η ψυχολογία σήμερα επιβεβαιώνει αυτή τη σοφία: ο Seligman (2011) λέει πως η ευτυχία συνδέεται με την αυτογνωσία, την αυτοαποδοχή και την ικανότητα να ζούμε συνειδητά κάθε στιγμή. Ένας άνθρωπος που αναγνωρίζει τις μικρές χαρές, που ασκεί την ευγνωμοσύνη προς τον Θεό και  τον συνάνθρωπο, που υπηρετεί την αγαθοεργία, νιώθει εσωτερική γαλήνη, ακόμα κι αν γύρω του τα πράγματα δεν είναι τέλεια.

Όσιος Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος: Απόστολος Ένθεος των Αφρικανών

                                                         

                                                         Φωτό: Πεμπτουσία

Ο Όσιος Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος (1903-1972) υπήρξε μια από τις συγκλονιστικότερες μορφές της σύγχρονης Ορθοδοξίας, κατέχοντας τον τίτλο του «πρωτοπόρου της σύγχρονης εξωτερικής ιεραποστολής». Η ζωή του υπήρξε μια διαρκής θυσία και μια έμπρακτη εφαρμογή της εντολής του Χριστού «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη».

Μια φωτογραφία, μια γενιά, μια μνήμη

              

                                           

                                      Φωτογραφίες: κα Αγλαΐα Μακρή

Ήταν το 1966, στη Δ΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου Βαλύρας. Ένα  παραδοσιακό σχολείο, φτωχό σε  υποδομή, μα πλούσιο σε ψυχές. Η σχολική φωτογραφία εκείνης της χρονιάς δεν ήταν απλώς μια εικόνα· ήταν μια σφραγίδα ζωής, ένα αποτύπωμα μιας γενιάς που μεγάλωσε με στερήσεις, αλλά και με πίστη, αξιοπρέπεια και όνειρα.

Η δασκάλα μας, η κα Γεωργία Κατσαμπάνη, στεκόταν πάντα όρθια, ήρεμη, σεμνή και φωτεινή. Θεοσεβής και εργατική, με βλέμμα αυστηρό αλλά καρδιά γεμάτη καλοσύνη. Δίδασκε όχι μόνο γράμματα, αλλά ήθος. Μας μιλούσε για την αξία της προσπάθειας, για τη σημασία της γνώσης, για τον άνθρωπο που οφείλει να στέκεται τίμιος απέναντι στη ζωή. Ο σύζυγός της, επίσης δάσκαλος στο ίδιο σχολείο, συμπλήρωνε σιωπηλά αυτό το πρότυπο δασκάλου–λειτουργού.

Το σχολείο μας τότε δεν έμοιαζε σε τίποτα με το σημερινό.

Πλημμυρικά Φαινόμενα στη Βαλύρα: Η Μαυροζούμενα αγρίεψε!

                             

                                 Φωτογραφίες: Κα Ελένη Γεωργακοπούλου

Ο ποταμός της Μαυροζούμενας στην περιοχή της Βαλύρας Μεσσηνίας έχει ιστορικά συνδεθεί με έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, τα οποία έχουν επηρεάσει σημαντικά τη ζωή, τις υποδομές και την τοπική αγροτική δραστηριότητα. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα καταστροφικών πλημμυρών, κατά την τελευταία δεκαετία, καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2016, όταν η ευρύτερη περιοχή της Μεσσηνίας επλήγη από ακραία καιρικά φαινόμενα, με τη στάθμη των υδάτων να φτάνει σε ορισμένα σημεία έως και τα δύο μέτρα, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε καλλιέργειες, κατοικίες και τεχνικά έργα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί διαχρονικά η συμπεριφορά του ποταμού Μαυροζούμενα, ο οποίος κατά τους χειμερινούς μήνες παρουσιάζει έντονη ορμή και απότομη άνοδο της στάθμης του. Όπως καταγράφεται και σε τοπικές αναφορές (βλπ. lyrasi.blogspt.com) και μαρτυρίες, τα νερά του ποταμού συχνά αποκτούν ορμητικό χαρακτήρα, μεταφέροντας λάσπη και φερτά υλικά, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για τις γύρω περιοχές. Χαρακτηριστική είναι η  σημερινή εικόνα του ποταμού,    όπου τα κόκκινα από τη λάσπη νερά   πλησίασαν επικίνδυνα το ύψος της γέφυρας στη Βαλύρα, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για επαγρύπνηση, πρόληψη και άμεση ετοιμότητα των κατοίκων και των αρμόδιων αρχών.

Η σταυρική πνευματικότητα στην καθημερινή ζωή

                     

                                                          Φωτό: Pinterest

Η σταυρική πνευματικότητα δεν αποτελεί μια αφηρημένη θεολογική έννοια ούτε ένα υψηλό ασκητικό ιδανικό που αφορά λίγους, αλλά τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής κάθε πιστού. Ο Σταυρός δεν είναι απλώς ιστορικό γεγονός του παρελθόντος, ούτε σύμβολο θρησκευτικής ταυτότητας, αλλά τρόπος υπάρξεως. Όπως λέει ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Ο άνθρωπος σώζεται όταν παύει να ζει κατά φύσιν εαυτώ και αρχίζει να ζει κατά Θεόν» (Μάξιμος, 2001, σ. 112). Ο Χριστός δεν κάλεσε τους μαθητές Του απλώς να Τον πιστέψουν, αλλά να Τον ακολουθήσουν: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καθ’ ἡμέραν καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Λκ. 9:23, Καινή Διαθήκη, 2010). Ο Σταυρός δεν παρουσιάζεται ως έκτακτο γεγονός, αλλά ως καθημερινή πορεία ζωής.

Η σταυρική πνευματικότητα δεν ταυτίζεται με τον πόνο για τον πόνο, ούτε με μοιρολατρική αποδοχή της δυσκολίας, αλλά με έναν τρόπο ύπαρξης που μεταμορφώνει τον πόνο σε σχέση, τη δοκιμασία σε προσφορά, την αδυναμία σε κοινωνία με τον Θεό.

Εορταστική Εκδήλωση Κοπής Βασιλόπιτας στη Βαλύρα (25-1-2026)

                             

                                    Φωτογραφίες: κα Μαρία Φωτεινού-Χρηστάκη

Στον κατάμεστο και ζεστό χώρο του παλιού Δημαρχείου Ιθώμης στη Βαλύρα, την Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026, στις 18:30, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η κοινή εκδήλωση κοπής βασιλόπιτας των Πολιτιστικών Συλλόγων του χωριού μας: του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Θάμυρις», του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Νηπιαγωγείου και Δημοτικού Σχολείου, του Συλλόγου Γυναικών και του Ποδοσφαιρικού Συλλόγου Αστήρ.

Η εκδήλωση τελέστηκε με τις ευλογίες του πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτεινού, ο οποίος με λόγια πίστης, αγάπης και ενότητας ευχήθηκε σε όλους υγεία, δημιουργικότητα και πρόοδο για τη νέα χρονιά. Τις θερμές του ευχές απηύθυνε  ο Δήμαρχος Μεσσήνης, κ. Γιώργος Αθανασόπουλος, τονίζοντας τη σημασία της συλλογικής δράσης και του πολιτισμού ως θεμέλια συνοχής και προόδου της τοπικής κοινωνίας.

Το Φως της Κυριακής

          

                                                               Φωτογραφίες: Chatgpt

Η Κυριακή που δεν έφυγε

Κάποτε, η Κυριακή στη γειτονιά  της Μαρίας είχε τον δικό της ήχο – τον χτύπο της καμπάνας που δεν έπεφτε στο κενό, αλλά συναντούσε τα βήματα των ανθρώπων στα πλακόστρωτα. Ο ήχος γέμιζε την πόλη με μια αίσθηση προσμονής. Τα παιδιά φορούσαν τα καλά τους, οι ηλικιωμένοι ξεκίναγαν τις βόλτες τους, και τα γέλια από τα καφενεία της γειτονιάς έμοιαζαν με μελωδία που έδενε την κοινότητα. Σήμερα, οι δρόμοι ήταν άδειοι. Τα παράθυρα κλειστά, και η σιωπή βαριά, σαν κουρτίνα που απορροφά κάθε ήχο. Το μόνο που ακουγόταν ήταν η βοή των αυτοκινήτων που περνούσαν βιαστικά, για να προλάβουν… το τίποτα.

Μα ακόμα και σε αυτή τη σιωπή, η Κυριακή είχε τη δική της φλόγα. Όχι για τον κόσμο που έφυγε, αλλά τους λίγους που έμειναν στην εκκλησία. Εκείνος  ο μικρός ναός στη γωνία, με τα σπασμένα πλακάκια στον προαύλιο χώρο, έμοιαζε εγκαταλειμμένος. Και όμως, μέσα του υπήρχε ζωή. Μια ζωή που δεν τη μετρούσε το πλήθος, αλλά η αφοσίωση των λιγοστών και ευσεβών πιστών, καθώς και του σεπτού ιερέα.

Η Παρουσία της Υπεραγίας Θεοτόκου στο Άγιον Όρος: Μαρτυρίες και Θεολογική Σκέψη

                  

                                    Η Θεοτόκος Έφορος του Αγίου Όρους. Φωτό: Monasteriaka

Το Άγιον Όρος, γνωστό ως «Κλήρος της Παναγίας», αποτελεί έναν τόπο μοναδικής πνευματικής ζωής, όπου η παρουσία της Υπεραγίας Θεοτόκου γίνεται αισθητή με πολλούς τρόπους στους μοναχούς και τους προσκυνητές. Οι μαρτυρίες για εμφανίσεις της Παναγίας στον Άθω, ιδίως στη Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, συνιστούν ζωντανά τεκμήρια της πίστης ότι η Θεοτόκος δεν εγκατέλειψε τον κόσμο, αλλά παραμένει «ζώσα» και πνευματικά παρούσα στον τόπο που Της αφιερώθηκε.

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026: Τὸ Εὐαγγέλιο – Λουκᾶ ιθ΄ 1-10

                            

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας είναι η γνωστή θεραπευτική και σωστική συνάντηση του Κυρίου με τον Ζακχαῖο τον τελώνη. Μέσα από την ιστορία αυτή, ο Χριστός δείχνει πως ακόμα και ο πιο κατακριτέος κοινωνικά μπορεί να λάβει τη σωτηρία όταν μετανοήσει με ειλικρίνεια και πίστη.Ακολουθεί θεολογική ανάλυση, ποιμαντικά παραδείγματα, πνευματικές προτροπές και ευχές.

1. Μετάφραση (Λουκᾶ ιθ΄ 1-10)

«Καθώς ο Ιησούς περνούσε από την Ιεριχώ, υπήρχε άνθρωπος ονόματι Ζακχαῖος, αρχιτελώνης και πλούσιος· ήθελε να δει ποιος είναι ο Ιησούς, αλλά λόγω του πλήθους δεν μπορούσε· και τρέχοντας ανέβηκε σε μία συκομορέα για να Τον δει, επειδή επρόκειτο να περάσει από εκεί. Μόλις ήλθε εκεί, ο Ιησούς τον είδε και του είπε: “Ζακχαῖε, κατέβα γρήγορα· σήμερα πρέπει να μείνω στο σπίτι σου.” Και εκείνος κατέβηκε βιαστικά και Τον δέχτηκε με χαρά.»

Η αμαρτία ως απομόνωση και η μετάνοια ως σχέση

                

                                        Φωτό: Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου, Άγιος Δημήτριος Αθήνα

Η Καθηγουμένη του Ιερού Ησυχαστηρίου Παναγίας των Βρυούλων, στο Μήλεσι Ωρωπού, η Οσιολογιωτάτη Γερόντισσα Φιλοθέη,   ανέπτυξε  πρόσφατα σε ομιλία της  το θέμα: "Η αμαρτία ως απομόνωση και η μετάνοια ως σχέση". Με έμπνευση το λόγο της,     παραθέτουμε το ακόλουθο  θεολογικό  άρθρο.

Εισαγωγή

Η αμαρτία στην ορθόδοξη θεολογία δεν νοείται πρωτίστως ως νομική παράβαση εντολών, αλλά ως υπαρξιακή αποξένωση, ως ρήξη σχέσης και ως διάσπαση της κοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό, τον συνάνθρωπο και τον ίδιο του τον εαυτό. Δεν είναι απλώς ηθική εκτροπή, αλλά κατάσταση απομόνωσης, εσωτερικής διάσπασης και υπαρξιακής μοναξιάς. Ο άνθρωπος παύει να υπάρχει ως πρόσωπο σχέσης και αρχίζει να ζει ως κλειστό άτομο, αυτάρκες, φοβικό και αμυντικό. Αντίστοιχα, η μετάνοια δεν αποτελεί απλώς αλλαγή συμπεριφοράς, αλλά αποκατάσταση σχέσης, επανένταξη στην κοινωνία της αγάπης και επαναφορά του ανθρώπου στη ζωντανή κοινωνία με τον Θεό. Η Εκκλησία δεν προσεγγίζει την αμαρτία νομικά, αλλά θεραπευτικά· και τη μετάνοια όχι τιμωρητικά, αλλά σωτηριολογικά. Στο πλαίσιο αυτό, η αμαρτία βιώνεται ως απομόνωση, ενώ η μετάνοια ως σχέση ζωής.

H Σταυρική Πραγματικότητα

                     

                                                             Φωτό: Pinterest

 

Εισαγωγή

Η σταυρική πραγματικότητα αποτελεί τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής και της ορθόδοξης πνευματικότητας. Ο Σταυρός δεν είναι απλώς ιστορικό γεγονός ούτε απλό σύμβολο πίστης, αλλά υπαρξιακή οδός σωτηρίας, τρόπος ζωής και αποκάλυψη της θείας αγάπης. Η Εκκλησία δεν καλεί τον άνθρωπο μόνο να πιστέψει στον Εσταυρωμένο Χριστό, αλλά να ενταχθεί στο σταυρικό Του ήθος, να μεταμορφώσει την ύπαρξή του μέσα από την αυτοθυσία, την ταπείνωση, την υπακοή και την αγάπη. Χωρίς τη σταυρική διάσταση, ο χριστιανισμός εκφυλίζεται σε ηθικολογία ή ιδεολογία· με τον Σταυρό, γίνεται οδός ζωής, αλήθειας και αναστάσεως. Η σταυρική πραγματικότητα είναι η γέφυρα μεταξύ γης και ουρανού, μεταξύ ανθρώπινης αδυναμίας και θείας χάριτος, μεταξύ θανάτου και ζωής.

Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026:Προς Εβραίους Ζ′ 26-Η′ 2

 

 Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

 Την  Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2026 η Εκκλησία μας προβάλλει στο αποστολικό  απόσπασμα την υπεροχή του Χριστού ως του Μεγάλου Αρχιερέως, ο οποίος με την θυσία Του άνοιξε την οδό της σωτηρίας και της συμφιλιώσεως με τον Θεό. Το εδάφιο τονίζει πως ο Χριστός δεν είναι απλώς ένας μεσίτης, αλλά «ο τέλειος Μεσίτης» που προσφέρει πλήρη λύτρωση στον άνθρωπο και στην κτίση. Ακολουθεί θεολογική ανάλυση, πνευματικές προτροπές και ευχές.

1. Μετάφραση (Ἑβρ. Ζ΄ 26-Η΄ 2)

«Αδελφοί, χρειαζόταν για μας τέτοιος αρχιερέας: όσιος, αμέμπτος, διακεκριμένος από τους αμαρτωλούς και ανώτερος απ’ τους ουρανούς· που δεν έχει καθημερινά ανάγκη, όπως οι αρχιερείς, να παρουσιάζει θυσίες πρώτα υπέρ των δικών του αμαρτιών και κατόπιν υπέρ  του λαού· γιατί αυτό έκανε μία και μόνο φορά, προσφέροντας τον εαυτό Του. Ο νόμος καθιστούσε ανθρώπους αρχιερείς έχοντας αδυναμία· ο λόγος όμως της υπόσχεσης, μετά τον νόμο, όρισε Υιό, για πάντα τελειωμένον.»

Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος:"Η εν Κυρίω βιωματική πίστη"

                   

                                                                Φωτό: tanea

Εισαγωγή

Η πίστη αποτελεί έναν από τους κεντρικούς πυλώνες της χριστιανικής ζωής. Όπως υπογράμμισε ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης κυρός Παύλος, η πίστη δεν περιορίζεται σε θεωρητική αποδοχή της ύπαρξης του Θεού, αλλά εκφράζεται μέσα από εμπιστοσύνη και  συσταύρωση του εαυτού μας με τον Κύριο (Παύλος, 2009). Στην εποχή μας, όπου η έννοια της πίστης συχνά αντιμετωπίζεται με επιστημονική ή λογική αμφισβήτηση, κρίνεται αναγκαίο να κατανοήσουμε τη διαφορά μεταξύ θεωρητικής γνώσης και ζωντανής, βιωματικής πίστης.

Η εργασία αυτή επιχειρεί να συνθέσει επιστημονική και θεολογική ανάλυση της πίστεως εν Κυρίω, με πατερική τεκμηρίωση, πρακτικά παραδείγματα από την καθημερινή ζωή και παρουσίαση των διαφορετικών μορφών πίστης, προκειμένου να αναδειχθεί η ουσία της εμπιστοσύνης στον Θεό ως προσωπική και βιωματική σχέση.

Ὁ Ζακχαῖος μᾶς δείχνει τὸν δρόμο!

                

                                           

                                                                     Φωτό: Pinterest

Μιὰ θαυμάσια περικοπὴ ἀναγιγνώσκεται στὴν Ἐκκλησία μας τὴν Κυριακὴ ΙΕ’ Λουκᾶ, ἡ περικοπὴ τοῦ Ζακχαίου. Εἶναι θαυμάσια γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν μᾶς παρουσιάζει τὸ μέγεθος τῆς εὐσπλαγχνίας τοῦ ἐλεήμονος Θεοῦ, ποὺ δὲν χάνει εὐκαιρία νὰ προσφέρῃ τὴν σωτηρία στὸ πλάσμα του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μᾶς δείχνει τὸ μέγεθος τῆς θελήσεως τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου νὰ μετανοήσῃ καὶ νὰ ὁμοιάσῃ στὸν πλάστη Του. 

Καὶ ἄλλοτε ἔχομε ἐπισημάνει ὅτι ὁ Κύριος οὐδέποτε βαδίζει τυχαίως ἀλλὰ ἐπὶ σκοποῦ, γιὰ νὰ συναντήση αὐτοὺς ποὺ τὸν ἀναζητοῦν μὲ πόθο γιὰ τὴν σωτηρία τους. Ἔτσι καὶ ὁ ἀρχιτελώνης Ζακχαῖος, ἀφοῦ πρῶτα ἔγινε πλούσιος, ἐπιβαρύνοντας μὲ πρόσθετους φόρους τοὺς συντοπῖτες του Ἰουδαίους, τώρα δὲν ἐπιθυμεῖ ἄλλο ἀπὸ τὸ νὰ δῇ τὸν Ἰησοῦν «τίς ἐστιν», θέλει νὰ γνωρίση ἐκεῖνον γιὰ τὸν ὁποῖον ἔχει ἀκούσει ὅτι θεραπεύει τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τοὺς ἁμαρτωλούς. Ποῦ τὸ ἔχει ἀκούσει; Λίγο πρὶν ὁ Κύριος, πλησιάζοντας στὰ περίχωρα τῆς Ἱεριχοῦς, ἐθεράπευσε τὸν τυφλό, τὸν Βαρτιμαῖο (Μάρκ., ι’ 46), ποὺ τοῦ τὸ ζήτησε, ἐπίσης μὲ πόθο: «Κύριε, ἵνα ἀναβλέψω» (ὅ. π., 41). Κύριε, θέλω νὰ κοιτάξω πάνω, νὰ δῶ το φῶς τὸ ἀληθινό. Καὶ ὁ Κύριος δὲν τοῦ χάλασε χατήρι. Τὸν ἐπιβράβευσε γιὰ τὴν πίστη του, χαρίζοντάς του το φῶς. «Ἀνάβλεψον. Ἡ πίστις σου σέσωκέ σε» (ὅ. π., 42). Καὶ τότε ὁ τυφλὸς τὸν ἐδόξασε γιὰ τὸ διπλὸ θαῦμα, καὶ νὰ βρῇ το φῶς του καὶ νὰ δῇ τὸ φῶς τὸ ἀληθινό. «καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ.» (ὅ. π., 43)