Οἱ Εὐχὲς τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ

                                                                     Φωτό: Pinterest

Ἀξίζει, πραγματικά, νὰ προσεγγίσῃ κανεὶς τὸ περιεχόμενο τῶν Εὐχῶν τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, ὥστε νὰ κατανοήσῃ καλύτερα τὰ σωτήρια νοήματά των γιὰ τὸ μυστήριο τῆς θείας οἰκονομίας καὶ εἰδικώτερα γιὰ τὴν Ἐνανθρώπηση καὶ τὴν Ἐπιφάνεια τοῦ Κυρίου μας. 

 Οἱ Εὐχὲς αὐτές, ποὺ ἀναγιγνώσκονται κατὰ τὴν τελετὴ τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, μετὰ ἀπὸ τίς Προφητεῖες καὶ τὰ Ἀναγνώσματα, εἶναι δύο. Ἡ πρώτη, καὶ πιὸ σύντομη, εἶναι ποίημα τοῦ Γερμανοῦ, Πατριάρχου Κων/πόλεως, καὶ διαβάζεται κάποτε μυστικῶς ὑπὸ τοῦ πρεσβυτέρου. Ἀπευθύνεται στὸ δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸν «Κύριο Ἰησοῦ Χριστό», καὶ τὸν ἀποκαλεῖ «ἀληθινὸ Θεό, πηγὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀθανασίας, φῶς ἐκ φωτός». Στὴν συνέχεια, ἀκολουθοῦν οἱ αἰτήσεις: «καταύγασον (= λάμπρυνε) ἡμῶν τὴν διάνοιαν τῷ Ἁγίῳ σου Πνεύματι...», «πρόσδεξαι ἡμᾶς, εὐχαριστίαν σοὶ προσάγοντας ἐπὶ τοῖς θαυμαστοῖς σου μεγαλουργήμασι καὶ ἐπὶ τῇ σωτηρίῳ σου οἰκονομίᾳ».

Οἱ Καταβασίες τῶν Φώτων

 

 

                                                             Φωτό: Pinterest

Ἀνήμερα τῶν Φώτων, κατὰ τὸν Ὄρθρο, ψάλλονται διπλὲς Καταβασίες, τοῦ ῥὑθμοτονικοῦ Κανόνος τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Μελωδοῦ («Βυθοῦ ἀνεκάλυψε πυθμένα…»), καὶ τοῦ ἰαμβικοῦ Κανόνος τοῦ Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ («Στίβει θαλάσσης κυματούμενον σάλον…»). 

Παραθέτομε ἐφ’ ἑξῆς ἐναλλὰξ τὶς Καταβασίες τῶν ᾠδῶν τοῦ ῥυθμοτονικοῦ καὶ τοῦ ἰαμβικοῦ Κανόνος, μὲ ἀπόδοση καὶ σύντομη ἑρμηνεία των, μὲ τὴν ὑπόμνηση ὅτι ἀπὸ τὴν ἑπομένη τῶν Φώτων μέχρι καὶ τὶς 13 Ἰανουαρίου ψάλλονται μόνον οἱ ἰαμβικὲς Καταβασίες. Κατὰ τὴν ἀπόδοση τῆς ἑορτῆς, στὶς 14 Ἰανουαρίου, ψάλλονται καὶ πάλι διπλὲς Καταβασίες.

"Επεφάνης σήμερον" στον ιερό ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας

 

                                    Φωτογραφίες: κα Μαρία Φωτεινού-Χρηστάκη

Στον ενοριακό ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας τελέστηκε με κατάνυξη ο Μέγας Αγιασμός των Θεοφανείων, χοροστατούντος του πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτεινού. Με την αγιαστούρα και κλάδους βασιλικού, ο σεπτός μας πατέρας έρανε τους πιστούς, επικαλούμενος τη χάρη του Θεού για τον εξαγνισμό ψυχής και σώματος και την απομάκρυνση των παθών.

Παρά το γεγονός ότι η εποχική γρίπη έχει καθηλώσει αυτές τις ημέρες τον δεξιό μας ψάλτη, κ. Παναγιώτη Ζαφειρόπουλο, ο αριστερός ψάλτης του ναού, ο Βαλυραίος κ. Γιώργος Περιβολάρης, με ιδιαίτερη ευλάβεια και αίσθημα ευθύνης  έχει αναλάβει διπλά καθήκοντα. Σε αρμονικό ψαλτικό συντονισμό, μαζί με άξιο αντικαταστάτη ψάλτη σήμερα, τίμησαν τη μεγάλη ημέρα της Θείας Επιφανείας και έφεραν εις πέρας με ευλάβεια τη δοξολογία των Φώτων.

ΜΕΡΟΣ Γ: Οι πρωτεΐνες στον άνθρωπο: Φορείς ζωής, πληροφορίας και πνευματικής εμπειρίας

                             

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Αν το DNA αποτελεί το «βιβλίο» της ζωής, τότε οι πρωτεΐνες είναι η ζωντανή του ανάγνωση. Καμία λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού – από την αναπνοή και τη σκέψη μέχρι τη συναισθηματική αντίδραση και την άμυνα του ανοσοποιητικού – δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς πρωτεΐνες (Alberts et al., 2015). Οι πρωτεΐνες δεν είναι απλώς δομικά στοιχεία· είναι δυναμικά μόρια που φέρουν, αποθηκεύουν και «εκτελούν» πληροφορίες.

Το άρθρο αυτό εξετάζει τι είναι οι πρωτεΐνες, πώς εγγράφεται η πληροφορία σε αυτές, πώς επηρεάζονται από τον τρόπο ζωής και ποιες πρακτικές – ιατρικές, ψυχολογικές και θεολογικές – συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία τους. Τέλος, διερευνάται η θεολογική θεώρηση της πρωτεΐνης ως φορέας ζωής και θείας πρόνοιας.

Όταν φύτρωσαν τα κεραμίδια στη Βαλύρα

                                 

                                                           Φωτό: Pinterest

Ο Τάκης, ο γιος της γιαγιάς Αλέξως στη Βαλύρα, ήταν άνθρωπος της λογικής. Μεγάλωσε χωρίς πατέρα από τα παιδικά του χρόνια και έμαθε να ακούει προσεκτικά όσα έλεγαν οι μεγαλύτεροι στα καφενεία, να ζυγίζει τα λόγια τους και να  λαξεύει τη δική του  προσωπικότητα. Οι Βαλυραίοι της εποχής του μπορεί να εκκλησιάζονταν τακτικά, όμως δεν πίστευαν εύκολα σε θαύματα. Έτσι ανατράφηκε κι εκείνος — με τετράγωνη σκέψη και γήινη λογική, όπως συνήθιζαν στο όμορφο χωριό μας τα αρσενικά παιδιά.  

Η γιαγιά Αλέξω, αντίθετα, ήταν βαθιά θεοσεβούμενη και, ως έναν βαθμό, προληπτική γυναίκα· ίσως γιατί η ζωή της, ως χήρας μητέρας, ήταν γεμάτη καθημερινά προβλήματα, βαριά και απρόβλεπτα. 

Ένα χρόνο, καθώς τίναζαν τις ελιές σ’ ένα ελαιοπερίβολο του κουνιάδου της, αντίκρισε κοντά σ’ έναν βράχο πλήθος από ολάνθιστα κυκλάμινα να γέρνουν τα μικρά τους κεφάλια στο χλωμό φως του  του ηλίου χειμωνιάτικα. Η ομορφιά τους την καθήλωσε. Θέλησε να ξεριζώσει ένα και να το μεταφυτέψει    στο  παρτέρι της , δίπλα στην αυλόπορτα.

Ευαγγέλιο Κατά Ματθαῖον 3:13–17 : Η Φανέρωση της Αγίας Τριάδος και η Δωρεά της Αγάπης

                                  

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Το Ευαγγέλιο των Θεοφανείων αποτελεί την πληρέστερη βιβλική Θεοφάνεια της Αγίας Τριάδος. Η Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη δεν είναι απλώς ιστορικό γεγονός, αλλά κοσμική και σωτηριολογική τομή, όπου ο Θεός αποκαλύπτεται ως κοινωνία προσώπων.Περιγράφει με μοναδική σαφήνεια τη φανέρωση της Αγίας Τριάδος. Η Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό δεν είναι απλώς μια πράξη ταπείνωσης, αλλά η απαρχή της σωτηριώδους οικονομίας που αγκαλιάζει ολόκληρη την κτίση.

Παρουσίαση του Ευαγγελικού Αναγνώσματος

Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος παρουσιάζει τον Χριστό να προσέρχεται στον Ιωάννη για να βαπτιστεί, προκαλώντας την απορία του Προδρόμου. Η σκηνή κορυφώνεται με το άνοιγμα των ουρανών, την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος «ὡσεὶ περιστεράν» και τη φωνή του Πατρός. Το γεγονός αυτό αποτελεί μοναδική στιγμή στην Αγία Γραφή, όπου η Αγία Τριάδα φανερώνεται ταυτόχρονα και αισθητά.

Αποστολικό Ανάγνωσμα Θεοφανείων (Τίτον 2:11–14 · 3:4–7):Η Χάρις του Θεού «ἐπεφάνη πᾶσιν ἀνθρώποις»

                             

                                                           Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η εορτή των Θεοφανείων δεν αποτελεί απλώς ανάμνηση ενός γεγονότος από τη ζωή του Ιησού Χριστού, αλλά φανερώνει το ίδιο το μυστήριο της σωτηρίας του ανθρώπου μέσα στην ιστορία. Η Εκκλησία, με ιδιαίτερη θεολογική ακρίβεια, επιλέγει για την ημέρα αυτή αποσπάσματα από την Επιστολή του Αποστόλου Παύλου προς Τίτον, τα οποία συνδέουν άρρηκτα τη φανέρωση του Θεού με την ανακαίνιση της ανθρώπινης ύπαρξης. Το Αποστολικό Ανάγνωσμα λειτουργεί ως ερμηνευτικό κλειδί των Θεοφανείων, διότι μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το εξωτερικό γεγονός στη σωτηριολογική του σημασία.

Παρουσίαση του Αποστολικού Αναγνώσματος

 Το ανάγνωσμα περιλαμβάνει δύο περικοπές:

Η Υπερήφανη Ψηλοκαρυά

                                            

                                                               Φωτό: Pinterest

Την είχαν βαπτίσει Ηλιάννα, μα στο χωριό  την φώναζαν Ψηλοκαρυά · παρανόμι βαρύ, ριζωμένο πάνω της σαν μοίρα. Από μικρό κορίτσι ψήλωνε αδιάκοπα, λες και είχε βάλει στοίχημα με τα μεγάλα δένδρα. Φορούσε ψηλά τακούνια ακόμη κι όταν δεν χρειαζόταν, έξαινε τα μαλλιά της και τα σήκωνε όρθια, κι έτσι περπατούσε αλύγιστη, σαν κορμός που αρνείται να λυγίσει στον άνεμο, κυνηγώντας  τα εφήμερα.

Ο δάσκαλος του χωριού, άνθρωπος μετρίου αναστήματος και μεγάλου νου, συνήθιζε να επικαλείται τον Πλάτωνα:

«Ο Θεός έπλασε πρώτα το κεφάλι του ανθρώπου· και για να μη σέρνεται στη γη, του χάρισε κορμί, χέρια και πόδια».

Η Ψηλοκαρυά όμως άκουγε δίχως  καρδιά.

«Ἀνεῴχθησαν οἱ οὐρανοί»: Θεοφάνεια, λαϊκή παράδοση και πατερική θεολογική ερμηνεία

                         

                                                           Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Στον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό είναι βαθιά ριζωμένη η πίστη ότι τη νύχτα της παραμονής των Θεοφανείων, δηλαδή τα μεσάνυχτα της 5ης προς 6η Ιανουαρίου, «ανοίγουν οι ουρανοί». Η δοξασία αυτή συνοδεύεται από την πεποίθηση ότι εκείνη τη στιγμή οι προσευχές και οι ευχές των ανθρώπων εισακούονται ιδιαιτέρως, εφόσον γίνονται με καθαρή καρδιά και πίστη.

Η παράδοση αυτή δεν είναι αυθαίρετη· αντλεί το περιεχόμενό της από το ίδιο το ευαγγελικό γεγονός της Βάπτισης του Χριστού, κατά το οποίο οι ουρανοί ανοίγουν και φανερώνεται το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Παράλληλα, η Εκκλησία τελεί αγρυπνία την παραμονή της εορτής, γεγονός που ενισχύει τη συνείδηση ότι πρόκειται για χρόνο ιδιαίτερης χάριτος και θείας φανέρωσης.

ΜΕΡΟΣ Α : Ο άνθρωπος ως πρόσωπο: μια πορεία γνώσης και πνευματικής ωφέλειας

                        

                                                            Φωτό: Pinterest

Η σειρά των δέκα  άρθρων που  θα ακολουθήσει με καθημερινές αναρτήσεις, αποτελεί  σύνθεση επιστήμης και θεολογίας, με στόχο να φωτίσει την ανθρώπινη ύπαρξη σε όλες τις διαστάσεις της. Από το DNA και τις πρωτεΐνες, μέχρι τον εγκέφαλο, τη συνείδηση, την αγάπη και την Ανάσταση. Κάθε άρθρο ανοίγει ένα παράθυρο στην εσωτερική ζωή του ανθρώπου, προσφέροντας κατανόηση και πρακτική σοφία.Ανακαλύψτε πώς η επιστήμη και η θεολογία ενώνονται για να φωτίσουν τον άνθρωπο από το DNA μέχρι την Ανάσταση. Μάθετε για τη συνείδηση, την αγάπη, τη συγχώρεση και τη θεραπεία του εγκεφάλου, και βιώστε πρακτικά   ψυχική και πνευματική ωφέλεια.

Κάθε άρθρο είναι ένα βήμα στο ταξίδι της αυτογνωσίας, της πνευματικής ειρήνης και της ολοκλήρωσης ως πρόσωπο.

Η διατήρηση του Αγιασμένου Ύδατος ως «εναργές σημείο»:Θεολογική θεμελίωση, πατερική μαρτυρία και επιστημονικά όρια

                       

                                     Ο Σεβ. Μητρ. Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος

                                                       Φωτό: Kalamata.gr

Εισαγωγή

Στην εκκλησιαστική εμπειρία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Αγιασμός του ύδατος κατέχει εξέχουσα θέση ως φορέας της Θείας Χάριτος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι το Αγιασμένο Ύδωρ συχνά παραμένει αναλλοίωτο και φρέσκο επί έτη, ακόμη και δεκαετίες, χωρίς τις συνήθεις ενδείξεις φυσικής φθοράς. Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί μεμονωμένη ή σύγχρονη παρατήρηση, αλλά διαχρονική εμπειρία του εκκλησιαστικού σώματος.

Το ερώτημα που εγείρεται είναι διττό:

α) πώς ερμηνεύεται θεολογικά αυτό το γεγονός εντός της πατερικής παράδοσης και

β) εάν και σε ποιο βαθμό μπορεί να προσεγγιστεί ή να «τεκμηριωθεί» επιστημονικά, χωρίς να παραβιαστεί η φύση του μυστηρίου.

ΜΕΡΟΣ Β: Το DNA του ανθρώπου: Βιολογία, ιδιαιτερότητες και πνευματική διάσταση

                      

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Το DNA, ή δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ, αποτελεί τη βασική "γραμμή οδηγίας" για την ανάπτυξη και λειτουργία όλων των ζωντανών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου (Alberts et al., 2015). Κάθε κύτταρο του σώματός μας περιέχει αυτήν τη μοριακή «βιβλιοθήκη», που καθορίζει από το χρώμα των ματιών μέχρι την ευαισθησία σε ορισμένες ασθένειες. Ωστόσο, το DNA του ανθρώπου ξεχωρίζει για τη σύνθετη δομή του και τη δυνατότητα να συνδέεται όχι μόνο με βιολογικές λειτουργίες αλλά και με πνευματικές και ηθικές αναζητήσεις, όπως αποτυπώνεται σε διάφορες θρησκευτικές παραδόσεις. Το άρθρο αυτό εξετάζει αναλυτικά τη βιολογική φύση του ανθρώπινου DNA, τις παραμορφώσεις του, τις διαφορές του από τα DNA άλλων ζώων, καθώς και την πνευματική διάσταση που αποδίδεται στη σύνδεσή του με τον Θεό.

Ο Αστήρ της Θείας Επιφανείας: Ο ήλιος της ενθέου σαρκώσεως και το Φως το άνωθεν καταβαίνον

                                 

                                                          Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η εορτή των Θεοφανείων δεν αποτελεί απλώς την ανάμνηση ενός ιστορικού γεγονότος, αλλά τη φανέρωση του ιδίου του Θεού μέσα στην ιστορία, με τρόπο απτό, ορατό και σωτηριολογικά καθοριστικό. Η Εκκλησία ονομάζει την ημέρα αυτή «Ἐπιφάνεια», διότι φανερώνεται ο Χριστός ως Υιός και Λόγος του Πατρός, και συγχρόνως αποκαλύπτεται η Αγία Τριάδα. Το Φως, το οποίο μέχρι τότε προαναγγελλόταν «ἐν σκιά καὶ τύπῳ», προσλαμβάνει πλέον ανθρώπινη σάρκα και εισέρχεται στην κτίση.

Κεντρικό σημείο αυτής της θείας οικονομίας είναι ο Αστήρ, το σημείο εκείνο που δεν λειτουργεί απλώς ως κοσμικό φαινόμενο, αλλά ως θεολογικό σύμβολο και παιδαγωγικό μέσο της θείας συγκαταβάσεως. Ο Αστήρ συνδέει τον ουρανό με τη γη, τη γνώση με τη λατρεία, την κτίση με τον Δημιουργό. Δεν οδηγεί απλώς τους Μάγους σε έναν τόπο, αλλά τους εισάγει σε ένα μυστήριο: στη σάρκωση του «Ἡλίου τῆς Δικαιοσύνης».

Της Μαριγούλας η καλή νυχτικιά

                  

                                                       Φωτό: Pinterest

Η Μαριγούλα γεννήθηκε στη Βαλύρα το 1925. Όταν ενηλικιώθηκε, μετανάστευσε στη Βοστώνη, κουβαλώντας μαζί της την ευλάβεια και την τέχνη της ραπτικής που είχε γίνει   δεύτερη φύση της. Ήταν μοδίστρα εξαιρετική, με δεξιότητα και ζήλο μοναδικό. Αν και δεν απέκτησε δική της οικογένεια, φρόντιζε, σαν μεγαλύτερη, με αγάπη και αφοσίωση  του αδελφού της  τα παιδιά.

Όταν ήταν μόλις δεκαέξι, η Μαριγούλα έραψε με προσοχή μία λευκή καμποτένια νυχτικιά. Τη στόλισε με μεταξωτά κορδόνια και λεπτές δαντέλες στον ποδόγυρο,  στον λαιμό και στα μανίκια . Ήταν δε τόσο όμορφη, που όλα τα κορίτσια της γειτονιάς λαχταρούσαν να έχουν μία ίδια.

Το πρωί της παραμονής των Φώτων, η Μαριγούλα ξεκίνησε το πλύσιμο.  Άναψε στην αυλή φωτιά, γέμισε το μεγάλο καζάνι με νερό και, κάτω από τη λαμπερή λιακάδα, άρχισε να καθαρίζει τα ρούχα με επιμέλεια.  Ύστερα τα άπλωσε στα σχοινιά και φρόντισε να τα μαζέψει πριν ο ήλιος χαθεί   στης Ιθώμης το διάσελο.

Οι άνθρωποι εκείνης της εποχής φοβούνταν τα Παγανά, τα πλάσματα που σταματούν το κόψιμο του δέντρου της ζωής στον κάτω κόσμο και ανεβαίνουν στον πάνω, όταν ανοίγουν οι ουρανοί στα Φώτα.

Απόστολος Βʼ Τιμοθέου 4:5-8: Η τελική παρακαταθήκη του Αποστόλου των Εθνών

               

                                                         Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Κυριακή προ των Φώτων είναι ημέρα εξαιρετικά πλούσια σε πνευματικό βάθος: εορτάζουμε τη Σύναξη των Αγίων Εβδομήκοντα Αποστόλων, υπενθυμίζοντας τη συλλογική μαρτυρία της Εκκλησίας στον κόσμο. Το αποστολικό ανάγνωσμα της ημέρας, από την δεύτερη επιστολή του Αποστόλου Παύλου προς Τιμόθεο (4:5-8), περιέχει την τελική πνευματική παρακαταθήκη του Αποστόλου των Εθνών, λίγο πριν την κοίμησή του. Το κείμενο αυτό συνδέει την προσωπική συνέπεια στον Χριστό με την οικουμενική αποστολική μαρτυρία και την ελπίδα της αναστάσεως και της κρίσης (Ἑορτολόγιον 4/1/2026).GOA Digital Chant Stand

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η Κυριακή προ των Φώτων λειτουργεί ως προεόρτιο του μεγάλου γεγονότος της Θείας Επιφανείας· οι εν Χριστώ καλές αρετές, η πίστη και η αγάπη δοκιμάζονται και διακηρύσσονται ήδη πριν από την εμφάνιση του Λυτρωτή στον Ιορδάνη ποταμό. Το  αποστολικό ανάγνωσμα δεν είναι απλώς μια προσωπική ενθύμηση του Αποστόλου Παύλου προς τον μαθητή του· αποτελεί πρότυπο για όλη την Εκκλησία.Αποστολική Διακονία

Ευαγγέλιον Κατά Μάρκον 1:1-8: Τι σημαίνει προοφικός χαρακτήρας και ποιος ο συμβολισμός της ερήμου

                             

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της 4ης Ιανουαρίου 2026 προέρχεται από την αρχή του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου (1:1-8), όπου παρουσιάζεται ο Ιωάννης ο Βαπτιστής ως ο Προφήτης της Μετανοίας και προάγγελος της ελεύσεως του Χριστού. Το κείμενο συνδέεται θεολογικά με τον προοφικό χαρακτήρα της εορτής των Φώτων και θέτει τον ακροατή σε πνευματική αναμονή της θείας αποκάλυψης. Η είσοδος στο Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο δεν είναι τυχαία σε αυτήν την ημέρα· υπενθυμίζει ότι ο Λόγος, που έγινε σάρκα, καλείται να μετανοήσει και να μεταμορφώσει τον κόσμο. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, με την αυστηρότητα και απλότητά του, διδάσκει ότι η προετοιμασία για την έλευση του Μεσσία απαιτεί μετάνοια και βαπτισμό, και μεταμόρφωση της εσωτερικής ερήμου του ανθρώπου.Ο Σωτήρ

Φυτοθεραπεία: Επιστημονική Προσέγγιση της Χρήσης Επιλεγμένων Βοτάνων

                       

                                                    Φωτογραφίες: Pinterest

Εισαγωγή

Η φυτοθεραπεία αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους θεραπευτικούς κλάδους της ιατρικής και παραμένει έως σήμερα αντικείμενο έντονου επιστημονικού ενδιαφέροντος, ιδίως σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία. Η σύγχρονη έρευνα επιχειρεί να γεφυρώσει την παραδοσιακή χρήση των βοτάνων με τη φαρμακολογική τεκμηρίωση, μέσω εργαστηριακών (in vitro), πειραματικών (in vivo) και κλινικών μελετών σε ανθρώπους. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι η κριτική παρουσίαση της χρήσης επιλεγμένων βοτάνων σε σχέση με τα κύρια συστήματα οργάνων του ανθρωπίνου σώματος, με έμφαση στην επιστημονική τεκμηρίωση, στις μορφές χορήγησης και στους περιορισμούς της φυτοθεραπείας.

Προς Δόξαν Θεού: Η Ζωή και η Μαρτυρία της Παρασκευούλας Φειδά

                             

                                          Φωτογραφίες: Voula Feida στο FB

Η Βαλύρα έχει τη δική της αγαπημένη νύφη, μια αυθεντική Μακεδονίτισσα, που, σαν σύγχρονη Περσεφόνη, μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα σε δύο αγαπημένους τόπους. Τον χειμώνα ζει κοντά στα παιδιά και τα εγγόνια της, στην όμορφη νύμφη του Θερμαϊκού, τη φημισμένη Θεσσαλονίκη. Όταν όμως ο καιρός γλυκαίνει και τα χελιδόνια αρχίζουν να χτίζουν τις φωλιές τους στις κεραμοσκεπές, επιστρέφει στη γραφική Βαλύρα, για να δώσει ξανά ζωή στο σπίτι του αείμνηστου συζύγου της.

Στις 3 Ιανουαρίου 2026, με δόξα και τιμή και, πάνω απ’ όλα, με βαθιά πίστη στον Θεό, η Παρασκευούλα Φειδά συμπλήρωσε τα 75 της χρόνια.

Στης Βαλύρας τα ευλογημένα κατώγια

                               

                                                                 Φωτό: Ζωή στο Χωριό

Στης Βαλύρας τα κατώγια, εκεί όπου το χώμα μύριζε υγρασία, παλιό σιτάρι, κι ο καπνός από το τζάκι σκαρφάλωνε αργά στις μαυρισμένες δοκούς, οι μέρες κυλούσαν με το ρυθμό του αργαλειού και το τρίξιμο των ξύλων. Ο χειμώνας είχε σφίξει για τα καλά, κι οι γυναίκες πάλευαν με τη φωτιά, το νήμα και τον χρόνο.

—Έλα, Σταχτομάρω μου, που όλο με τα ξύλα παλεύεις στο τζάκι και στην αυλή. Σε περιμένω από το πρωί. Δεν είπαμε σήμερα να βάλουμε στη διάστρα το στημόνι, να μετρήσουμε πόσο μακρύ θα είναι το κιλίμι;

Η Βγενικούλα στεκόταν δίπλα στον αργαλειό, με τα μανίκια σηκωμένα και τα χέρια της έτοιμα για δουλειά, σαν να κρατούσαν ήδη το βάρος της ύφανσης.

—Ετοίμασε εσύ το στημόνι για τη φλοκάτη σου, Βγενικούλα, και άσε με εμένα… όταν τελειώσεις.

—Τη φλοκάτη μου την υφαίνουμε στης μάνας μου τον αργαλειό· εδώ δεν είπαμε να βάλουμε μπροστά για το κιλίμι που θέλει η εγγονή σου;

Προφήτης Μαλαχίας, ο Άγγελος του Θεού

                                 

                                              Φωτό: Ορθόδοξος Συναξαριστής

Εισαγωγή

Την 3η Ιανουαρίου η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Προφήτου Μαλαχίου, του τελευταίου χρονικά προφήτου της Παλαιάς Διαθήκης. Ο λόγος του σφραγίζει την προφητική περίοδο του Ισραήλ και λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, προαναγγέλλοντας με σαφήνεια τον ερχομό του Ιωάννου Προδρόμου και, δι’ αυτού, την έλευση του Μεσσία. Η διδασκαλία του παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη, καθώς ελέγχει τη θρησκευτική υποκρισία και καλεί τον λαό του Θεού σε μετάνοια, πιστότητα και αληθινή λατρεία.

Το «ανδράκι» της ζωής μου

                           

                                                       Φωτό: Ζωή στο Χωριό

Ο μοναχογιός μου, ο Βασιλάκης, πατέρα δεν γνώρισε ποτέ.

Χάθηκε στον εμφύλιο πόλεμο· τον κατάπιε το μίσος και η μισαλλοδοξία των ανήμερων θηρίων του τόπου μας. Έτσι έμεινα μόνη στη ζωή, με ένα βρέφος στο στήθος, βυζανιάρικο ακόμα, μέσα σε καιρούς πέτρινους και άσπλαχνους.

Οι γονείς μου είχαν φύγει από νωρίς, αδέλφια δεν είχα. Έναν αδελφό είχε ο άνδρας μου, μα κι εκείνος, μετά τον πόλεμο, πήρε τον δρόμο της ξενιτιάς. Αμερική. Έφτιαξε τη δική του οικογένεια και, από μακριά-μακριά, μας θυμόταν πότε-πότε· χωρίς όμως να μπορέσει —ή να θελήσει— να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια. Κι εγώ, δεκαεπτά χρονών, παιδί ακόμα, μεγάλωνα μόνη  τον Βασιλάκη μου.

Τότε ήταν που γονάτισα.

Βάσω και Μαρία Φ. Ηλιοπούλου: Χέρι-χέρι στις χαρές και στις δυσκολίες της ζωής, στην ευλογημένη Βαλύρα

              

                              Φωτογραφίες: Βάσω και Μαρία Φ. Ηλιοπούλου στο FB

Σε έναν κόσμο όπου ολοένα και περισσότερα αδέλφια –όχι μόνο στη Βαλύρα, αλλά σε όλη την Ελλάδα και πέρα από τα σύνορά της– θρηνούν σιωπηλά την απώλεια της αδελφικής εγγύτητας και ειλικρινούς αγάπης, η ελπίδα για ένα υγιές μέλλον μοιάζει  σκληρή και απίστευτη για την ανθρωπότητα. 

Παιδιά που μεγάλωσαν αγκαλιασμένα, μοιράστηκαν παιχνίδια, όνειρα και μυστικά, βρίσκονται στην ενήλικη ζωή απομακρυσμένα, ψυχρά, ακόμη και αδιάφορα μεταξύ τους. Υπάρχουν αδέλφια που δεν αντάλλαξαν ούτε λέξη από τη μέρα που έφυγαν από το πατρικό τους σπίτι· άλλα που πορεύτηκαν μέσα σε ανταγωνισμό και πικρία. Η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον –πόσο μάλλον προς τον ίδιο τον αδελφό τους– δεν φώτισε τον δρόμο τους, γιατί ποτέ δεν την αναζήτησαν με θέρμη ψυχής από τον Παντελεήμονα Θεό.

Μέσα σε αυτή τη σκοτεινιά του νου και τη ματαίωση της καρδιάς, στη γενικευμένη αβεβαιότητα και στην εγκατάλειψη των υγιών οικογενειακών σχέσεων –που αναπόφευκτα επηρεάζουν και την κοινωνία μας– αναδύονται σπάνια, αλλά πολύτιμα, φωτεινά παραδείγματα. Παραδείγματα που αναπτερώνουν το ηθικό μας και μας επιτρέπουν να ελπίζουμε ξανά σε ένα καλύτερο αύριο για τον άνθρωπο.

Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι δίδυμες αδελφές Βάσω και Μαρία Ηλιοπούλου, κόρες του ευσεβούς ζεύγους Φώτη και Ασπασίας Ηλιόπουλου.

Το αληθινό ελαιόλαδο είναι «υγρός χρυσός»: Πραγματικό απόθεμα, όχι μυθοπλασίες τιμών

 

                                         Φωτογραφίες: κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης

Εισαγωγή

Το ελαιόλαδο αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής κουλτούρας, οικονομίας και διατροφής. Οι τελευταίες χρονιές χαρακτηρίζονται από έντονες διακυμάνσεις στην παραγωγή και στις τιμές — αποτέλεσμα κλιματικών συνθηκών, διεθνών αγορών και εμπορικών πιέσεων. Ταυτόχρονα, η δημόσια συζήτηση για τη διαθεσιμότητα και τοτη Βαλύρα Μεσσηνίας, κύριος Στασινός Αθανασίου Μπόβης έφερε στο προσκήνιο τη διαμάχη παραγω κόστος του «καλού» ελαιολάδου έχει ενταθεί, με παραγωγούς και καταναλωτές να βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τις πιέσεις της αγοράς και των μέσων ενημέρωσης.Ο ελαιοπαραγωγός βιολογικού ελαιολάδου στη Βαλύρα,  κ. Στασινός Αθαν. Μπόβης έφερε στο προσκήνιο την αντιπαράθεση  παραγωγών και εμπόρων και προκάλεσε ευχαρίστως τη συγγραφή αυτού του ενημερωτικού άρθρου.

Χτυπώντας τη ρίζα των παθών: Η πνευματική θεραπεία των λογισμών κατά τον μακαριστό Αιμιλιανό Σιμωνοπετρίτη

        

Το άρθρο που ακολουθεί αναφέρεται στη διδασκαλία του μακαριστού  αρχιμανδρίτου Αιμιλιανού Σιμωνοπετρίτου (1934-2019) για την κοπή των λογισμών, τον πνευματικό αγώνα και τη χρήση της προσευχής ως όπλου εναντίον των παθών. Σύμφωνα με τον Γέροντα, η αληθινή θεραπεία των παθών δεν έρχεται με τον εξωτερικό έλεγχο ή την ανάλυση των λογισμών, αλλά με τη συνειδητή άρνηση να τους φιλοξενήσουμε στον νου μας, την επαγρύπνηση και την επίκληση της ευχής «Κύριε, ελέησον».

Ακολουθεί ένα σχετικό ερωτηματολόγιο, που δημιουργήθηκε με σκοπό να βοηθήσει τον κάθε αναγνώστη να αυτοπαρατηρηθεί και να αξιολογήσει σε ποιο βαθμό έχει εκπαιδευτεί στην κοπή των λογισμών. Μέσα από τις ερωτήσεις μπορείτε να διαπιστώσετε ποιες πτυχές της πνευματικής σας εγρήγορσης είναι ισχυρές και ποιες χρειάζονται περισσότερη καλλιέργεια, ώστε η προσευχή, η νήψη και η άμεση κοπή των λογισμών να γίνουν καθημερινά εφόδια στον πνευματικό σας αγώνα.

Όσιος Σεραφείμ του Σάρωφ: Πνευματικά μηνύματα για τον σύγχρονο πιστό

 

       

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη του Ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ, ενός από τους φωτεινότερους αγίους της ρωσικής Ορθοδοξίας και παγκόσμιο πνευματικό φάρο. Ο βίος του συνιστά ζωντανή μαρτυρία της ησυχαστικής παράδοσης, της θεώσεως και της χαρισματικής αγάπης, στοιχεία που παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα για τον άνθρωπο του 21ου αιώνα.

Ευχές για καλή και ευλογημένη χρονιά από τις επάλξεις του Έβρου

                             

                          Φωτογραφίες: κα Ευρυδίκη Λινάρδου-Παπαλαμπίδου στο FB

Από τις επάλξεις του Έβρου, με άρωμα παράδοσης, οικογενειακής θαλπωρής και αισιοδοξίας, έρχονται και φέτος θερμές ευχές για μια καλή και ευλογημένη χρονιά. Ευχές που γεννιούνται μέσα από απλές, αλλά βαθιά ουσιαστικές στιγμές, εκεί όπου η μνήμη, η γνώση και η αγάπη περνούν αθόρυβα από γενιά σε γενιά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της «νέας σποράς» αποτελούν τα διαβαστερά και ευγενικά εγγόνια της οικογένειας Παπαλαμπίδου.Ο Δημήτρης με τον μαθηματικό νου και τα πολλά βραβεία, και η μικρή Ευρυδίκη αριστούχος στο πιάνο και στο μπαλέτο. 

Η Ευρυδίκη Ζ. Παπαλαμπίδου,  βαδίζοντας στα αχνάρια της Βαλυραίας και πολυμαθούς γιαγιάς της, Ευρυδίκης Λινάρδου-Παπαλαμπίδου, διδάχθηκε από νωρίς όχι μόνο αξίες ζωής, αλλά και μικρά μυστικά της παράδοσης. Από την παιδική της ηλικία έμαθε, μεταξύ άλλων, πώς να παρασκευάζει τη βασιλόπιτα, να τη στολίζει με ζαχαρόπαστα και να της δίνει χρώμα και χαρά, μετατρέποντας μια συνταγή σε οικογενειακή παράδοση.

Τι θέλει να μας πει η Ελένη

           

                                     Φωτογραφίες: κα Ελένη Καρανάνου στο FB

 

Η Βαλυραία κα Ελένη Καρανάνου είναι κοινωνιολόγος, απόφοιτος του Παντείου Πανεπιστημίου, και μεταπτυχιακή φοιτήτρια, με τόπο ζωής και δράσης την Αθήνα. Με κοινωνική ευαισθησία και βαθιά ανθρωποκεντρική ματιά, παρατηρεί τον κόσμο γύρω της και επιλέγει να μοιράζεται δημόσια —κυρίως μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα— λόγια και σκέψεις που τη συγκινούν. Για την Ελένη, ο εμπνευσμένος λόγος δεν είναι απλώς κείμενο· είναι στάση ζωής, ανάγκη επικοινωνίας και πράξη συναισθηματικής εγγύτητας με τους ανθρώπους.

Τα "μικροπερπατήματα" της Βαλυραίας κυρίας Μαρίας Σταθοπούλου-Καρύδη

         

                                             Φωτογραφίες: κα Μαρία Σταθοπούλου στο FB

Οι εκδρομές στη Βαλύρα δεν επαναλαμβάνονται συχνά· όταν όμως πραγματοποιούνται, φέρουν πάντοτε τη σφραγίδα της ποιότητας και το αποτύπωμα της ψυχής. Δεν είναι απλές μετακινήσεις στον χώρο, αλλά μικρά ταξίδια εσωτερικής αναζωογόνησης, που συνδυάζουν τη φύση με τη συντροφικότητα και το βίωμα με τη μνήμη. Τέτοιες εκδρομές οργανώνει με συνέπεια και αγάπη ο Σύλλογος «Μικροπερπατήματα», που ιδρύθηκε το 2015 και από τότε αποτελεί ζωντανό κύτταρο πολιτισμού και εξωστρέφειας.

 Αρκετοί Βαλυραίοι δεν λείπουν από αυτά τα εντυπωσιακά μικροπερπατήματα· ανάμεσά τους ο κ. Σταύρος Λινάρδος και ο κ. Μάριος Κλειότης, που με σταθερό βήμα και ανοιχτή καρδιά συνοδεύουν  στις διαδρομές, δίνοντας ανθρώπινο χρώμα στις συλλογικές αυτές εξορμήσεις.

Τον Νοέμβριο συγκεκριμένα, τόσο στις αρχές όσο και προς το τέλος του μήνα, αναζητούσαμε την κα Μαρία Σταθοπούλου-Καρύδη. Οι πληροφορίες μάς έλεγαν πως στις αρχές του μήνα βρισκόταν στην εύφορη Τεγέα, στην εορτή του μήλου και προς το τέλος του μήνα στα χωριουδάκια του Πάρνωνα.

Το Πρώτο Φαγητό του Χρόνου: Από την Αρχαία Ελληνική Ιερότητα στην Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη

 

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η αρχή του χρόνου, σε κάθε πολιτισμό, δεν αποτελεί ουδέτερη χρονική στιγμή. Αντιθέτως, είναι φορτισμένη με συμβολισμούς, τελετουργίες και πρακτικές που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση της τάξης, την αποτροπή του χάους και τη διασφάλιση της συνέχειας. Στην αρχαία ελληνική κοσμοαντίληψη, ο χρόνος δεν νοούνταν ως γραμμική αλληλουχία αριθμημένων στιγμών, αλλά ως κυκλική ανανέωση της κοσμικής ισορροπίας (Hesiod, Έργα και Ημέραι).

Στο πλαίσιο αυτό, η τροφή –και ειδικότερα το πρώτο φαγητό του νέου κύκλου– δεν λειτουργούσε απλώς ως βιολογική ανάγκη, αλλά ως ιεροπραξία. Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να εξετάσει τη σημασία αυτής της πρακτικής, να τη συγκρίνει με την ορθόδοξη νηστευτική παράδοση και να ερμηνεύσει κριτικά τη σύγχρονη υλιστική υπερκατανάλωση υπό το πρίσμα τόσο της αρχαιοελληνικής αντίληψης όσο και της ρωμαϊκής  κοσμοθεωρίας της  ηθικής παρακμής.

Το ρόδι ως σύμβολο ζωής, ψυχής και αναγέννησης από την αρχαιότητα έως το σύγχρονο ελληνικό έθιμο

                          

Φωτογραφίες: Pinterest

Το ρόδι αποτελεί έναν από τους αρχαιότερους και πιο πολυσήμαντους καρπούς του ελληνικού και μεσογειακού πολιτισμού. Από τη μυθολογία και τη θρησκευτική κοσμοαντίληψη της αρχαιότητας έως τα σύγχρονα λαϊκά έθιμα, το ρόδι λειτουργεί ως φορέας συμβολισμών που αφορούν τη ζωή, τον θάνατο, τη γονιμότητα, την αφθονία αλλά και την ίδια την ανθρώπινη ψυχή. Η παρουσία του στο πρωτοχρονιάτικο έθιμο του «σπασίματος του ροδιού» δεν αποτελεί απλή λαογραφική συνήθεια, αλλά συνέχεια μιας μακραίωνης πολιτισμικής μνήμης που επανερμηνεύεται στον σύγχρονο κόσμο.

Νέος Χρόνος 2026: Ένα νέο ξεκίνημα για ειρήνη και ανθρωπιά.

                          

                                                                       Φωτό: Pinterest

Το νέο έτος 2026 βρίσκει τον κόσμο σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων και αβεβαιότητας.  Ζούμε σε έναν κόσμο που συχνά φαντάζει ως χάος στην αντίληψή μας.  Το παράδειγμα του  «φαινομένου της πεταλούδας» στη θεωρία του Χάους, υπενθυμίζει ότι μικρές πράξεις μπορούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές αλλαγές. Αν  το πέταγμα μιας πεταλούδας στο Πεκίνο μπορεί να  σταματήσει μια καταιγίδα στη Νέα Υόρκη, τότε και η στάση κάθε ανθρώπου μπορεί να επηρεάσει την πορεία μιας κοινωνίας κι ενός κόσμου ολόκληρου.

Το Νέο Έτος 2026 λουσμένο στο Φως στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας

                               

                                               Φωτογραφίες: κα Μαρία Χρηστάκη

Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς του 2026, το χριστεπώνυμο πλήθος της Βαλύρας κατέκλυσε τον ιερό ναό του πολιούχου και προστάτη μας Αγίου Αθανασίου, για να παρακολουθήσει με κατάνυξη τη θεία ακολουθία του Μεγάλου Βασιλείου, χοροστατούντος του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτεινού.

Τα βρέφη του χωριού, συνοδευόμενα από τις δραστήριες και ευλαβείς μητέρες τους, δεν έλειψαν από το εκκλησίασμα· με την ευλογία της Εκκλησίας κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων, προσδίδοντας ιδιαίτερη συγκίνηση στη λειτουργική σύναξη.

Ξεχωριστή ήταν η παρουσία του μικρού Θοδωράκη Λάγιου, ο οποίος διανύει το δεύτερο έτος της ηλικίας του και παρακολουθούσε με αφοσίωση το παπαδάκι της Βαλύρας, τον εξάχρονο Νικολάκη Μπαρούνη. Ο Νικολάκης διακονεί ανελλιπώς εντός του ιερού, θυμιάζοντας με επιδεξιότητα κατά τη Μεγάλη Είσοδο των Αχράντων Μυστηρίων, σαν έμπειρος διάκονος. Απαγγέλλει μάλιστα απ’ έξω το «Πάτερ ἡμῶν», με καθαρότητα και άρθρωση που θυμίζουν μαθήματα ορθοφωνίας.

Καλή Χρονιά.... Χαρούμενη Χρυσή Πρωτοχρονια!

                            

                                                             Φωτό: Pinterest

 Ο νέος χρόνος ας μας βρει με υγεία σωματική, ψυχική και πνευματική και ειρήνη στην καρδιά, ώστε κάθε ανάσα να γίνεται δώρο και κάθε ημέρα ευλογία.

 Να δυναμώνει το σώμα, να γαληνεύει ο νους , να συνετίζεται η διάνοια, και ο κόπος μας να βρίσκει καρπό και Θεού δικαίωση. 

Οι ανηβατοί της παραμονής της Πρωτοχρονιάς στο πολυκέντητο Πυργί της Χίου

 

 

                                                         Φωτοφραφίες: Travel.gr

Αφιερωμένο στους  φίλους μας στη Χίο

Η παραμονή της Πρωτοχρονιάς στο Πυργί Χίου , στο ονειρικό χωριό που μοιάζει σαν να είναι κεντημένο, δεν μυρίζει βασιλόπιτα. Μυρίζει ανηβατό.Οι ανηβατοί είναι άρρηκτα δεμένοι με το Πυργί και την αλλαγή του χρόνου. Αντί για βασιλόπιτα, κάθε σπίτι στρώνει το τραπέζι του με αφράτους, αρωματικούς γλυκούς άρτους – και φυσικά, σε έναν από αυτούς κρύβεται το φλουρί, για τον τυχερό της χρονιάς.

Το Πυργί απέχει μόλις 25 χιλιόμετρα από την πόλη της Χίου, κάτι που το καθιστά προορισμό που πρέπει να επισκεφτεί κανείς αν τύχει να βρεθεί στο νησί.Χαρακτηριστικό του χωριού, που δεν συναντάται πουθενά αλλού στην Ελλάδα, είναι η διακόσμησή του.

Βασιλόπιτα Grand!

                     

                                                        Φωτό: Pinterest

Η γιαγιά Μαρία, στην Ανδρούσα της Μεσσηνίας, ήταν πλημμυρισμένη από χαρά. Ο μικρός της εγγονός, ο Γιώργης, είχε τηλεφωνήσει πως θα κατέβαινε στο πατρικό σπίτι της μητέρας του για να κάνουν μαζί Πρωτοχρονιά. Κι αν τα Χριστούγεννα της γιαγιάς είχαν κυλήσει μελαγχολικά, βαριά από τη σιωπή της μοναξιάς, το φως του Χριστού έφερε μαζί του μια ανέλπιστη ευλογία: θα περνούσε το κατώφλι του νέου χρόνου με συντροφιά το πολυαγαπημένο της εγγόνι.

Ο Γιώργης ήταν φοιτητής της Νομικής· ευφυής, με έντονη ψυχολογική διαίσθηση και βαθιά ενσυναίσθηση. Είχε φροντίσει να φέρει μαζί του μια μεγάλη χριστουγεννιάτικη σακούλα γεμάτη χρήσιμα δώρα για τη γιαγιά. Της αγόρασε μάλλινη ζακέτα, μακριές κάλτσες, κασκόλ με ασορτί γάντια, κρέμες για να μαλακώνει το δέρμα της και άλλες για τους πόνους στις αρθρώσεις, βούρτσα με μακρύ ξύλο για να φτάνει την πλάτη της, ακόμη και ένα σπαστό καρεκλάκι για να κάθεται όταν φορά τα παπούτσια της.

Σε ένα μόνο πράγμα δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία: στη βασιλόπιτα.

Μέγας Βασίλειος: Διαχρονική προσφορά στην Εκκλησία και την Παιδεία

                                 

Εισαγωγή

Ο Μέγας Βασίλειος αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μορφές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της παγκόσμιας χριστιανικής γραμματείας. Ως Πατέρας της Εκκλησίας, θεολόγος, ποιμένας, φιλάνθρωπος και παιδαγωγός, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δογματική θεολογία, στη λειτουργική ζωή, στην κοινωνική πρόνοια και στην παιδεία. Η Εκκλησία τον τιμά ιδιαιτέρως την 1η Ιανουαρίου, συνδέοντας τη μνήμη του με την έναρξη του νέου έτους.

Κώστας Θ. Καυκούλας και Μαρία Μιχαλοστάμου.Το δυναμικό παρόν της Βαλύρας και το σίγουρο μέλλον

 

                                      Φωτογραφίες: κ. Κώστας Θ. Καυκούλας

Καθώς η κα Μαρία Μιχαλοστάμου, με καλαισθησία και επιμονή στη λεπτομέρεια, στόλιζε το χριστουγεννιάτικο δέντρο, το σπίτι γέμιζε φως και γιορτινή ζεστασιά. Ο κ. Κώστας Θ. Καυκούλας, Σύμβουλος της Δημοτικής Κοινότητας Βαλύρας, παρακολουθούσε σιωπηλός, ανήσυχος, αδυνατώντας να συμμετάσχει ενεργά στη χαρά της στιγμής.

— Τι συμβαίνει; τον ρώτησε η Μαρία.

— Πρέπει να συντάξω μια έκθεση για τους ελαιοπαραγωγούς και τους κτηνοτρόφους. Τόσο κακό μάς βρήκε φέτος… Οι άνθρωποι δικαιούνται αποζημίωση, απάντησε.

Χωρίς δεύτερη κουβέντα, κάθισε στο γραφείο του. Με την ίδια ευθύνη και το ίδιο ήθος που θα καθόταν κάποτε ο αείμνηστος πατέρας του, Θεόδωρος Καυκούλας —ο δάσκαλος της Βαλύρας— άρχισε να «ζωγραφίζει» με τον λόγο του την αγωνία και την ανάγκη της τοπικής κοινωνίας.

Από τον φόβο στην αγάπη: Η τελείωση της σχέσεως του ανθρώπου με τον Θεό

                    

                                              Φωτογραφίες: Pinterest

Εισαγωγή

Στον πυρήνα της χριστιανικής ζωής βρίσκεται η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Η σχέση αυτή δεν είναι νομική ούτε ηθικιστική, αλλά βαθύτατα προσωπική και υπαρξιακή. Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης (1906–1991), εκφραστής της αυθεντικής ορθόδοξης πνευματικότητας, τονίζει με έμφαση ότι η αρετή που πηγάζει από τον φόβο της τιμωρίας δεν έχει την ίδια αξία με εκείνη που γεννιέται από την αγάπη προς τον Θεό. Η θέση αυτή δεν αποτελεί νεωτερική απόκλιση, αλλά βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με την Αγία Γραφή και την πατερική παράδοση της Εκκλησίας.

Η ορθόδοξη ασκητική εμπειρία μαρτυρεί ότι ο άνθρωπος οδηγείται βαθμιαία από την εξωτερική συμμόρφωση στην εσωτερική μεταμόρφωση. Η πνευματική ωρίμανση συνίσταται στη μετάβαση από τον φόβο στην αγάπη, από τη δουλική υπακοή στην υιοθεσία, από τη συναλλαγή στη σχέση κοινωνίας. Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να αναδείξει τη θεολογική θεμελίωση αυτής της πορείας, όπως αυτή εκφράζεται στην Αγία Γραφή και στα έργα των Πατέρων, με ιδιαίτερη αναφορά στη διδασκαλία του Αγίου Πορφυρίου.

Πρόσθετα τροφίμων σε χριστουγεννιάτικα έτοιμα προϊόντα

      

                                                              Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Κατά την περίοδο των Χριστουγέννων παρατηρείται αυξημένη κατανάλωση έτοιμων γλυκισμάτων, όπως βασιλόπιτες, κέικ και αρτοσκευάσματα. Πολλά από αυτά τα προϊόντα περιέχουν πρόσθετα τροφίμων, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της υφής, της γεύσης, της διάρκειας ζωής και της εμφάνισης. Αν και τα πρόσθετα αυτά είναι εγκεκριμένα για χρήση από αρμόδιους οργανισμούς, η κατανόησή τους είναι σημαντική ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να κάνουν συνειδητές επιλογές. Στο παρόν άρθρο αναλύονται βασικά πρόσθετα που συναντώνται συχνά σε χριστουγεννιάτικα προϊόντα.

Μία αληθινή Χριστουγεννιάτικη ιστορία

                               

                                                            Φωτό: Pinterest

Λίγο μετά τον πόλεμο, μια φτωχή και πολύτεκνη μητέρα πήγε σε ένα παντοπωλείο για να αγοράσει τρόφιμα για τα Χριστούγεννα με πίστωση.

Ο παντοπώλης τη ρώτησε πόσα χρήματα είχε μαζί της.

Εκείνη του απάντησε με ειλικρίνεια πως ο σύζυγός της και ο γιος της είχαν σκοτωθεί στον πόλεμο, ότι είχε πέντε μικρά παιδιά και δεν διέθετε κανέναν πόρο για να ζήσει.

— Το μόνο που έχω αυτή τη στιγμή πάνω μου, είπε με ταπεινότητα, είναι ένα χαρτάκι, στο οποίο η άρρωστη κόρη μου έγραψε μια προσευχή…

Ο παντοπώλης, ψυχρός και αδιάφορος, της απάντησε:

— Εδώ είναι παντοπωλείο, όχι φιλανθρωπικό ίδρυμα.

Για να την πειράξει, πήρε το χαρτάκι και το έβαλε στο ένα «μάτι» της ζυγαριάς, λέγοντας ειρωνικά:

— Για να δούμε πόσα τρόφιμα ζυγίζει η προσευχή της κόρης σου…

Της καινούριας χρονιάς ταξιδιώτης του αείμνηστου Παναγιώτη Αδαμόπουλου

            

                               Φωτογραφίες: κα Ελένη Καπότη-Αδαμοπούλου στο FB

Ο αείμνηστος Βαλυραίος Παναγιώτης Αδαμόπουλος υπήρξε μια μορφή που συνδύαζε αρμονικά την πράξη με το συναίσθημα, και τη σκληρή καθημερινότητα της εργασίας με την ευαισθησία της ψυχής. Εργολάβος στο επάγγελμα, άριστος οικογενειάρχης στη ζωή, αλλά και ποιητής στην καρδιά, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα σε όσους τον γνώρισαν. Η απουσία του, σχεδόν δύο χρόνια μετά την αναχώρησή του, δεν έχει σβήσει· αντίθετα, μετασχηματίστηκε σε παρουσία μνήμης, σε λόγο και σε στίχο. Ως ιερή παρακαταθήκη μάς άφησε τις ευχές του για τη Νέα Χρονιά – όχι απλώς ως ευγενική τυπικότητα, αλλά ως ηθικό οδηγό, ως ποιητικό μανιφέστο ζωής.

Η ποίηση του Παναγιώτη Αδαμόπουλου δεν επιζητεί εντυπωσιασμούς ούτε λογοτεχνικές ακροβασίες. Είναι ποίηση καθαρή, ανθρώπινη, βιωματική. Μιλά με τη γλώσσα της καρδιάς και απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που βαδίζει στον χρόνο κουβαλώντας μνήμες, πληγές και ελπίδες. Το ποίημα που μας άφησε για την καινούργια χρονιά μοιάζει με αποχαιρετισμό αλλά και με ευχή, με ψίθυρο παρηγοριάς αλλά και με προτροπή ως στάση ζωής.

Αγία Ανυσία η Οσιομάρτυς από τη Θεσσαλονίκη

                            

                                                         Φωτό: Askitikon

O Βίος της Αγίας

Η Αγία Ανυσία έζησε στα τέλη του 3ου και στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., στα χρόνια των σκληρών διωγμών κατά των Χριστιανών επί αυτοκράτορος Διοκλητιανού (περ. 298 μ.Χ.). Καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη και γεννήθηκε από ευσεβείς και ευκατάστατους γονείς, οι οποίοι τη μεγάλωσαν «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου».

Από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για τη σωφροσύνη, την εγκράτεια και τη θερμή πίστη της στον Χριστό. Μετά τον θάνατο των γονέων της, μοίρασε την περιουσία της στους φτωχούς και αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στην πνευματική ζωή, ζώντας με νηστεία, προσευχή και ελεημοσύνη.

Ένα μεγάλο “ευχαριστώ” στον κ. Γιώργο Οικονομόπουλο, τον άνθρωπο των Χριστουγέννων στον Δήμο Μεσσήνης

                       

                                       Φωτογραφίες: κ. Γιώργος Οικονομόπουλος στο FB

Υπάρχουν άνθρωποι που, χωρίς να το επιδιώκουν, αφήνουν το αποτύπωμά τους στην καθημερινότητα του τόπου μας. Άνθρωποι που με τη συνέπεια, την αγάπη και το μεράκι τους προσφέρουν χαρά και ομορφιά, μετατρέποντας το απλό σε ξεχωριστό. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι ο κ. Γιώργος Οικονομόπουλος, οδηγός στον Δήμο Μεσσήνης, τον οποίο αισθανόμαστε την ανάγκη να ευχαριστήσουμε δημόσια.

Όταν η φύση συνεργάζεται με τον άνθρωπο: Ζώα σε κοινωνικά ωφέλιμους ρόλους παγκοσμίως

                          

                      Φωτό:   Swedish Environmental Research Reports, 2025 

Εισαγωγή

Η εκπαίδευση ζώων για την εξυπηρέτηση ανθρωπίνων αναγκών δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια εντυπωσιακή στροφή προς καινοτόμα προγράμματα που αξιοποιούν τη φυσική νοημοσύνη και τις αισθητηριακές ικανότητες των ζώων για κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη. Το πιλοτικό πρόγραμμα της Σουηδίας, που εκπαιδεύει κοράκια να συλλέγουν αποτσίγαρα από τον αστικό χώρο, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας προσέγγισης (Swedish Environmental Research Reports, 2025). Παρόμοιες πρωτοβουλίες συναντώνται διεθνώς, αποδεικνύοντας ότι η συνεργασία ανθρώπου και ζώων μπορεί να προσφέρει βιώσιμες λύσεις σε σύνθετα προβλήματα.

Θεολογικό δοκίμιο: «Ἐχθροῦ ταπεινῶν τὴν ἐπηρμένην ὀφρύν »

                          

                                                                    Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η φράση «Ἐχθροῦ ταπεινῶν τὴν ἐπηρμένην ὀφρύν» (ταπείνωσε το ανασηκωμένο φρύδι, την υπερηφάνεια των εχθρών) προέρχεται από την γ΄ ωδή των Ιαμβικών Κανόνων (Ἰαμβικοὶ Ὕμνοι) των Χριστουγέννων, έργο του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού. Η υμνογραφική αυτή σύνθεση, βαθύτατα θεολογική και ποιητικά υψηλή, εντάσσει τη φράση στο μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Λόγου, όπου η θεία συγκατάβαση αποκαθηλώνει κάθε μορφή κοσμικής και δαιμονικής υπερηφανείας.

Η συγκεκριμένη έκφραση δεν αποτελεί απλώς λεκτικό σχήμα, αλλά συμπύκνωση της σωτηριολογικής δυναμικής των Χριστουγέννων: ο ταπεινός Θεός καταργεί την έπαρση του εχθρού διά της αγάπης και όχι διά της βίας. Πρόκειται για μία συμπυκνωμένη θεολογική εικόνα, η οποία ενσωματώνει ψυχολογικές, κοινωνικές, ανθρωπιστικές, φυσιογνωμικές και θεολογικές διαστάσεις. Στο παρόν δοκίμιο επιχειρείται μία ολιστική ανάλυση της φράσης, με στόχο να αναδειχθεί το βαθύτερο νόημά της και η διαχρονική της επικαιρότητα.

Η βασιλόπιτα της Πρωτοχρονιάς στη Βαλύρα

                            

                               Φωτό: κα Γεωργία Μπουρίκα-Μαρινοπούλου στο FB

Μπορεί οι φούρνοι των κυρίων Γιώργου Μπουρολιά και Ξενοφώντα Καρτερολιώτη στη Βαλύρα να πρωτοστατούν στην τέχνη της επαγγελματικής βασιλόπιτας, ωστόσο κάθε Πρωτοχρονιά το πραγματικό θαύμα συντελείται στα σπίτια. Εκεί όπου οι δραστήριες και   έμπειρες κυρίες του χωριού ζυμώνουν με τα δικά τους υλικά, τις αγαπημένες τους συνταγές και, κυρίως, με τα χρυσά τους χέρια. Τα σπίτια γεμίζουν ευλογία, θαλπωρή και αρώματα πορτοκαλιού, βουτύρου και αγάπης, και ο νέος χρόνος βρίσκει τις πόρτες ανοιχτές στη φιλοξενία και την ελπίδα.

Η φίλη μας, κυρία Γεωργία Μπουρίκα – Μαρινοπούλου, μας εντυπωσίασε με τη φετινή της βασιλόπιτα και με προθυμία μοιράστηκε μαζί μας τη συνταγή που επέλεξε,στη σελίδα Greek Mezes στο FB, μια παραδοσιακή εκδοχή προσαρμοσμένη με φροντίδα και μεράκι.

Η βασιλόπιτα δεν είναι απλώς ένα γλυκό· είναι σύμβολο ενότητας, προσμονής και καλής τύχης. Είναι το πρώτο κομμάτι του νέου χρόνου που κόβεται με ευχές, χαμόγελα και σιωπηλές ελπίδες για όσα έρχονται.