Όταν το ψέμα καταστρέφει την εμπιστοσύνη
Η αλήθεια είναι ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά που έχει ο άνθρωπος.
Χωρίς αυτήν δεν μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη, φιλία, οικογένεια, κοινωνία.
Ο Αίσωπος, με έναν από τους πιο γνωστούς μύθους του, μας παρουσιάζει έναν νεαρό βοσκό που αποφάσισε να διασκεδάσει εις βάρος των άλλων.
Το αστείο του, όμως, είχε ένα τίμημα.
Όταν το ψέμα επαναλαμβάνεται, κάποια στιγμή κανείς δεν πιστεύει πλέον την αλήθεια.
Και τότε, ακόμη και όταν έρθει η πραγματική ανάγκη, η φωνή του ανθρώπου μπορεί να μην ακουστεί.
Ο μύθος
Ένας νεαρός βοσκός φύλαγε καθημερινά τα πρόβατα του χωριού.
Η ζωή του ήταν ήσυχη και μονότονη.
Μια ημέρα, για να διασκεδάσει, σκέφτηκε να ξεγελάσει τους χωριανούς.
Άρχισε λοιπόν να φωνάζει δυνατά:
—«Λύκος! Λύκος! Βοηθήστε με! Ο λύκος επιτίθεται στο κοπάδι!»
Οι χωριανοί άκουσαν τις κραυγές του και έτρεξαν αμέσως να τον βοηθήσουν.
Όταν έφτασαν, διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε κανένας λύκος.
Ο βοσκός γέλασε με το αστείο του.
Λίγες ημέρες αργότερα έκανε το ίδιο.
—«Λύκος! Λύκος!»
Και πάλι οι άνθρωποι έτρεξαν να τον βοηθήσουν.
Και πάλι όμως δεν υπήρχε κανένας λύκος.
Οι χωριανοί κατάλαβαν ότι ο βοσκός τους κορόιδευε και αποφάσισαν να μην τον πιστεύουν πλέον.
Ώσπου μια ημέρα εμφανίστηκε πραγματικά ένας λύκος.
Ο βοσκός άρχισε να φωνάζει με όλη του τη δύναμη:
—«Λύκος! Βοηθήστε με! Αυτή τη φορά είναι αλήθεια!»
Όμως κανείς δεν έτρεξε.
Και ο λύκος κατασπάραξε το κοπάδι.
Δίδαγμα του Αισώπου: Όποιος συνηθίζει να λέει ψέματα, ακόμη και όταν λέει την αλήθεια, δεν γίνεται πιστευτός.
Η σοφία που κρύβεται πίσω από τον μύθο
Ο Αίσωπος δεν μιλά μόνο για έναν βοσκό.
Μιλά για την αξία της εμπιστοσύνης.
Η εμπιστοσύνη χτίζεται δύσκολα και χάνεται εύκολα.
Ένα ψέμα μπορεί να φαίνεται μικρό.
Όταν όμως επαναλαμβάνεται, γίνεται συνήθεια.
Και η συνήθεια του ψεύδους καταστρέφει την αξιοπιστία του ανθρώπου.
Ο άνθρωπος που λέει πάντοτε την αλήθεια μπορεί να μιλήσει και να ακουστεί.
Εκείνος που συνηθίζει να εξαπατά, κάποια στιγμή θα βρεθεί μόνος.
Η Αγία Γραφή φωτίζει τον μύθο
Ο Χριστός μιλά με απόλυτη σαφήνεια για την αλήθεια:
«Ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν ναί ναί, οὒ οὔ.»(Ματθ. 5,37)
Ο λόγος του χριστιανού πρέπει να είναι καθαρός.
Ναι όταν εννοεί ναι.
Όχι όταν εννοεί όχι.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει:
«Διὸ ἀποθέμενοι τὸ ψεῦδος, λαλεῖτε ἀλήθειαν ἕκαστος μετὰ τοῦ πλησίον αὐτοῦ.»(Εφεσ. 4,25)
Η αλήθεια δεν είναι απλώς μια ηθική υποχρέωση.
Είναι τρόπος ζωής.
Ο ίδιος ο Χριστός είπε:
«Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή.»(Ιω. 14,6)
Οι Πατέρες της Εκκλησίας
Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τονίζει ότι το ψέμα καταστρέφει την κοινωνία μεταξύ των ανθρώπων. Όταν ο άνθρωπος χρησιμοποιεί τη γλώσσα για εξαπάτηση, πληγώνει όχι μόνο εκείνον που ακούει το ψέμα αλλά και την ίδια την ψυχή του.
(PG 53, 119–126, Ὁμιλίαι εἰς τὸ Κατὰ Ἰωάννην)
Ο Μέγας Βασίλειος διδάσκει ότι η αλήθεια πρέπει να αποτελεί σταθερό γνώρισμα του χριστιανού και ότι ο λόγος του ανθρώπου πρέπει να συμφωνεί με την εσωτερική του κατάσταση.
(PG 31, 908–941, Ὅροι κατὰ πλάτος)
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής συνδέει την αλήθεια με την πνευματική ελευθερία. Ο άνθρωπος που ζει μέσα στο ψέμα απομακρύνεται από την πραγματικότητα και τελικά γίνεται δούλος των παθών και των επιθυμιών του.
(PG 90, 1184–1185, Κεφάλαια περὶ ἀγάπης)
Πνευματικοί Μαργαρίτες
«Ἀποθέμενοι τὸ ψεῦδος, λαλεῖτε ἀλήθειαν.»(Εφεσ. 4,25)
«Μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους.»(Κολ. 3,9)
«Ὁ ποιῶν ἀλήθειαν ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς.»(Ιω. 3,21)
Η αλήθεια μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά απελευθερώνει.
Το ψέμα μπορεί να φαίνεται εύκολο, αλλά τελικά φυλακίζει.
Ο μύθος σήμερα
Ο βοσκός του Αισώπου βρίσκεται και στη σύγχρονη ζωή.
Είναι εκείνος που λέει συνεχώς ψέματα στην οικογένειά του.
Είναι εκείνος που εξαπατά τους συνεργάτες του.
Είναι εκείνος που υπόσχεται πράγματα που ποτέ δεν σκοπεύει να πραγματοποιήσει.
Είναι εκείνος που χρησιμοποιεί την υπερβολή για να τραβήξει την προσοχή.
Σήμερα, στην εποχή των κοινωνικών δικτύων και της πληροφορίας, το ψέμα μπορεί να ταξιδέψει πολύ πιο γρήγορα.
Γι' αυτό η ανάγκη για αλήθεια είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Ο άνθρωπος που έχει μάθει να διακρίνει την αλήθεια από το ψέμα αποκτά ένα πολύτιμο πνευματικό χάρισμα: τη διάκριση.
Ένα μήνυμα ιδιαίτερα για τους Έλληνες της διασποράς
Οι Έλληνες της διασποράς δημιούργησαν τη ζωή τους πάνω στην αξία της εμπιστοσύνης.
Στις μικρές κοινότητες των μεταναστών, ο λόγος του ανθρώπου είχε μεγάλη σημασία.
Μια υπόσχεση ήταν συμβόλαιο.
Μια χειραψία ήταν συμφωνία.
Ένα καλό όνομα ήταν μεγαλύτερος πλούτος από τα χρήματα.
Αυτή την παράδοση αξίζει να μεταδώσουμε στις νεότερες γενιές.
Γιατί ο άνθρωπος μπορεί να χάσει την περιουσία του και να την ξαναχτίσει.
Αν χάσει όμως την αξιοπιστία του, δύσκολα την αποκτά ξανά.
Επίλογος
Ο μύθος του Βοσκού που φώναζε «Λύκος!» μας θυμίζει ότι η αλήθεια είναι θεμέλιο της ανθρώπινης κοινωνίας.
Ο Χριστός μας καλεί να ζούμε στο φως.
Να μιλάμε με ειλικρίνεια.
Να μην χρησιμοποιούμε τον λόγο ως όπλο εξαπάτησης.
Γιατί ο λόγος του ανθρώπου είναι καθρέφτης της καρδιάς του.
Και όταν η καρδιά αγαπά την αλήθεια, τότε ο άνθρωπος γίνεται πραγματικά ελεύθερος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου