Η ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ

                       

                                                         Η κα Βούλα Δημητρακοπούλου

Η Μεγάλη Εβδομάδα στην ελληνική ύπαιθρο δεν είναι απλώς μια περίοδος προετοιμασίας για το Πάσχα, αλλά μια ιερή μυσταγωγία που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, τη γη με τον ουρανό. Στο επίκεντρο αυτής της περιόδου βρίσκεται η κουζίνα του κάθε σπιτιού, που μετατρέπεται σε έναν μικρό ναό δημιουργίας. Η φίλη της ιστοσελίδας μας, κα Βούλα Δημητρακοπούλου από τα Τσουκαλαίικα Μεσσηνίας, μας θύμισε φέτος αυτή την πνευματική διάσταση της παράδοσης, στέλνοντάς μας τις πρώτες φωτογραφίες από τα τσουρέκια που ζύμωσε αμέσως μετά το Ευχέλαιο της Μεγάλης Τετάρτης.

Η δύναμη της ευλογίας στην παράδοση

Για τον σύγχρονο άνθρωπο της πόλης, το τσουρέκι είναι συχνά ένα γλύκισμα που αγοράζεται από τον φούρνο. Για τη νοικοκυρά όμως που κρατά ζωντανά τα έθιμα, όπως η κα Βούλα, η παρασκευή του είναι μια ιεροτελεστία που ξεκινά από την εκκλησία. Τα παλιά χρόνια, οι γιαγιάδες μας πήγαιναν στο Ευχέλαιο της Μεγάλης Τετάρτης το αλεύρι τους μέσα σε μικρά πανέρια. Καθώς διαβάζονταν τα επτά Αποστολικά και Ευαγγελικά αναγνώσματα, τοποθετούσαν πάνω στο αλεύρι ένα αναμμένο κερί μετά από κάθε ανάγνωση.

Αυτό το «ευλογημένο αλεύρι» δεν ήταν απλή πρώτη ύλη. Είχε εμποτιστεί με τις προσευχές και την ενέργεια της Μεγάλης Εβδομάδας. Με αυτό το αλεύρι οι γυναίκες έφτιαχναν τα κουλούρια και τα τσουρέκια της Ανάστασης και ανάπιαναν το προζύμι τους μαζί με άνθη από τον Επιτάφιο. Υπάρχει βαθιά διαφορά ανάμεσα σε ένα παρασκεύασμα που είναι απλώς εύγευστο και σε ένα που είναι νόστιμο και ταυτόχρονα ευλογημένο. Το πρώτο ικανοποιεί τον ουρανίσκο, το δεύτερο τρέφει την ψυχή και φέρνει ευλογία στο πασχαλινό τραπέζι.

Το μυστικό της υπομονής και της αγάπης

Το ζύμωμα του τσουρεκιού απαιτεί χρόνο, υπομονή και, πάνω από όλα, ζεστασιά – τόσο στη θερμοκρασία του χώρου όσο και στην καρδιά της νοικοκυράς. Η κα Βούλα, συνεχίζοντας την παράδοση  στα Τσουκαλαίικα, μας μεταφέρει μέσα από τις εικόνες της το άρωμα της μαστίχας και του μαχλεπιού που πλημμυρίζει το σπίτι. Είναι αρώματα που συνδέονται άρρηκτα με τις αναμνήσεις της παιδικής μας ηλικίας, τότε που περιμέναμε με ανυπομονησία να βγουν τα ταψιά από τον φούρνο για να δοκιμάσουμε την πρώτη «κόρα».

Ευχόμαστε ολόψυχα στην κα Βούλα Δημητρακοπούλου να έχει υγεία, να χαίρεται την οικογένειά της και να συνεχίσει να μοιράζεται μαζί μας την τέχνη και την πίστη της. Τέτοιες πρωτοβουλίες κρατούν ζωντανή την ταυτότητά μας.

Συνταγή για τα τσουρέκια

  Υλικά:

• 1 κιλό αλεύρι για τσουρέκι (δυνατό)
• 250 γρ. βούτυρο γάλακτος (λιωμένο, όχι καυτό)
• 300 γρ. ζάχαρη
• 4 αυγά σε θερμοκρασία δωματίου
• 250 γρ. χλιαρό γάλα
• 2 φακελάκια ξηρή μαγιά (ή 80 γρ. νωπή)
• 1 κουταλάκι μαχλέπι κοπανισμένο
• 1/2 κουταλάκι μαστίχα κοπανισμένη με λίγη ζάχαρη
• 1/2 κουταλάκι κακουλέ (προαιρετικά)
• Ξύσμα από ένα πορτοκάλι
• Μια πρέζα αλάτι

Για την επάλειψη:

• 1 κρόκο αυγού αραιωμένο με λίγο νερό
• Αμύγδαλο φιλέ

Εκτέλεση:

1. Ενεργοποιούμε τη μαγιά με χλιαρό γάλα, ζάχαρη και λίγο αλεύρι. Αφήνουμε 15-20 λεπτά να αφρίσει.
2. Χτυπάμε τα αυγά με τη ζάχαρη μέχρι να αφρατέψουν. Προσθέτουμε ξύσμα, μαστίχα, μαχλέπι και κακουλέ.
3. Ρίχνουμε τη μαγιά στα αυγά και προσθέτουμε σταδιακά το αλεύρι. Τελειώνουμε με το λιωμένο βούτυρο, ενσωματώνοντάς το με «διπλώματα».
4. Σκεπάζουμε και αφήνουμε σε ζεστό μέρος 2-3 ώρες να φουσκώσει.
5. Πλάθουμε κορδόνια σε πλεξούδες, τα τοποθετούμε σε ταψιά και αφήνουμε να φουσκώσουν 30-45 λεπτά.
6. Αλείφουμε με κρόκο αυγού, πασπαλίζουμε με αμύγδαλο και ψήνουμε 30-40 λεπτά στους 160-170°C.

Πασχαλινά κουλούρια – σταυροκούλουρα της Αργυρώς Μπαρμπαρίγου

Υλικά:

• 500 γρ. βούτυρο σε θερμοκρασία δωματίου
• 500 γρ. ζάχαρη
• Ξύσμα από 3 πορτοκάλια
• 2 βανίλιες
• 1/4 κ.γ. μαστίχα κοπανισμένη
• 1 πρέζα αλάτι
• 4 αυγά
• 120 γρ. χυμό πορτοκαλιού
• 1 κ.γ. σόδα
• 350 γρ. αλεύρι για όλες τις χρήσεις
• 10 γρ. μπέικιν πάουντερ

Για το άλειμμα:

• 2 κρόκοι αυγού
• 2 κ.σ. ζάχαρη
• 4 κ.σ. νερό

Εκτέλεση:

1. Αφήνουμε όλα τα υλικά σε θερμοκρασία δωματίου.
2. Χτυπάμε βούτυρο με ζάχαρη μέχρι να αφρατέψει, προσθέτουμε ξύσμα, βανίλιες, μαστίχα και αλάτι.
3. Ρίχνουμε ένα‑ένα τα αυγά.
4. Διαλύουμε τη σόδα στο χυμό πορτοκαλιού και προσθέτουμε στο μείγμα.
5. Σταδιακά ενσωματώνουμε αλεύρι και μπέικιν, ζυμώνοντας μέχρι μαλακή ζύμη.
6. Αφήνουμε 20 λεπτά να ξεκουραστεί.
7. Πλάθουμε μικρά κουλούρια σε σχήμα σταυρού, τα τοποθετούμε σε ταψί με λαδόκολλα.
8. Ανακατεύουμε κρόκους, ζάχαρη και νερό, αλείφουμε τα κουλούρια.
9. Ψήνουμε σε φούρνο 160 °C (αέρα) 20-25 λεπτά μέχρι να ροδίσουν.

Τα σταυροκούλουρα, με τη μυρωδιά του πορτοκαλιού και της μαστίχας, την ευλογία που δέχονται και την αγάπη στο ζύμωμα, γίνονται σύμβολο της πίστης και της παράδοσης στο πασχαλινό τραπέζι.Παλιά τοποθετούσαμε ένα στο εικόνισμα, επίσης για ευλογία δέναμε ένα στο καρποφόρο και αγπαημένο δένδρο της αυλής μας.

Θερμές ευχαριστίες στην κα Βούλα Δημητρακοπούλου που μας θυμίζει με αγάπη τις παραδόσεις μας.

Καλή Ανάσταση!