Φωτό: Christianity Art
Δεύτερη Κυριακὴ μετὰ ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση καὶ ἡ Ἐκκλησία μας, στὸ πρόσωπο τοῦ Θωμᾶ, ἑορτάζει τήν «καλὴ ἀπιστία»! Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, τιμάει τὸ παράδοξο θαῦμα, ὅτι ἡ ἀπιστία τοῦ Θωμᾶ ἔγινε πρόξενος βεβαίας πίστεως, ὅπως σημειώνει ὁ ὑμνογράφος: «Ὦ τοῦ παραδόξου θαύματος· ἀπιστία πίστιν βεβαίαν ἐγέννησεν» (τροπάριο τῶν Ἀποστίχων τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς).
Εἶναι ἄραγε ποτὲ δυνατὸν ἀπὸ τὴν ἀπιστία νὰ προκύψῃ πίστη καὶ μάλιστα βεβαία; Γιὰ τὸν ἀγαθὸ Θεό, ποὺ ἐνεργεῖ τὰ πάντα γιὰ τὴν δική μας σωτηρία, τὰ πάντα εἶναι δυνατά. Γι’ αὐτό, ἐξ ἄλλου, εὐδόκησε νὰ στείλῃ στὸν κόσμο καὶ τὸν Υἱό Του τὸν Μονογενῆ, ὄχι γιὰ νὰ κρίνῃ τὸν κόσμο ἀλλὰ γιὰ νὰ σωθῆ ὁ κόσμος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία (Ἰωάν., γ’ 16).
Ἔτσι καὶ στὴν περίπτωση τοῦ ἀπίστου, ὅπως λέμε, Θωμᾶ, ὁ Κύριος ἐργάζεται βάσει σχεδίου.
Ὅταν ἐμφανίστηκε τὴν πρώτη φορὰ στοὺς μαθητές «τῶν θυρῶν κεκλεισμένων», «τότε ὁ Θωμᾶς οἰκονομικῶς οὐχ εὑρέθη μετ’ αὐτῶν» (Δοξαστικό τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς).Ἐὰν ὁ Θωμᾶς ἦταν παρών, δὲν θὰ ἀμφέβαλε, καὶ ἐὰν δὲν ἀμφέβαλε, δὲν θὰ ζητοῦσε νὰ ψηλαφήσῃ τὸν Κύριο, καὶ ἐὰν ὁ Κύριος δὲν τοῦ ἔδινε αὐτὴν τὴν δυνατότητα τῆς ἔρευνας, τότε δὲν θὰ ἀναφωνοῦσε «ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Ἔτσι, οὔτε ἐμεῖς θὰ διδασκόμασταν ἀπὸ τὴν δική του ὁμολογία, ὥστε νὰ ὁμολογοῦμε μὲ τὴν σειρά μας «ὁ Κύριός μας καὶ ὁ Θεός μας»!
Ἡ ἀπιστία λοιπὸν τοῦ Θωμᾶ γέννησε τὴν βεβαία πίστη. Μὲ τὸν τρόπο του ὁ Θωμᾶς «ἐθεολόγει», «ἐγνώρισε τὸν σαρκωθέντα Υἱὸν καὶ Λόγον τοῦ Θεοῦ ὡς πεπονθότα σαρκί καὶ ἐκήρυξε τὸν Ἀναστάντα Θεόν» (Ἀπόστιχο τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς).
Πράγματι, ἐκεῖνος πού «τόλμησε» νὰ ζητήσῃ ἀποδείξεις γιὰ τήν «ἄπιστη πίστη» του ἔγινε ἕνας ἀπὸ τοὺς θερμότερους κήρυκες τοῦ Εὐαγγελίου καὶ μάλιστα στὴν μακρυνὴ Ἰνδία! Πῶς θὰ μποροῦσε νὰ κηρύξῃ στοὺς ἀνθρώπους ὅσα θαυμαστὰ εἶδε κοντὰ στὸν διδάσκαλό Του καὶ νὰ πείσῃ τοὺς ἀπίστους νὰ πιστεύσουν, ἐὰν ὁ ἴδιος πρῶτα δὲν εἶχε πειστῆ;
Νὰ γιατὶ ὁ ἀγαθὸς Κύριος δείχνει συγκατάβαση γιὰ τήν «καλὴ ἀπιστία» τοῦ Θωμᾶ καὶ ὄχι μόνον δὲν τὸν ἐμποδίζει νὰ ἱκανοποιήσῃ τήν «περιέργειά» του ἀλλὰ τὸν ἐνθαρρύνει κιόλας: «Δεῦρο ψηλάφησον τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας μου καὶ τὴν ἀκήρατόν μου πλευράν» (Δοξαστικὸ τῶν Αἴνων τῆς ἑορτῆς).
Εἶναι τέτοιο τὸ μέγεθος τῆς φιλανθρωπίας Του, ὥστε νὰ δέχεται «ὑπὸ Ἰουδαίων ῥαπιζόμενος, ὑπὸ ἀποστόλων ψηλαφώμενος», ἀκόμα καὶ «ὑπὸ τῶν ἀθετούντων αὐτὸν πολυπραγμονούμενος». Δὲν ταπεινώνεται ὁ Κύριος οὔτε ἀπαξιώνεται, ὅταν καταπιάνονται μαζί Του οἱ κάθε λογῆς ἀθετοῦντες. Ἀντιθέτως, μάλιστα! Τὸ γεγονὸς ἄλλωστε ὅτι πολυπραγμονοῦν, ὅτι ἀσχολοῦνται «πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως» μὲ τὸ πρόσωπό Του, ἀποτελεῖ τρανὴ ἀπόδειξη ὅτι ἀναγνωρίζουν τὴν ἀξία Του, καὶ ἄς μὴν θέλουν οἱ ἴδιοι νὰ τὸ παραδεχθοῦν!
Γιὰ νὰ ἐπιστρέψουμε στὸν Θωμᾶ, ἡ ὁμολογία του, μετὰ ἀπὸ τὴν ψηλάφηση τοῦ Κυρίου, εἶναι, πράγματι, «σωτήριος». Εἶναι διπλῆ ὁμολογία πίστεως τοῦ Κυρίου καὶ ὡς ἀνθρώπου καὶ ὡς Θεοῦ: «ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου».
Ὅσο γιὰ τὸν Κύριο «χαίρει ἐρευνώμενος», ἐπειδὴ γνωρίζει ὅτι ἡ ἔρευνά Του μᾶς ὁδηγεῖ στὴν πίστη καὶ στὴν «αἰώνιον ζωήν» (Ἰωάν., ε’ 39 & κ’ 31). Ἔτσι, ζητάει ἀπὸ τὸν καθένα μας, ὅπως καὶ ἀπὸ τὸν Θωμᾶ: «μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός, ἐπίσης δὲ τοῖς ἄλλοις πιστώθητι» (Στιχηρό Τροπάριο τῶν Αἴνων τῆς ἑορτῆς).
Αὐτὸ τό «πιστώθητι τοῖς ἄλλοις» μπορεῖ νὰ ἔχει διπλῆ ἀνάγνωση: Ἀφ’ ἑνός, δεῖξε καὶ στοὺς ἄλλους, Θωμᾶ, διὰ τῆς ἐρευνητικῆς σου πίστεως τὴν Ἀνάστασή μου. Ὅπως διαβάζουμε καὶ στὸ Συναξάριο τῆς ἑορτῆς, ὁ καλὸς Θεὸς οἰκονόμησε ἔτσι τὰ πράγματα καὶ ἄφησε νὰ περάσουν ὀκτὼ ἡμέρες ὕστερα ἀπὸ τὴν ἐμφάνισή Του στοὺς ὑπολοίπους δέκα μαθητές, ἀπουσίᾳ τοῦ Θωμᾶ, γιὰ νὰ αὐξήσῃ καὶ τὸν πόθο τοῦ Θωμᾶ ἀλλὰ κυρίως τὴν ἀπιστία του, τὴν ἀμφιβολία του, ὥστε, δι’ αὐτῆς τῆς καλῆς ἀπιστίας, «μᾶλλον ἡ ἀνάστασις τοῖς εἰσέπειτα πιστωθείη», θὰ γινόταν περισσότερο πιστευτὴ στοὺς μετέπειτα ἡ Ἀνάσταση!
Ἐξ ἄλλου, καὶ ὁ ὑμνολογία τῆς ἡμέρας αὐτὸ ἀκριβῶς τονίζει: πῶς ἡ καλὴ ἀπιστία τοῦ Θωμᾶ ὁδήγησε τοὺς καλοπροαιρέτους νὰ ἀποκτήσουν ἐπίγνωση τῆς πίστεώς των καὶ νὰ ἐνδυναμωθοῦν σὲ αὐτήν («Ὦ καλὴ ἀπιστία τοῦ Θωμᾶ, τῶν πιστῶν τὰς καρδίας εἰς ἐπίγνωσιν ἦξε», Στιχηρὸ τοῦ Ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς). Καὶ ἀλλοῦ ὁ ὑμνογράφος παρατηρεῖ ὅτι ὁ Θωμᾶς, «δι’ ἀπιστίας πιστωσάμενος πάντας», ἀπέδειξε τελικὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου «ἀναμφίλεκτον –ἀναμφίβολη- τοῖς πᾶσιν ἔθνεσιν» (Τροπάριο ζ’ ὠδῆς), καθ’ ὅτι ἡ ἀπιστία του ὑπῆρξε γιὰ μᾶς «γεννήτρια πίστεως» (Τροπάριο ε’ ὠδῆς).
Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ Κύριός μας γνωρίζει τὶς ἀδυναμίες μας καὶ κυρίως τὴν ἀδύνατή μας πίστη ἢ καὶ τὴν δυσπιστία μας, γι’ αὐτὸ μακαρίζει «τοὺς μὴ ἰδόντας καὶ πιστεύσαντας». Ἐπειδή, λοιπόν, εἶναι δύσκολο καὶ γιὰ ἐμᾶς σήμερα, ὅπως ἦταν καὶ γιὰ τὸν Θωμᾶ, νά πιστεύσουμε χωρὶς ἀμφιβολίες καὶ χωρὶς ἀποδείξεις, γι’ αὐτό μᾶς καλεῖ ὁ Κύριος τοὐλάχιστον «νὰ πιστωθοῦμε στοὺς ἄλλους», νὰ ἐνταχθοῦμε δηλαδὴ σὲ ἕνα σύνολο ἀδελφῶν, ποὺ ὅλοι τους ἔχουν ὡς κοινὸ χαρακτηριστικὸ τὴν πίστη στὸν ἴδιο Κύριο, τὸν σαρκωθέντα, παθόντα, ταφέντα καὶ ἀναστάντα Σωτῆρα μας Χριστό!
Γνωρίζει, ἀσφαλῶς, ὁ καρδιογνώστης Κύριος, ὅτι, ἐὰν μένωμε μόνοι, ὅπως ὁ Θωμᾶς, οἱ ἀμφιβολίες μας θὰ αὐξάνωνται, καὶ ὅσο αὐξάνονται, τόσο θὰ ἀγωνιοῦμε καὶ θὰ θλιβώμαστε, ὅπως ὁ ἀπομονωμένος Θωμᾶς. Ἐάν, ὅμως, εἴμαστε «ἕνδεκα» καὶ ὄχι «ἕνας», τότε θὰ εἶναι εὐκολώτερο νὰ ἐνισχυώμαστε καὶ νὰ στηρίζωμε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον στὴν πίστη μας καὶ στὶς ἀμφιβολίες μας.
Στὶς δύσκολες ἡμέρες ποὺ διανύομε χρειάζονται καὶ τὰ δύο, καὶ ἡ ἐνίσχυση τῆς πίστεώς μας καὶ ἡ ὁμολογία. «Ὁ τὸν θάνατον πατήσας καὶ τὸν Θωμᾶν πληροφορήσας», Κύριε, κατεύθυνον καὶ ἐμᾶς, ὅπως τὸν Θωμᾶ, στὴν ζήτησή Σου καὶ στὴν διατράνωση τῆς πίστεώς μας πρὸς δόξα Θεοῦ καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ πάντων τῶν ἀνθρώπων! Ἀμήν!
Χριστὸς Ἀνέστη! Ἀληθῶς!
Σοφία Μπεκρῆ, φιλόλογος-θεολόγος
Ορθόδοξος Πολιτιστικός Σύλλογος ΕΠΑΛΞΕΙΣ
Πηγές-Βοηθήματα:
-Πεντηκοστάριον, Κυριακὴ τοῦ Ἀντίπασχα (Θωμᾶ), Ἔκδοσις τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, Ἐν Ἀθήναις, 2010γ, σελ. 68-92.
-Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Εἰς τὴν Καινήν Κυριακήν. Καὶ εἰς τὸν ἀπόστολον Θωμᾶν (PG 63, σελ. 927-930).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου