Η ΑΠΟΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

         

                                                            Φωτό: pinterest

Η Παναγία που «μετέστη προς την Ζωήν» και δεν εγκατέλειψε τον κόσμο

Ένα πνευματικό αφιέρωμα στην Υπεραγία Θεοτόκο

Η Εκκλησία μας, αφού επί ημέρες έζησε το χαρμόσυνο και συγχρόνως κατανυκτικό μυστήριο της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, φθάνει στην Απόδοση της εορτής, την 23η Αυγούστου. Δεν πρόκειται απλώς για το ημερολογιακό κλείσιμο μιας μεγάλης θεομητορικής πανηγύρεως. Η Απόδοση αποτελεί την τελευταία λαμπρή σφραγίδα μιας εορτής που μάς καλεί να κοιτάξουμε τον θάνατο μέσα από το φως της Αναστάσεως και να αντικρίσουμε την Παναγία όχι ως μια μορφή του παρελθόντος, αλλά ως τη Μητέρα που παραμένει κοντά στην Εκκλησία και πρεσβεύει για τον κόσμο.

Κατά το ημερολόγιο του 2026, η Κυριακή 23 Αυγούστου είναι συγχρόνως η Απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η ΙΒ΄ Κυριακή Ματθαίου. Το λειτουργικό τυπικό της ημέρας συνδυάζει, αναλόγως της τοπικής τάξεως, τα αναγνώσματα της Κυριακής και της εορτής.

Η Εκκλησία, δεν μας αφήνει να φύγουμε από τη μεγάλη εορτή χωρίς ένα τελευταίο μήνυμα: η ζωή δεν τελειώνει στον τάφο, η αγάπη δεν νικιέται από τον θάνατο και η Μητέρα του Χριστού παραμένει Μητέρα και παρηγοριά του λαού του Θεού.

Αχ! αυτά τα εγγόνια μου... Αχ! αυτά τα σημερινά παιδιά

 

Σχεδόν λιπόθυμη από την κούραση, μια γιαγιά στη Βαλύρα με συνάντησε στη γωνία του δρόμου, στο Μπιζάνι. Με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα του ανθρώπου που ζητά όχι τόσο μια απάντηση, όσο μια επιβεβαίωση πως δεν είναι μόνος του στο πρόβλημα.

«Δεν αντέχω», διαμαρτυρήθηκε. «Μήπως κάνω λάθος; Είναι διαφορετικά τα σημερινά παιδιά; Τόσο ανυπάκουα, διαρκώς σε διέγερση, δεν σταματούν ούτε για μεσημεριανό ύπνο! Εμείς γιατί ήμασταν υπάκουα; Ούτε κιχ δεν ακουγόταν μέσα στο σπίτι. Και τα παιδιά μου τόσο ανυπάκουα δεν ήταν. Τι φταίει; Γιατί βλέπω και τα εγγόνια άλλων γιαγιάδων,   δεν είναι  γενικώς πολύ δραστήρια παιδάκια; Αλλά ορισμένα γιατί είναι φρόνιμα; »

Η απορία της είναι πολύ μεγαλύτερη από ένα απλό παράπονο για τα εγγόνια. Κρύβει μέσα της μια ολόκληρη κοινωνική αλλαγή. Κάθε γενιά μεγαλώνει παιδιά διαφορετικά από την προηγούμενη και, όταν έρχεται η ώρα να γίνει παππούς ή γιαγιά, συχνά ανακαλύπτει ότι τα παιδιά του κόσμου δεν συμπεριφέρονται πια όπως εκείνα που θυμάται από τα δικά του παιδικά χρόνια.

Και τότε γεννιέται η γνωστή φράση: «Τα σημερινά παιδιά δεν είναι όπως ήμασταν εμείς».

Την εποχή που κουρεύουν τα αρνιά

                    

Υπάρχει μια εποχή του χρόνου στο χωριό που η φύση μοιάζει να αλλάζει… κομμωτήριο. Τα πρόβατα, που όλο τον χρόνο κυκλοφορούν με την ίδια περίπου «κόμμωση», ξαφνικά οδηγούνται στην αυλή, δένονται ήρεμα σε μια γωνιά και περιμένουν τη σειρά τους. Είναι η εποχή που κουρεύουν τα αρνιά — αν και, για να είμαστε ακριβείς, τα περισσότερα από εκείνα που κουρεύονται έχουν ήδη μεγαλώσει και έχουν γίνει κανονικά πρόβατα. Στην καθομιλουμένη, όμως, «αρνιά» τα λέμε, γιατί στο χωριό η παράδοση έχει τους δικούς της κανόνες.

Το κούρεμα των προβάτων δεν ήταν ποτέ μια απλή πρακτική εργασία. Ήταν μικρό κοινωνικό γεγονός. Μαζεύονταν δυο-τρεις άνθρωποι, ερχόταν ο κουρέας με τα εργαλεία του, κάποιος κρατούσε το ζώο, άλλος έδινε οδηγίες — συνήθως χωρίς να του τις έχει ζητήσει κανείς — και η αυλή γέμιζε μαλλί, φωνές και πειράγματα.

Το πρόβατο, βέβαια, δεν συμμεριζόταν καθόλου τον ενθουσιασμό.

Από τη στιγμή που καταλάβαινε ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει, άρχιζε να κοιτάζει γύρω του με εκείνο το χαρακτηριστικό βλέμμα που μοιάζει να λέει: «Εγώ γιατί; Εκείνο δίπλα γιατί όχι;». Και όταν ερχόταν η σειρά του, η ψυχολογία του περνούσε από διάφορα στάδια.

Ετήσιο Μνημόσυνο του Μακαριστού Ιερέως Δημητρίου Ροβολή

                

Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Ροβολής στο FB

Τελέστηκε το ετήσιο μνημόσυνο του μακαριστού ιερέως Δημητρίου Ροβολή, ο οποίος υπηρέτησε με πίστη, αυταπάρνηση και αστείρευτη αγάπη το χριστεπώνυμο πλήρωμα για 29 ολόκληρα χρόνια στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής,   καθώς και στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννου Ανεμόμυλου Μεσσηνίας, για 7 χρόνια. Μετά το πέρας της ακολουθίας, ο υιός του και ιεροψάλτης, Κωνσταντίνος Ροβολής, εκφώνησε με βαθιά συγκίνηση τον ακόλουθο λόγο:

«Λύραυλος – 3.000 χρόνια Ελληνική Μουσική» στην Αρχαία Μεσσήνη – Δωρεάν λεωφορείο από τη Μεσσήνη

                    

                                                      Φωτoγραφίες: pinterest

Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά περιμένει το κοινό την Τρίτη 25 Αυγούστου 2026, στο Αρχαίο Θέατρο Μεσσήνης, στο πλαίσιο του πολιτιστικού προγράμματος MESSENE ENCOUNTERS 2026.

Στις 20:00, το μουσικό σύνολο «Λύραυλος» παρουσιάζει την εκδήλωση «3.000 χρόνια Ελληνική Μουσική», μια ιδιαίτερη μουσική διαδρομή που συνδέει την αρχαιότητα με το σήμερα.

MESSENE ENCOUNTERS 2026: Από τα Ιθωμαία στο Βίωμα

 

Ένας νέος πολιτιστικός θεσμός κάνει φέτος τα πρώτα του βήματα στη Μεσσήνη και στην Αρχαία Μεσσήνη, φιλοδοξώντας να δημιουργήσει μια ουσιαστική συνάντηση ανάμεσα στην ιστορία, στην τέχνη και στη σύγχρονη κοινωνία.

Πρόκειται για το MESSENE ENCOUNTERS 2026 – «Από τα Ιθωμαία στο Βίωμα», ένα πολυθεματικό πρόγραμμα που πραγματοποιείται από τις 17 έως τις 28 Αυγούστου 2026 και περιλαμβάνει έξι διαφορετικές πολιτιστικές δράσεις:

Θέατρο, μουσική, ποίηση, βιωματικές δράσεις και κινηματογράφο, με επίκεντρο τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη.

Η ονομασία «Encounters» – «Συναντήσεις» – αποτυπώνει ουσιαστικά και τη φιλοσοφία της διοργάνωσης: Τη συνάντηση του παρελθόντος με το παρόν, της αρχαίας κληρονομιάς με τη σύγχρονη δημιουργία και, κυρίως, των ανθρώπων με τον ίδιο τον τόπο και την ιστορία του.

Ο Δίσκος του Μαλιάνο: όταν η φροντίδα μοιάζει να νικά τον θάνατο

  

  

Υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα που μας μιλούν για βασιλιάδες, πολέμους, θεούς και μεγάλες αυτοκρατορίες. Και υπάρχουν κάποια άλλα, πολύ μικρότερα, που μας φέρνουν απροσδόκητα κοντά σε έναν άνθρωπο που έζησε χιλιάδες χρόνια πριν. Ο Δίσκος του Μαλιάνο ανήκει σε αυτή τη δεύτερη, πιο σπάνια κατηγορία.

Πρόκειται για μια μικρή, καμπύλη πλάκα από μόλυβδο, περίπου 7 επί 8 εκατοστά και βάρους περίπου 191 γραμμαρίων, η οποία βρέθηκε το 1882 στην περιοχή του Μαλιάνο της Τοσκάνης, περίπου δύο χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του σημερινού Μαλιάνο, στην κοιλάδα του ποταμού Αλμπένια της Ιταλίας. Χρονολογείται περίπου στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. και σήμερα φυλάσσεται στο Museo Archeologico Nazionale di Firenze, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Φλωρεντίας.

 Η πλάκα είναι ιδιαίτερη όχι μόνο για την ηλικία και το υλικό της, αλλά κυρίως για την επιγραφή της. Το κείμενο είναι χαραγμένο και στις δύο πλευρές, με τις λέξεις να αναπτύσσονται σπειροειδώς από την περιφέρεια προς το κέντρο. Με περισσότερες από εβδομήντα λέξεις, συγκαταλέγεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα σωζόμενα κείμενα της Ετρουσκικής γλώσσας.

Και εδώ αρχίζει το μυστήριο.

Ο Προφήτης Σαμουήλ , το παιδί που έμαθε να ακούει τη φωνή του Θεού

                  

 

Σήμερα, 20 Αυγούστου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Προφήτη Σαμουήλ, μιας από τις σημαντικότερες μορφές της Παλαιάς Διαθήκης. Η εκκλησιαστική παράδοση τον παρουσιάζει ως προφήτη του Θεού από την παιδική του ηλικία, τελευταίο Κριτή του Ισραήλ και εκείνον που έχρισε τους δύο πρώτους βασιλείς, τον Σαούλ και τον Δαβίδ. Η μνήμη του συνδέεται ιδιαίτερα με την προσευχή της μητέρας του Άννας, την αφιέρωσή του στον Θεό και τη νυχτερινή κλήση του: «Λάλησον, Κύριε, ὅτι ἀκούει ὁ δοῦλός σου» (Α΄ Βασ. 3:9).

Η ζωή του Σαμουήλ βρίσκεται σε ένα μεγάλο μεταίχμιο: ο παλαιός κόσμος των Κριτών υποχωρεί και αρχίζει η εποχή της βασιλείας. Ο Σαμουήλ βρίσκεται στο κέντρο αυτής της μετάβασης, όχι ως πολιτικός αρχηγός που επιδιώκει την εξουσία, αλλά ως προφήτης που υπενθυμίζει ότι πάνω από κάθε ανθρώπινο βασιλιά υπάρχει ο αληθινός Βασιλιάς, ο Θεός (Brueggemann, 1990).

Και ίσως γι’ αυτό η μορφή του παραμένει τόσο επίκαιρη: ο Σαμουήλ είναι ο άνθρωπος που δεν προσπαθεί πρώτα να μιλήσει για τον Θεό. Μαθαίνει πρώτα να ακούει τον Θεό.

Η Βαλύρα ανακαλύπτει ξανά την πεπιτάδα

                       

                                                                    Φωτό: Pinterest

Έλεγαν οι αείμνηστες γιαγιάδες μας πως οι γονείς τους, στην προπολεμική Βαλύρα, ήταν ιδιαίτερα αυστηροί με όλα. Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο. Γνώριζαν πώς να αξιοποιούν ό,τι τους έδινε η γη και η γνώση αυτή περνούσε από γενιά σε γενιά, όχι μέσα από βιβλία, αλλά μέσα από την καθημερινή πράξη, το παράδειγμα και τη μνήμη.

Οι γιαγιάδες μας δεν πετούσαν τους σπόρους από τα πεπόνια. Στα παιδικά μάτια, η εικόνα αυτή έμενε αρχικά ως μια απλή ανάμνηση: οι σπόροι μαζεύονταν, καθαρίζονταν και φυλάγονταν για τη σπορά της επόμενης χρονιάς.

Δεν ήταν όμως μόνο αυτό.

Στη μνήμη ορισμένων Βαλυραίων διατηρούνται ακόμη εικόνες από τις γιαγιάδες που άπλωναν τους καθαρούς σπόρους του πεπονιού, τους σκέπαζαν και τους άφηναν να στεγνώσουν στη σκιά. Αργότερα τους έσπαγαν με το γουδοχέρι μέσα στο χαβάνι. Η εικόνα αυτή, που για ένα παιδί έμοιαζε ίσως ασήμαντη, έκρυβε μια ολόκληρη παράδοση διατροφής και οικονομίας του νοικοκυριού.

Και τότε ερχόταν η πεπιτάδα.

Νυφούλα σε αναμονή

                         

Τον συνάντησε πριν από είκοσι χρόνια και τον ερωτεύθηκε με την πρώτη ματιά. Όχι μόνο γιατί ήταν ένας άνδρας όμορφος, δυνατός, ένας άνθρωπος που έμοιαζε να μπορεί να γίνει εγγύηση στη ζωή της, αλλά γιατί πίσω από εκείνον αναγνώρισε, ίσως ασυνείδητα, το βαθύτερο αντικείμενο του πόθου της: τη λαχτάρα μιας κόρης να συναντήσει έναν αληθινό άνδρα, έναν άνδρα με το ταπεραμέντο του πατέρα της. Εκείνου που θυσίασε τη ζωή του για χάρη της και τον οποίο εκείνη λάτρεψε με άδολη αγάπη που μόνο ένα παιδί μπορεί να νιώσει.

Κάπου εκεί γεννήθηκε το μεγάλο κίνητρο, το ανομολόγητο ερέθισμα μιας αλησμόνητης στιγμής που έμελλε να την ενώσει μαζί του για πάντα.

Κι ύστερα την ταλάνισαν αλύπητα όλα τα απρόσμενα.

Η ψυχική νόσος. Η φυλακή του συντρόφου. Οι ανατροπές. Οι μέρες που έχασαν το σχήμα τους και οι νύχτες που έμοιαζαν ατέλειωτες. Η ζωή, σαν βάρκα σε άγριο πέλαγος, γέρνει εδώ και είκοσι ολόκληρα χρόνια, μα δεν βυθίζεται. Παλεύει με τα κύματα, παίρνει νερά, τρίζει στα σωθικά της, μα κάθε φορά ορθοποδίζει περήφανα.

Κι εκείνη παραμένει όρθια.

Βομβαρδίζεται ο εγκέφαλος από ψευδαισθήσεις, βασανίζεται αλύπητα ο ψυχισμός, μα το χαμόγελο της αισιοδοξίας δεν εγκαταλείπει τα χείλη της. Σαν μικρό καντήλι που αρνείται να σβήσει μέσα στην καταιγίδα, επιμένει να φωτίζει και να ελκύει τη θετική ενέργεια γύρω της.

Η Ιστορία του Μπεζεστενίου της Βαλύρας μέσα από τα Πρακτικά της Κοινότητας

           

Δίπλα στο στηθαίο της νοτιοανατολικής πλευράς της γέφυρας της Μαυροζούμενας, στη Βαλύρα, βρίσκεται ένα κτίσμα που συνδέθηκε στενά με την εμπορική και κοινωνική ζωή του χωριού κατά τον 20ό αιώνα: το παλιό Μπεζεστένι. Πρόκειται για έναν χώρο που γνώρισε κατά το παρελθόν ένδοξες ημέρες, καθώς φιλοξένησε εμποροπανηγύρεις, ζωοπανηγύρεις και άλλες δραστηριότητες της τοπικής κοινωνίας.

Σημαντικές πληροφορίες για την ιστορία του Μπεζεστενίου διασώζονται στα Πρακτικά της Κοινότητας Βαλύρας. Τα σχετικά αρχεία έχει συλλέξει και καταγράψει ο καθηγητής Βιολογίας και ιστοριοδίφης κ. Ιωάννης Δ. Λύρας, προσφέροντας πολύτιμο υλικό για την ανασύσταση της ιστορίας του κτίσματος και της εποχής του.

Το Μπεζεστένι της Βαλύρας: Ένας ιστορικός τόπος μνήμης, παράδοσης και προοπτικής για τις επόμενες γενιές

 

Προτεινόμενη διαμόρφωση του χώρου
 

Υπάρχουν ορισμένοι τόποι που δεν είναι απλώς σημεία πάνω στον χάρτη. Είναι τόποι στους οποίους συναντώνται η Ιστορία, η μνήμη, η οικονομική ζωή και η καθημερινότητα των ανθρώπων. Ένας τέτοιος τόπος είναι το Μπεζεστένι της Βαλύρας, το πλάτωμα που βρίσκεται δίπλα στο νοτιοανατολικό στηθαίο της ιστορικής γέφυρας του ποταμού Μαυροζούμενα, στη θέση όπου, σύμφωνα με την τοπική ιστορική παράδοση, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης έστησε την ενέδρα του εναντίον του Οθωμανικού σώματος που κατέφθασε από την Ανδρούσα κατά τις πρώτες ημέρες της Επανάστασης του 1821.

Η θέση αυτή παρουσιάζει μια μοναδική ιδιαιτερότητα. Από τη μία πλευρά συνδέεται με ένα σημαντικό επεισόδιο της Επανάστασης και την πορεία του Κολοκοτρώνη προς την   Αρκαδία. Από την άλλη, αποτελεί έναν χώρο που για   γενιές συνδέθηκε με την εμπορική και κοινωνική ζωή της Βαλύρας και των γύρω χωριών.

Αφιέρωμα: Η Βασκανία των Ανθρώπων και της Φύσης-η Ορθόδοξη Αντιμετώπιση

    

 

Εισαγωγή

Η βασκανία, γνωστή στον λαό μας ως «μάτιασμα» ή «κακό μάτι», αποτελεί μία από τις παλαιότερες και βαθιά ριζωμένες δοξασίες του Ελληνικού και ευρύτερα του Μεσογειακού λαϊκού πολιτισμού. Η λέξη «βασκανία» συνδέεται ήδη από την αρχαιότητα με τον φθόνο, την κακολογία και την πεποίθηση ότι το βλέμμα ενός ανθρώπου μπορεί να επιφέρει βλάβη σε έναν άλλον. Η πίστη αυτή απαντά σε πολλές κοινωνίες και εποχές και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ο άνθρωπος προσπάθησε να ερμηνεύσει το ξαφνικό κακό, την ασθένεια, την ατυχία ή τον ανεξήγητο μαρασμό.

Στην Ελληνική λαϊκή παράδοση η βασκανία δεν περιορίζεται μόνο στον άνθρωπο. Συχνά γίνεται λόγος για «μάτιασμα» ζώων, δέντρων, λουλουδιών, καρπών, ακόμη και αγαθών που ξεχωρίζουν για την ομορφιά ή την ευφορία τους. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, διότι φανερώνει πόσο στενά αισθανόταν ο παραδοσιακός άνθρωπος δεμένη τη δική του ζωή με τη φύση και ολόκληρη τη δημιουργία.

Η χριστιανική προσέγγιση, όμως, μας καλεί να μην εγκλωβιζόμαστε στον φόβο ούτε στη μαγική αντίληψη. Μας καλεί να στραφούμε στον Θεό, στην προσευχή, στην ταπείνωση, στην αγάπη και στην εμπιστοσύνη προς το θείο θέλημα.

Τα αμπελοφάσουλα και τα αδέλφια τους στους κήπους της Βαλύρας

   

Ένα καλοκαιρινό λαογραφικό ταξίδι από τον κήπο στο τραπέζι

Στους παλιούς κήπους της Βαλύρας, εκεί όπου το χώμα δεχόταν τον σπόρο και η φροντίδα του ανθρώπου τον μετέτρεπε σε καρπό, κάθε φυτό είχε τη δική του θέση και τη δική του χρησιμότητα.

Ανάμεσα στα λαχανικά του καλοκαιριού ξεχώριζαν τα αμπελοφάσουλα, τα μακριά και τρυφερά φασολάκια που  σκαρφαλώνουν ψηλά,  τυλίγονται στα καλάμια ή στα καλαμπόκια και  χαρίζουν απλόχερα την παραγωγή τους. Είναι ένας μικρός πράσινος θησαυρός του μποστανιού, που ακόμη και σήμερα στολίζει τους κήπους της Βαλύρας.

Μαζί τους, όμως, μπορούμε να φανταστούμε ολόκληρη την οικογένεια του παλιού κήπου: το καλαμπόκι, το φασόλι και την κολοκύθα, τις γνωστές «Τρεις Αδελφές». Και λίγο πιο πέρα, στην άκρη του κήπου, κοντά στον φράχτη, να στέκεται ψηλός ο ηλίανθος, σαν ένας φωτεινός φύλακας του μποστανιού.

Έτσι, ο κήπος δεν ήταν απλώς ένας τόπος καλλιέργειας. Ήταν ένας μικρός κόσμος όπου κάθε φυτό είχε τη θέση του.

Τα ζώα ως «σιωπηλοί διδάσκαλοι» του ανθρώπου

           

Η ακτημοσύνη, η υπομονή, η υπακοή και η ευσπλαχνία μέσα από τη ζωή των ζώων και των Αγίων

Εισαγωγή

Ευχόμαστε όλοι μας να έχουμε υγεία, ειρήνη στην καρδιά, δύναμη στις δοκιμασίες, υπομονή στις δυσκολίες και μια ζωή γεμάτη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό και αγάπη προς κάθε δημιούργημά Του. Είθε να μπορούμε να βλέπουμε πίσω από τα απλά περιστατικά της καθημερινότητας βαθύτερα πνευματικά μηνύματα και να αποκτούμε μια καρδιά περισσότερο ευαίσθητη, ταπεινή και ελεήμονα.

Αφορμή για το παρόν άρθρο αποτελεί η γνωστή εικόνα με τον λόγο που αποδίδεται στον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη, σύμφωνα με τον οποίο τα ζώα, χωρίς να διαθέτουν τον ανθρώπινο λογισμό, πολλές φορές μας διδάσκουν με τη συμπεριφορά τους την ακτημοσύνη, την υπομονή, την υπακοή και την εργατικότητα. Το αρχικό υλικό που εξετάσαμε αναπτύσσει ακριβώς αυτή τη σκέψη, συνδέοντάς την με τη βιβλική και πατερική παράδοση.

Η σκέψη αυτή είναι βαθιά ασκητική. Ο Άγιος Παΐσιος δεν κοιτάζει τα ζώα απλώς με φιλοζωικό ενδιαφέρον. Τα παρατηρεί και, μέσα από αυτά, εξετάζει τον άνθρωπο. Ένα ζώο που εργάζεται ακούραστα γίνεται αφορμή να αναρωτηθούμε για τη δική μας υπομονή. Ένα ζώο που αρκείται στα αναγκαία γίνεται έλεγχος της δικής μας πλεονεξίας. Ένα ζώο που υπακούει γίνεται καθρέφτης της δικής μας ανυπακοής.

Η σκέψη αυτή, όμως, δεν αρχίζει ούτε τελειώνει στον Άγιο Παΐσιο. Βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στην Αγία Γραφή και στην πατερική παράδοση. Ο Μέγας Βασίλειος, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος και πολλοί άλλοι Πατέρες χρησιμοποιούν τη δημιουργία ως ένα μεγάλο «βιβλίο» μέσα από το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να μάθει τον Δημιουργό αλλά και να γνωρίσει καλύτερα τον ίδιο τον εαυτό του.

Παναγιώτης και Παναγιώτα: Μία σχέση στοργής αήττητη στον χρόνο στον σύγχρονο διάκοσμο της Βαλύρας

                         

Η όμορφη Βαλύρα Μεσσηνίας ανέκαθεν είχε να επιδείξει μοναδικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων της, όχι μόνο η παλιά Βαλύρα, που η ζωή είχε αργό ρυθμό, τα βάσανα ήταν πολλά και η καρδιά των ανθρώπων έστεκε σαν αναμμένο καντήλι μπροστά στην εικόνα της Παναγίας. Η Βαλύρα ποτέ δεν κλειδώνει την καρδιά της κι αν ο χρόνος κλέβει αλύπητα τα γεννήματά της, έρχεται ο καιρός που, σαν πανάρχαιοι και αθάνατοι σπόροι στη γη, βλέπουν σε νέα σώματα το φως της ζωής και καρπίζουν αθάνατους καρπούς ψυχής.

Πριν εξήντα χρόνια ο αείμνηστος Σωτήρης Ντουραμάκος έφερε νυφούλα στη Βαλύρα την κυρία Χρυσούλα, την ανθισμένη αυτή ψυχή, που οι γλάστρες της ψυχής της εναρμονίζονται με εκείνες στο ψηλό της μπαλκόνι και μοσχοβολά ο δρόμος, ακριβώς απέναντι από τον ιερό ναό του Αγίου Αθανασίου, του πολιούχου της Βαλύρας. Ο Κύριος ευλόγησε τον γάμο τους με δύο όμορφους, υγιείς και προκομένους γιους, τον Δημήτρη και τον Παναγιώτη. Και ο μεν Δημήτρης βρήκε τη σύντροφο της ζωής του, την Ειρήνη, και έφερε στη ζωή τρεις πανέμορφες κόρες, ο Παναγιώτης έμελλε να υπηρετήσει στο πατρικό του σπίτι ως άγγελος προστάτης της μητέρας του και των αγαπημένων του ανιψιών.

Το μεγάλο προσκύνημα στην κορυφή της Ιθώμης τη δεκαετία του 1960

 

Ήταν παραμονή της μεγάλης γιορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στα χρόνια της δεκαετίας του 1960. Η Ιθώμη, όπως και σήμερα, στεκόταν αγέρωχη πάνω από τη Μεσσηνία, λουσμένη στο φως του Αυγούστου, και στα μονοπάτια της ανηφόριζαν ευλαβικά οι προσκυνητές για να συναντήσουν την Παναγία Βουλκανιώτισσα. Ανάμεσά τους βρισκόταν μια ευλογημένη και αλησμόνητη παρέα Βαλυραίων: μέλη των οικογενειών Δημητρακόπουλου, Σταθόπουλου και Τάσου Μακρή.

Είχαν ξεκινήσει με τα πόδια από τη Βαλύρα και είχαν ήδη διανύσει τη διαδρομή ως τη Νέα Ιερά Μονή Βουλκάνου. Εκεί, όμως, δεν τελείωνε το προσκύνημα. Τους περίμεναν ακόμη τουλάχιστον έξι χιλιόμετρα ανηφορικού δρόμου, ώσπου να φθάσουν στην Παλαιά Μονή, στην κορυφή της Ιθώμης, εκεί όπου άλλοτε δέσποζε ο αρχαίος ναός του Δία Ιθωμάτα.

Ήταν άνθρωποι της πίστης. Είχαν προετοιμαστεί ψυχικά και σωματικά, έχοντας προηγουμένως νηστέψει δεκατέσσερις ολόκληρες ημέρες. Η νηστεία δεν ήταν γι’ αυτούς απλώς αποχή από ορισμένες τροφές· ήταν μια πορεία εσωτερικής κάθαρσης, μια σιωπηλή προετοιμασία για τη συνάντηση με την Παναγία. Τώρα, με καθαρή καρδιά και ήρεμο λογισμό, έπαιρναν τον ανήφορο.

Στα κράσπεδα της Βουλκανιώτισσας και στα πύρινα αλώνια της Ιθώμης

 

.

Παραμονή Δεκαπενταύγουστου, ένα επίμονο αεράκι φύσηξε στη Βαλύρα και άνοιξε αδιάκριτα τα παραθυρόφυλλα της καρδιάς. Πέρασε από τα στενά του χωριού, χάιδεψε τις αυλές, ανακάτεψε τα φύλλα των δέντρων και, σαν παλιός γνώριμος, ξύπνησε μέσα στις ψυχές εκείνες τις παιδικές, αλησμόνητες προσκυνηματικές μνήμες που ο χρόνος δεν κατάφερε να σβήσει.

Η Παναγία η Βουλκανιώτισσα καλούσε και πάλι.

Στην κορυφή της Ιθώμης, εκεί όπου η παλιά Μονή στέκει ανεμοδαρμένη, αλλά αθάνατη και φωτεινή στο πέρασμα των αιώνων, θα τελούνταν η ιερά αγρυπνία. Κι ενώ κάποιοι, εκ του ασφαλούς, με τα προηγμένα οχήματά τους θα διέσχιζαν το διάσελο της Εύας και της Ιθώμης για να φθάσουν γρήγορα στον προσκυνηματικό τους προορισμό, τρεις γυναίκες, περασμένες για τα καλά τα εξήντα, χωρίς να είναι αθλήτριες και χωρίς να υπολογίσουν την κούραση, είχαν πάρει την απόφασή τους:

Θα φθάσουμε περπατώντας από το ύψος της Νέας Μονής.

Σοφία Μπεκρῆ : «…καὶ κλίμαξ πρὸς οὐρανὸν ὁ τάφος γίνεται»

                       

Ὁ Ἰωάννης Δαμασκηνός, στὸν δικό του Κανόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, δηλώνει ὅτι θὰ ψάλη μὲ χαρά («γηθόμενος») γιὰ τὸ μεγάλο αὐτὸ καὶ θαυμαστὸ γεγονός: «Ἄσω γηθόμενος ταύτης τὴν Κοίμησιν» (Εἱρμὸς τῆς α’ ὠδῆς). Καὶ εἶναι θαυμαστὴ ἡ Κοίμηση, διότι ἡ Παναγία, τρεῖς ἡμέρες ἀργότερα, ἀνέστη, καὶ κατόπιν ἀνελήφθη στοὺς οὐρανούς. Μετέστη, λοιπόν, πρὸς τὴν αἰώνιο ζωή, ἐκείνη ποὺ ὑπῆρξε «ἡ μήτηρ τῆς ζωῆς», ὅπως ἀκοῦμε στὸ Ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς. 

Πράγματι, τάφος καὶ θάνατος δὲν μπόρεσαν νὰ κρατήσουν τήν «πρόξενον τῆς ζωῆς». Ἀντιθέτως, μάλιστα! Ὁ τάφος της γίνεται «κλίμαξ πρὸς οὐρανόν», διότι ἡ Παναγία, μὲ τὴν γέννηση τοῦ Θεανθρώπου, λύτρωσε τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ χάρισε σὲ ὅλους μας τὴν σωτηρία καί «ζωὴν τὴν αἰώνιον». 

Τὰ «παράδοξα» τῆς Κοιμήσεως

                 

Τιμοῦμε καὶ μεγαλύνομε, ὅπως κάθε χρόνο, καὶ ἐφέτος, στὴν ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως, τὴν Παναγία Μητέρα μας, «τὴν ὑψηλοτέραν τῶν οὐρανῶν καὶ καθαρωτέραν λαμπηδόνων ἡλιακῶν». Ἐκφράζομε τὴν εὐγνωμοσύνη μας στὴν «Δέσποιναν τοῦ κόσμου, τὴν λυτρωσαμένην ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας» τοῦ αἰωνίου θανάτου καὶ «δωρησαμένην ἡμῖν ζωὴν τὴν αἰώνιον». Συγχρόνως, δέ, εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι «ἡ δύναμις τῶν ἀβοηθήτων καὶ ἡ ἐλπίς τῶν ἀπελπισμένων», τώρα ποὺ «κατέλιπε τὸν κόσμον», ὄχι μόνον δὲν θὰ μᾶς ἀφήσῃ μόνους στὶς συμφορὲς τοῦ βίου μας, ἀλλὰ θὰ δέεται, ἀπὸ τὴν οὐράνια κατοικία της, μὲ ἀκόμη μεγαλύτερη παρρησία «ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν».