1. Εισαγωγή
Η προαναγγελία του Πάθους αποτελεί κεντρικό σημείο. Ο Χριστός δεν αιφνιδιάζεται από τα γεγονότα, αλλά τα γνωρίζει και τα αποδέχεται εκουσίως.Ο Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σχολιάζει το παράλληλο χωρίο στο κατά Ματθαίον (Ομιλία ΞΕʹ, PG 58, 619-622), όπου αναφέρεται στο αίτημα των υιών του Ζεβεδαίου και επισημαίνει την ατελή κατανόηση της δόξας χωρίς τον σταυρό. Τονίζει ότι η επανάληψη αυτής της προαναγγελίας γίνεται για να ενισχύσει τους μαθητές, ώστε να μην σκανδαλιστούν όταν δουν τα γεγονότα να πραγματοποιούνται.
Η παρέμβαση των υιών του Ζεβεδαίου φανερώνει την ανθρώπινη αδυναμία. Παρά τη διδασκαλία περί θυσίας, εκείνοι ζητούν δόξα. Ο Ιερός Χρυσόστομος παρατηρεί με διάκριση ότι δεν πρόκειται για κακία αλλά για ατελή κατανόηση. Η επιθυμία τους αποκαλύπτει την τάση του ανθρώπου να αναζητεί την εξύψωση χωρίς τον αγώνα.
Η απάντηση του Χριστού με την εικόνα του «ποτηρίου» έχει βαθύ συμβολισμό. Οι Πατέρες ερμηνεύουν το ποτήριο ως το Πάθος και τον Σταυρό.Ο Ἅγιος Γρηγόριος Νύσσης, στο έργο του Κατὰ Εὐνομίου (PG 45, 492 κ.ε.), ερμηνεύει τη σωτηρία ως απελευθέρωση, συνδέοντας το «λύτρον ἀντὶ πολλῶν» με την αποκατάσταση της ανθρώπινης φύσεως. Υπογραμμίζει ότι η συμμετοχή στη δόξα του Χριστού προϋποθέτει συμμετοχή στον πόνο Του. Δεν υπάρχει Ανάσταση χωρίς Σταυρό.
Η κορύφωση της περικοπής είναι η διδασκαλία περί διακονίας. «Ὃς ἂν θέλῃ μέγας γενέσθαι… διάκονος».Ο Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, στα Κεφάλαια περί ἀγάπης (PG 90, 964-965), διδάσκει ότι η τελειότητα εκφράζεται μέσα από την ταπείνωση και τη θυσιαστική αγάπη, που συνδέεται άμεσα με τη διδασκαλία του Χριστού περί διακονίας. Λέγει ότι η αληθινή μεγαλοσύνη δεν βρίσκεται στην κυριαρχία αλλά στην αγάπη που θυσιάζεται. Ο Χριστός ανατρέπει πλήρως τα κοσμικά πρότυπα εξουσίας.
Το «λύτρον ἀντὶ πολλῶν» αποτελεί θεμέλιο της σωτηριολογίας. Ο Χριστός προσφέρει τη ζωή Του για την ελευθερία των ανθρώπων.Ο Ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας, στο Υπόμνημα εἰς τὸ Κατὰ Λουκᾶν (PG 72, 912-916), αναπτύσσει την έννοια της διακονίας ως ουσία της θείας οικονομίας. Βλέπει εδώ την αποκατάσταση της σχέσης ανθρώπου και Θεού, ενώ ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος τονίζει ότι η θυσία αυτή είναι καρπός άπειρης αγάπης.
Η επιθυμία για διάκριση και πρωτιά είναι βαθιά ανθρώπινη. Εκδηλώνεται στην εργασία, στις σχέσεις, ακόμη και στην πνευματική ζωή. Θέλουμε να ξεχωρίζουμε, να αναγνωριζόμαστε, να δικαιωνόμαστε. Όμως ο Χριστός δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο: εκείνον της σιωπηλής προσφοράς.
Στην καθημερινότητα, ένας γονιός που θυσιάζεται για το παιδί του χωρίς να περιμένει ανταπόδοση ζει αυτή την Ευαγγελική αλήθεια. Ένας εργαζόμενος που βοηθά τους συναδέλφους του χωρίς να επιδιώκει προβολή γίνεται εικόνα διακονίας.
Η φράση «ὃς ἂν θέλῃ πρῶτος εἶναι» δεν καταργεί την επιθυμία για πρόοδο, αλλά τη μεταμορφώνει. Ο άνθρωπος καλείται να γίνει πρώτος στην αγάπη, στην υπομονή, στη συγχώρηση. Εκεί βρίσκεται το αληθινό μεγαλείο.
Ο δρόμος του Χριστού περνά από το ποτήριο του πόνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος είναι αυτοσκοπός, αλλά ότι μέσα από αυτόν ωριμάζει η ψυχή. Όταν ο άνθρωπος υπομένει με πίστη, τότε ο πόνος γίνεται γέφυρα προς τον Θεό.
Πολλές φορές ζητούμε τη χαρά χωρίς να περάσουμε από την άσκηση. Θέλουμε την ειρήνη χωρίς να αγωνιστούμε για συγχώρηση. Όμως η πνευματική ζωή έχει πορεία και βάθος.
Η διακονία αρχίζει από μικρά πράγματα: ένα χαμόγελο, έναν καλό λόγο, μια πράξη κατανόησης. Αυτά φαίνονται μικρά, αλλά έχουν αιώνια αξία.
Ο Χριστός δεν εξουσιάζει αλλά υπηρετεί. Αυτό είναι το πρότυπο κάθε χριστιανού. Όσο περισσότερο υπηρετούμε, τόσο περισσότερο πλησιάζουμε Εκείνον.
Η ταπείνωση δεν είναι αδυναμία αλλά δύναμη. Είναι η ικανότητα να αγαπάς χωρίς όρους και να προσφέρεις χωρίς φόβο.
Όταν ο άνθρωπος μάθει να βλέπει τον άλλον ως αδελφό και όχι ως ανταγωνιστή, τότε αλλάζει όλη του η ζωή.
Η κοινωνία μας προβάλλει την επιτυχία ως κυριαρχία. Το Ευαγγέλιο την παρουσιάζει ως θυσία. Αυτή η αντίθεση είναι καθοριστική.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει να δίνουμε χρόνο στους άλλους, να ακούμε πραγματικά, να στεκόμαστε δίπλα στον πόνο.
Η καρδιά που υπηρετεί γεμίζει από χαρά που δεν εξαρτάται από εξωτερικές συνθήκες.
Ο άνθρωπος που αγαπά δεν φοβάται να χάσει, γιατί γνωρίζει ότι ήδη έχει βρει το ουσιαστικό που θα τον οδηγήσει στο καθ' ομοίωσιν με τον Θεό εντός του.
Η σταυρική πορεία δεν είναι εύκολη, αλλά είναι αληθινή. Και οδηγεί στην Ανάσταση, που δεν είναι μόνο γεγονός μελλοντικό αλλά εμπειρία παρούσα.
Όταν συγχωρούμε, ανασταινόμαστε εσωτερικά. Όταν αγαπούμε, ζούμε την αιωνιότητα από τώρα.
Η διακονία τελικά δεν ωφελεί μόνο τον άλλον αλλά μεταμορφώνει και εμάς.
Μέσα από αυτήν μαθαίνουμε να μοιάζουμε στον Χριστό.
Και τότε η ζωή αποκτά νόημα βαθύτερο και αληθινό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου