Μια αγκαλιά, χίλιες λέξεις

                     

                                                                      Φωτό: Pinterest

Σήμερα, στην Παγκόσμια Ημέρα της Αγκαλιάς, θυμόμαστε κάτι απλό που συχνά ξεχνάμε: πόση δύναμη κρύβεται σε μια ανθρώπινη επαφή. Μια αγκαλιά μπορεί να ειπωθεί χωρίς φωνή, να ακουστεί χωρίς λέξεις και να μείνει στη μνήμη περισσότερο από κάθε φράση που ειπώθηκε ποτέ.

Η αγκαλιά είναι η πιο άμεση μορφή επικοινωνίας. Δεν χρειάζεται εξηγήσεις, δεν ζητά δικαιολογίες. Είναι εκείνη η στιγμή που δύο άνθρωποι μοιράζονται χώρο, χρόνο και συναίσθημα. Μπορεί να είναι σύντομη ή παρατεταμένη, διστακτική ή αποφασιστική, γεμάτη χαρά ή φορτισμένη από λύπη. Σε κάθε περίπτωση, λέει την αλήθεια.

Το δώρο του μπάρμπα Δημητρού

 

                                                                    Φωτό: Pinterest

Ο μπάρμπα Δημητρός ήταν ένας απόφοιτος του Σχολαρχείου, πολύ εργατικός γεωργός της δεκαετίας του 1960. Είχαν ήδη μεγαλώσει τέσσερα παιδιά του, ζούσαν στην Αμερική, και έμενε στο παλιό πατρικό του σπίτι έξω από τη Μεσσήνη, με την καλή του σύζυγο και άριστη νοικοκυρά, την κυρά Αγνή. Όταν τα παιδιά ήταν μικρά, το πρόγραμμα της οικογένειας ήταν πλούσιο σε δραστηριότητες· έτρεχαν οι δύο γονείς να προλάβουν τα πάντα. Τώρα όμως, που η οικογενειακή φωλιά είχε αδειάσει, ένα παράπονο σκέπαζε τα πάντα, μαζί με τα ροζιασμένα χέρια, τις βαθιές ρυτίδες στο μέτωπο και τα χιονισμένα τους μαλλιά.

Ο μπάρμπα Δημητρός, για να μην κάθεται μέσα στο σπίτι, να σκέφτεται και να μελαγχολεί, πάντα κάποια αγροτική εργασία έβρισκε καθημερινά, για να απασχολείται μέχρι το ηλιοβασίλεμα.

Η  κυρά Αγνή είχε εναποθέσει τις ελπίδες της στον Θεό· πήγαινε τακτικά στην εκκλησία, επισκεπτόταν συνομήλικες γειτόνισσες, συγγενείς και φίλες, μαγείρευε, έφτιαχνε παραδοσιακά γλυκίσματα και έπλεκε πουλόβερ και ζακέτες για τον άνδρα της. Συντροφιά της ήταν ένα όμορφο, χνουδωτό, ασπρόμαυρο γατάκι, που το φρόντιζε σαν παιδί της.

Παραμονή της ονομαστικής της εορτής, στις 20 Ιανουαρίου 1961, προς το απόγευμα,

Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής: Θεολογία, Μαρτύριο καὶ Πνευματικὴ Παρακαταθήκη

                             

intheopatoron.blogspot.com

Εἰσαγωγή

Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής (580–662 μ.Χ.) συγκαταλέγεται ἀναμφίβολα μεταξὺ τῶν κορυφαίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν βαθύτερων θεολόγων τῆς χριστιανικῆς παραδόσεως. Ἡ σκέψη του δὲν περιορίζεται σὲ ἕνα στενὸ δογματικὸ πλαίσιο, ἀλλὰ ἀναπτύσσεται ὡς ὀλιστικὴ θεώρηση τοῦ κόσμου, τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ Θεοῦ. Στὸ πρόσωπό του συναντῶνται ἡ φιλοσοφικὴ παιδεία τῆς ὕστερης ἀρχαιότητας, ἡ πατερικὴ θεολογία τῶν Καππαδοκῶν, ἡ μυστικὴ παράδοση τοῦ Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου καὶ ἡ ἀσκητικὴ πείρα τῆς μοναχικῆς ζωῆς.

Ἡ προσωνυμία «Ὁμολογητής» δὲν δηλώνει ἀπλῶς ὀρθὴ δογματικὴ τοποθέτηση, ἀλλὰ ὑποδηλώνει μαρτυρικὴ στάση ζωῆς. Ὁ Μάξιμος ὁμολόγησε τὴν ἀλήθεια τῆς πίστεως ὄχι μὲ λόγια εὔκολα, ἀλλὰ μὲ φυλακίσεις, ἐξορίες, βασανιστήρια καὶ ἀκρωτηριασμό. Ἡ ζωή καὶ τὸ ἔργο του ἀποκαλύπτουν ὅτι γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Παράδοση ἡ θεολογία δὲν εἶναι διανοητικὴ ἐνασχόληση, ἀλλὰ τρόπος ὑπάρξεως.Η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του στις 21 Ιανουαρίου.

Αφιέρωμα στον Μακαριστό Μητροπολίτη Χαλκίδος Νικόλαο Σελέντη (1931–1975)

                                     

                                             Φωτό: Ιερά Μητρόπολις Χαλκίδος

Εισαγωγή

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Χαλκίδος Νικόλαος Σελέντης συγκαταλέγεται στις εκείνες εκκλησιαστικές μορφές της Ορθοδοξίας που, αν και έζησαν σύντομο βίο, άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην εκκλησιαστική συνείδηση. Η ζωή του υπήρξε βίωμα Ευαγγελίου, σταυρική προσφορά και σιωπηλή ομολογία της Βασιλείας του Θεού. Οι μαρτυρίες σύγχρονων αγίων, όπως του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου και του Οσίου Ιακώβου Τσαλίκη, εντάσσουν το πρόσωπό του στην εμπειρία της ζώσας αγιότητας της Εκκλησίας. Το παρόν αφιέρωμα επιχειρεί, μέσα από πατερικά χωρία, να φωτίσει θεολογικά τη μορφή του, προσφέροντας παράλληλη νεοελληνική  απόδοση και εκτενή ανάλυση.

«Ἄγιε Ἰωάννη Πρόδρομε, ἐλευθέρωσον τὴν γλῶσσάν μας» Ο ενδιάθετος και προφορικός λόγος ως θεολογικό, ψυχολογικό και ποιμαντικό γεγονός

                           

                                                             Φωτό: Chatgpt

Εισαγωγή

Η επίκληση προς τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο για την ελευθέρωση της γλώσσας του ανθρώπου από την αδυναμία δεν αποτελεί απλώς ευσεβή ρητορική διατύπωση, αλλά συνοψίζει μια βαθιά ανθρωπολογική και θεολογική αγωνία: την αγωνία του ανθρώπου να μιλήσει αληθινά. Η αναφορά στη σιωπή του πατρός του Ζαχαρίου,   με τη σύλληψη και  στην επαναφορά του προφορικού λόγου με τη γέννηση του Προδρόμου (Λκ 1,20· 1,64), εισάγει το ζήτημα του λόγου  όχι ως τεχνικής ικανότητας, αλλά ως χαρισματικής και υπαρξιακής πραγματικότητας.

Με  έμπνευση μία σχετική ανάρτηση στην εδιαφέρουσα σελίδα του κ. Γιώργου Γεωργουδάκη στο FB, παραθέτουμε το ακόλουθο θεολογικό δοκίμιο και ένα ερωτηματολόγιο αυτοεκτίμησης του ενδιάθετου και προφορικού μας λόγου.

Δεν δίδω “νυσταγμόν τοις οφθαλμοίς μου και αναπνοή τοις κροτάφοις μου”.

                     

                                                                       Φωτό: Arxon.gr

 

Εισαγωγή

Με ιδιαίτερη συγκίνηση και προσμονή γέμισαν και φέτος οι καρδιές των Βαλυραίων κατά την εορτή του πολιούχου του χωριού μας, Αγίου Αθανασίου. Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευστάθιος, Βαλυραίος στην καταγωγή, αποτελεί πάντοτε σημείο αναφοράς για τον τόπο μας. Η απουσία του από τη φετινή πανήγυρη προκάλεσε εύλογες σκέψεις και εικασίες, όχι όμως απογοήτευση, αλλά κατανόηση και αγάπη.

Η απουσία που είχε λόγο

Οι Βαλυραίοι που τον αγαπούν και τον τιμούν περίμεναν να τον υποδεχθούν   με σεβασμό και χαρά. Ωστόσο, το ιδιαίτερα βαρύ ποιμαντικό και διοικητικό πρόγραμμα του Σεβασμιωτάτου στη Μητρόπολή του δεν επέτρεψε την παρουσία του. Παρά τη φυσική του απουσία, ο λόγος και η καρδιά του ήταν κοντά μας. Μας απέστειλε τις θερμές ευχές του και την αρχιερατική του ευλογία, επιβεβαιώνοντας ότι η αληθινή πνευματική σχέση δεν γνωρίζει αποστάσεις.

Η γρίππη τύπου Α νομίζει ότι μπορεί να πλήξει τους αμνούς του Θεού

                            

                                                                       Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού δεν ζει εκτός της ιστορίας, αλλά εντός αυτής, συμπορευόμενη με τις χαρές, τους πόνους και τις δοκιμασίες του λαού του Θεού. Κατά την παρούσα περίοδο, η γρίππη τύπου Α δοκιμάζει πολλούς συνανθρώπους μας, ανάμεσά τους και τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο.  

Η ασθένειά του είχε ως συνέπεια η Βαλύρα να στερηθεί την παρουσία του κατά την εορτή του Αγίου Αθανασίου, του πολιούχου και προστάτου της. Η στέρηση αυτή, αν και ανθρώπινα αισθητή, μετατράπηκε σε αφορμή εντονότερης προσευχής, και πνευματικής εγρήγορσης από όλους μας τους Βαλυραίους.

«Να γίνεις τόπος ειρήνης» Θεολογική και ποιμαντική προσέγγιση

                               

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Στον σύγχρονο κόσμο της έντασης, της βιασύνης και της εσωτερικής διάσπασης, η Εκκλησία επαναφέρει με απλότητα και δύναμη έναν παλαιό αλλά διαχρονικό λόγο: την ειρήνη της καρδιάς. «Να γίνεις τόπος ειρήνης» δεν αποτελεί απλώς μια ηθική προτροπή, αλλά μια βαθιά ευαγγελική και πατερική στάση ζωής. Πρόκειται για κάλεσμα προσωπικής μεταμόρφωσης, ώστε ο άνθρωπος να γίνει χώρος παρουσίας της θείας χάριτος, από όπου ακτινοβολεί η ειρήνη προς τον πλησίον και τον κόσμο.

Η ειρήνη, κατά την ορθόδοξη παράδοση, δεν είναι απουσία συγκρούσεων, αλλά καρπός συμφιλίωσης του ανθρώπου με τον Θεό, τον εαυτό του και τον άλλον, με βάση την πατερική σοφία. 

Το Μοναχικό Σχήμα και η ανάλαβος ως όπλα ταπεινώσεως και θείας προστασίας

                                   

Εισαγωγή

Η υπερηφάνεια και η αλαζονεία κατέχουν κεντρική θέση στην πατερική ανθρωπολογία και ασκητική θεολογία, όχι απλώς ως ηθικά ελαττώματα, αλλά ως οντολογική διαστροφή της σχέσεως του ανθρώπου προς τον Θεό. Οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν αντιλαμβάνονται την υπερηφάνεια ως απλό ψυχολογικό χαρακτηριστικό, αλλά ως πνευματική κατάσταση ανταρσίας, η οποία έχει ως αρχέτυπο την πτώση του διαβόλου και ως διαρκή στόχο την αποκοπή του ανθρώπου από τη χάρη.

Στο πλαίσιο αυτό, η μοναχική ζωή και ιδιαιτέρως το Μοναχικό Σχήμα, μαζί με την ανάλαβο, λειτουργούν όχι μόνο ως εξωτερικά σημεία αφιερώσεως, αλλά ως μυσταγωγικά όπλα ταπεινώσεως και θείας προστασίας κατά της υπερηφανείας και της αλαζονείας. Ο συμβολικός λόγος της εκκλησιαστικής παραδόσεως —όπως η έκφραση «φαλλός του Βελίαρ»— δεν στοχεύει σε σωματικές αναφορές, αλλά στη δραματική απεικόνιση της αλαζονικής “επαρμένης” στάσεως του πονηρού και της συντριβής της διά του Σταυρού.

Πώς διακρίνεται η φωνή της συνείδησης από την ψυχολογική ενοχή; Ψυχολογική και θεολογική ορθόδοξη προσέγγιση

                        

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο άνθρωπος, ως πρόσωπο ελεύθερο και σχεσιακό, βιώνει εσωτερικούς μηχανισμούς αξιολόγησης των πράξεων και των προθέσεών του. Η συνείδηση και η ενοχή αποτελούν δύο τέτοιους μηχανισμούς, οι οποίοι, αν και συχνά συνυπάρχουν, δεν ταυτίζονται ούτε λειτουργικά ούτε οντολογικά. Η αδυναμία διάκρισής τους οδηγεί είτε σε πνευματική σύγχυση είτε σε ψυχοπαθολογικές καταστάσεις, όπως το χρόνιο άγχος, η κατάθλιψη ή η θρησκευτική ενοχοποίηση.

Η Ορθόδοξη θεολογία προσεγγίζει τη συνείδηση ως καρδιακή λειτουργία που συνδέεται με το «κατ’ εικόνα», ενώ η ψυχολογία εξετάζει την ενοχή ως συναίσθημα που συχνά διαμορφώνεται από πρώιμες σχέσεις και κοινωνικά πρότυπα. Στόχος του παρόντος δοκιμίου είναι να αναπτύξει σε  βάθος τα κριτήρια διάκρισης των δύο, αναδεικνύοντας τη θεραπευτική τους κατανόηση. Ακολουθεί ένα ερωτηματολόγιο αυτοπαρατήρησης όσον αφορά τη φωνή της συνείδησης εντός μας.

ΓΑΜΟΣ ΣΤΗ ΜΑΚΡΙΝΗ ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ – ΜΕ ΒΑΘΙΕΣ ΡΙΖΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΒΑΛΥΡΑ

                                   

                                                  Φωτογραφίες: κ. Τζίμης Μητρόπουλος

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

Ανήμερα της εορτής του Αγίου Αθανασίου, μιας ημέρας με ξεχωριστή πνευματική και συναισθηματική σημασία για τη Βαλύρα, γράφτηκε ένα όμορφο οικογενειακό κεφάλαιο στη μακρινή Μελβούρνη της Αυστραλίας. Σε εκκλησία της ομογένειας, μέσα σε κλίμα συγκίνησης και χαράς, τελέστηκε ο γάμος της εγγονής της οικογένειας Μητρόπουλου – Παναγούλια.

Την ευχάριστη είδηση μοιράστηκε μαζί μας ο κ. Τζίμης Μητρόπουλος, μουσικός και ποιητής της Βαλύρας στη Μελβούρνη, ένθερμος αναγνώστης της ηλεκτρονικής μας ιστοσελίδας. Όπως μας ενημέρωσε, η αγαπημένη του αδελφή Τασία και ο αείμνηστος Γρηγόρης Παναγούλιας αξιώθηκαν να δουν την εγγονή τους να ανεβαίνει τα σκαλιά της εκκλησίας, σε μια ημέρα που φέρει ισχυρό συμβολισμό για την οικογένεια.

Η αγιογραφία της γιαγιάς μου

                                             

Ο Ευθύμης επιθυμούσε πολύ να αποκτήσει μια όμορφη αγιογραφία του Αγίου Ευθυμίου για το γραφείο του, αφού ήταν ο προστάτης του Άγιος. Εργαζόταν σκληρά και, όποτε έβρισκε  ελεύθερες ώρες τον χρόνο που ήταν μάχιμος μηχανικός, είτε περιηγούνταν στο διαδίκτυο είτε επισκεπτόταν καταστήματα με θρησκευτικά είδη, αναζητώντας μια «ωραία» εικόνα του Αγίου Ευθυμίου.

Το «ωραία», βέβαια, ήταν σχετικό. Για τον Ευθύμη σήμαινε: να τη δω, να ταυτιστώ τόσο πολύ με τη μορφή του Αγίου, ώστε να πέσω κάτω ξερός!

Κάποιες εικόνες πράγματι χτύπησαν ελαφρά το καμπανάκι στην καρδιά του και ο νους του χάρηκε. Μα η χαρά κρατούσε λίγο· σύντομα κάτι άλλο, άσχετο, τραβούσε την προσοχή του και το προηγούμενο συναίσθημα ξεχνιόταν. Έτσι, για πολλά χρόνια, μέχρι και τη συνταξιοδότησή του, δεν είχε εντοπίσει την τέλεια εικόνα του  προστάτου Αγίου του.  

Μια μέρα, λίγο μετά τη συνταξιοδότηση, του ήρθε μια ιδέα.

Ο Άγιος Ευθύμιος ο Μέγας: Ζωή, Διδασκαλία και Πνευματικές Νουθεσίες

                              

Ο Άγιος Ευθύμιος ο Μέγας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της Ορθόδοξης μοναστικής παράδοσης. Γεννημένος στην Καππαδοκία τον 5ο αιώνα, αφιέρωσε τη ζωή του στην άσκηση, την προσευχή και τη δημιουργία κοινοτήτων μοναχών στην έρημο. Η ζωή του αποτελεί παράδειγμα πνευματικής καρποφορίας και ηθικής αυστηρότητας. Η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του στις 20 Ιανουαρίου.

Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος: Θεμελιωτής του Ορθοδόξου Μοναχισμού και Πατέρας της Ερήμου

          

Εισαγωγή

Ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος (περ. 300–391 μ.Χ.), γνωστός και ως Μακάριος ο Μέγας, συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων μορφών του πρώιμου χριστιανικού μοναχισμού. Η ζωή, η ασκητική του πολιτεία και η πνευματική του διδασκαλία άσκησαν καθοριστική επίδραση στη διαμόρφωση της ορθόδοξης πνευματικότητας, ιδίως στην παράδοση των Πατέρων της Ερήμου. Το ήθος του, η διάκριση και η βαθειά ταπείνωσή του τον ανέδειξαν σε πνευματικό οδηγό όχι μόνο των συγχρόνων του μοναχών, αλλά και των μεταγενεστέρων γενεών της Εκκλησίας (Harmless, 2004).Η μνήμη του τιμάται στις 19 Ιανουαρίου.

Το άδειο παγκάκι

                              

                                   Καλαμάτα 2026. Φωτό: κα Βάσω Φ. Ηλιοπούλου

Για μια ολόκληρη ζωή πίστευε η Μαρίνα πως η αυτάρκεια ήταν αρετή.

Να μη χρειάζεται. Να μη ζητά. Να μη λυγίζει.

Είχε μάθει να προχωρά μόνη της. Από νωρίς. Με πείσμα και ευφυΐα, με μια σιωπηλή φιλοδοξία που δεν ζητούσε χειροκρότημα. Έγινε μια επιτυχημένη επαγγελματίας, από αυτές που όλοι σέβονται αλλά λίγοι γνωρίζουν. Στο γραφείο της υπήρχε τάξη, συνέπεια, έλεγχος. Στην ψυχή της, όμως, υπήρχε ένα κλάμα που ανέβαινε μέχρι τον λαιμό και σταματούσε εκεί, σαν να ντρεπόταν να ακουστεί.

Δεν έκλαψε ποτέ μπροστά σε άλλους. Το θεωρούσε αδυναμία. Κάτι σχεδόν ανήθικο. «Οι δυνατοί αντέχουν», έλεγε μέσα της. Κι έτσι άντεξε. Κατάπιε. Αποθήκευσε.

Η αγάπη, όταν χτύπησε δειλά την πόρτα της, βρήκε το σπίτι τακτοποιημένο αλλά κλειστό. Δεν ήξερε πώς να τη μοιραστεί. Δεν έμαθε ποτέ να συνυπάρχει. Οι άνθρωποι τής φαίνονταν απαιτητικοί, η εγγύτητα επικίνδυνη. Ακόμη και την εκκλησία την προσπερνούσε· όχι από άρνηση, αλλά από μια παράξενη πεποίθηση ότι και με τον Θεό τα καταφέρνει κανείς μόνος του.

Ώσπου ήρθε η συνταξιοδότηση.

Και μαζί της, η σιωπή.

Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός: Ο Προμαχώνας της Ορθοδοξίας

 

Εισαγωγή

Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός (1392-1444), γνωστός ως «Προμαχώνας της Ορθοδοξίας», υπήρξε κορυφαία μορφή της βυζαντινής θεολογίας και κύριος εκφραστής της αντίστασης κατά της ένωσης των Εκκλησιών υπό τους όρους του Παπισμού. Η ζωή και το έργο του συνδέθηκαν με τη διατήρηση της ορθόδοξης πίστης σε μια εποχή πολιτικής πίεσης και θρησκευτικής αναταραχής, καθιστώντας τον σύμβολο πνευματικής ελευθερίας.Η εκκλησία μας τιμά τη μνήμη  του Αγίου Μάρκου στις 19 Ιανουαρίου.

Η συνείδηση ως τόπος συνάντησης Θεού και ανθρώπου: Πατερική θεώρηση με έμφαση στον Μέγα Βασίλειο

                      

                                                                Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Η έννοια της συνείδησης κατέχει κεντρική θέση στην ορθόδοξη θεολογία, όχι ως αυτόνομη ηθική λειτουργία ή ψυχολογικός μηχανισμός, αλλά ως υπαρξιακός χώρος συνάντησης του ανθρώπου με τον Θεό. Στην πατερική παράδοση, και ιδιαιτέρως στον Μέγα Βασίλειο, η συνείδηση νοείται ως «φυσικός νόμος» εγγεγραμμένος στην ανθρώπινη ύπαρξη, ο οποίος δεν επιβάλλεται εξωτερικά, αλλά φωτίζει εσωτερικά. Δεν εξαναγκάζει τη βούληση, αλλά καλεί τον άνθρωπο σε ελεύθερη ανταπόκριση.

Η συνείδηση γίνεται έτσι τόπος διαλόγου, ελέγχου, φωτισμού και τελικά μεταμόρφωσης. Το παρόν άρθρο εξετάζει θεολογικά την έννοια της συνείδησης, παρουσιάζει τη διδασκαλία του Μεγάλου Βασιλείου και άλλων Πατέρων της Εκκλησίας, προσφέρει παράλληλη νεοελληνική απόδοση πατερικών χωρίων, αναλύει τη λειτουργία της συνείδησης στη σύγχρονη ποιμαντική πράξη και καταλήγει σε θεολογικά συμπεράσματα.  

Ευαγγέλιο (Λουκ. 17:12‑19) «Η πίστη που σώζει και η ευγνωμοσύνη που δοξάζει τον Θεό»

                              

                                                                  Φωτό: Pinterest

 Εισαγωγή

Η σημερινή Ευαγγελική περικοπή (Λουκ. 17:12‑19) περιγράφει την θεραπεία των δέκα λεπρών, φωτίζοντας την πίστη, την ευγνωμοσύνη και την κοινωνία μας με τον Χριστό. Η ιστορία διδάσκει ότι η πίστη που σώζει συνοδεύεται πάντα από ευγνωμοσύνη και έμπρακτη αγάπη (ekklisiaonline.g).

Απόστολος (Εβρ. 13:7‑16) «Θυμηθείτε τους πνευματικούς ηγέτες και ζήστε την πίστη σας ως θυσία καρδιάς»

                                 

                                                                       Φωτό: Pinterest

 

Η Κυριακή  18 Ιανουαρίου 2026, που συμπίπτει με τη μνήμη των Αγίων Αθανασίου του Μεγάλου και Κυρίλλου, Πατριαρχών Αλεξανδρείας, μας προσκαλεί σε αναστοχασμό για την πίστη, τη σταθερότητα και τη ζωή που προσφέρει ο Χριστός. Ο Απόστολος Παύλος μας διδάσκει πώς η πίστη πρέπει να γίνει ζωντανή πρακτική, θυσία καρδιάς και σταθερότητα απέναντι σε κάθε αλλότριο δόγμα (ekklisiaonline.g).

Ὅρια ἱερότητας καὶ ἐκκλησιαστικῆς πράξεως:Θεολογικοὶ καὶ κανονικοὶ κίνδυνοι ἀπὸ τὴν αὐθαίρετη «δημιουργικότητα» στὰ Μυστήρια τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας

 

                                       Ο Επιτάφιος. Βελτίωση εικόνας: Chatgpt

Εἰσαγωγή

Στη σύγχρονη ἐκκλησιαστικὴ πραγματικότητα παρατηρεῖται, ὄχι σπάνια, μία τάση αὐθαίρετης καὶ ἀπλουστευτικῆς προσέγγισης τῶν ἱερῶν πραγμάτων. Ἡ τάση αὐτή συχνὰ ἐπενδύεται μὲ λόγο εὐσεβοφανῆ, καλλιτεχνικὲς διαθέσεις ἢ συναισθηματικὲς ἐξάρσεις, καὶ συνοδεύεται ἀπὸ τὴν πεποίθηση ὅτι «ὁ Θεὸς εἶναι παντοῦ» καὶ ὅτι, ἐπομένως, οἱ ἐκκλησιαστικοὶ θεσμοὶ καὶ τὰ λειτουργικὰ ὅρια εἶναι δευτερεύοντα.

Ἡ νοοτροπία αὐτή, ὅταν μεταφέρεται στὴν τέλεση τῶν Μυστηρίων, στὴ χρήση τοῦ ἀντιμηνσίου, στὴν κακοχρησία ἱερῶν εἰκόνων ἢ στὴν αὐτοσχέδια «λειτουργικὴ πράξη», ἐγκυμονεῖ σοβαροὺς θεολογικοὺς καὶ πνευματικοὺς κινδύνους. Σκοπὸς τοῦ παρόντος ἄρθρου εἶναι νὰ καταδείξει, μὲ βιβλικὴ, πατερικὴ καὶ κανονικὴ τεκμηρίωση, ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη πίστη δὲν βιώνεται ἐκτὸς τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς τάξεώς της.

Ο Πανηγυρικός Εορτασμός Ανήμερα της Εορτής της Μνήμης του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας

                           

                          Η Εφέστιος Εικόνα του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας.Σχεδιασμός Chatgpt

Σήμερα , Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει και τιμά τη μνήμη ενός εκ των κορυφαίων πατέρων και διδασκάλων της, του Αγίου Αθανασίου του Μεγάλου, Πατριάρχου Αλεξανδρείας. Η σημερινή ημέρα δεν είναι απλώς μια θρησκευτική επέτειος για τη Βαλύρα, αλλά μια πνευματική πανδαισία, καθώς προβάλλεται μπροστά μας η μορφή του «στύλου της Ορθοδοξίας».Η  Ενορία μας  πανηγυρίζει τον πολιούχο της, τον θαυματουργό και προστάτη της Άγιο Αθανάσιο.

Ο Πανηγυρικός Εσπερινός στον Ιερό Ναό του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας

                 

                                            Φωτογραφίες: κ. Μάριος Κλειώτης στο FB

Με εκκλησιαστική μεγαλοπρέπεια και τη δέουσα κατάνυξη τελέστηκε απόψε ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός επί τη μνήμη του εν Αγίοις Πατρός ημών Αθανασίου του Μεγάλου, Πατριάρχου Αλεξανδρείας, στον ιερό ναό  του  Αγίου Αθανασίου Βαλύρας.

Στον κατάμεστο από πιστούς Ιερό Ναό, οι ψαλμοί αντηχούσαν το μεγαλείο του "στύλου της Ορθοδοξίας", υπενθυμίζοντας σε όλους τους αγώνες του Αγίου για την αλήθεια της πίστης. Η  προσέλευση σεπτών ιερέων και του Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Βουλκάνου π. Προκοπίου , δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα πνευματικής ανάτασης.Οι εκπρόσωποι της Κοινότητας Βαλύρας και των Πολιτιστικών Συλλόγων παρέστησαν στη Θεία Λειτουργία.

Τα χρυσά δεσμά του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας

                              

                                                                   Σχεδιασμός: Chatgpt

Το πώς ο Άγιος Αθανάσιος έδεσε θαυματουργικά όλους τους Βαλυραίους —ζωντανούς και κεκοιμημένους— με χρυσά δεσμά, ως ένα ενιαίο σώμα της Εκκλησίας μας, δεν επιδέχεται λογική εξήγηση κατά άνθρωπον. Μονάχα μέσα από τα ανεξήγητα, μα απολύτως υπαρκτά γεγονότα, μπορεί κανείς να συλλάβει το βάθος αυτής της ιδιαίτερης σχέσης που ενώνει τους Βαλυραίους μεταξύ τους.

Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως: Ο μη κατ’ επίγνωσιν Ζηλωτής

                

Φωτό: Orthodox Times
  

Τι συμβαίνει όταν ο ζήλος για το Θεό δεν συνοδεύεται από θεία διάκριση;

Ο Άγιος Νεκτάριος μας προειδοποιεί για τον μη κατ’ επίγνωσιν ζηλωτή, τον άνθρωπο που, παρά τις καλές του προθέσεις, μπορεί να προκαλέσει ζημιά στον εαυτό του και τους γύρω του. Σε αυτό το δοκίμιο αναλύουμε κάθε  φράση του Αγίου, με νεοελληνική απόδοση, πατερικά παραθέματα και πνευματικά σχόλια, ώστε να κατανοήσουμε πώς ο σωστός ζήλος συνδέεται πάντα με σταυρική αγάπη, πνευματική σοφία και θεία διάκριση, διότι μόνο έτσι ο ζηλωτής κατανοεί το θέλημα οτυ Θεού.Εντοπίσαμε τον λόγο του Αγίου Νεκταρίου στην ενδιαφέρουσα σελίδα Γιώργος Γεωργουδάκης στο FB.

Ο Άγιος Νεκτάριος (1915),  ο θαυματουργός επίσκοπος Πενταπόλεως, παρουσιάζει τον τύπο του μη κατ’ επίγνωσιν ζηλωτού, που διαθέτει ζήλο αλλά στερείται πνευματικής διάκρισης. Οι ενέργειές του, αντί να οικοδομούν, οδηγούν συχνά σε ζημία και καταστροφή.

Το παρόν δοκίμιο αναλύει κάθε πρόταση του Αγίου Νεκταρίου ως ξεχωριστή ενότητα, με   θεολογικά σχόλια, πατερικά παραθέματα και πνευματική εφαρμογή.

Λόγος εις τον Πολιούχον της Βαλύρας Άγιον Αθανάσιον τον Μέγαν

 

 

Σήμερα, παραμονή της εορτής της μνήμης του Αγίου Αθανασίου, η καρδιά της Βαλύρας χτυπά πιο δυνατά. Το χωριό μας πανηγυρίζει, δοξολογεί και ευχαριστεί τον Θεό για τον μέγιστο προστάτη και πολιούχο του, τον Άγιο Αθανάσιο τον Μέγα, τον στύλο της Ορθοδοξίας, τον υπέρμαχο της αληθείας, τον ακατάβλητο αγωνιστή της πίστεως.

Ο ιερός αυτός τόπος, ο ναός του Αγίου Αθανασίου, δεν είναι απλώς ένα κτίσμα· είναι η πνευματική μήτρα της ζωής μας. Εδώ αναδυθήκαμε από την αγία κολυμβήθρα ως μέλη της Εκκλησίας του Χριστού. Εδώ ενώσαμε τις ζωές μας με το μυστήριο του γάμου. Εδώ κοινωνούμε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Και εδώ, τέλος, λαμβάνουμε την τελευταία ευλογία κατά την εξόδιο ακολουθία, παραδίδοντας την ψυχή μας στα χέρια του Θεού.

Ο Άγιος Αθανάσιος δεν έπαψε ποτέ να σκέπει το χωριό μας. Πολλά και θαυμαστά έχουν συμβεί με τη μεσιτεία του. Ιδιαίτερα μνημονεύουμε με συγκίνηση τη δεκαετία του 1950, όταν πολυμήνια ανομβρία απειλούσε τη ζωή και τον κόπο των  αγροτών. Με προσευχή, λιτανεία και πίστη, ο λαός προσέτρεξε στον Άγιο και ο Κύριος, διά των πρεσβειών του, έστειλε την πολυπόθητη βροχή, χαρίζοντας ζωή και ελπίδα.

Για πρώτη στη ζωή της φορά!

                             

                                                              Φωτό: Pinterest

Τίποτα δεν της είχε στερήσει η φύση.

Η Ζήνα το ήξερε από νωρίς, και το ήξεραν κι οι άλλοι — έστω κι αν δεν το  παραδέχονταν δημόσια.

Ήταν όμορφη με τρόπο που δεν χρειαζόταν προσπάθεια. Διέθετε ευφυΐα, καλλιέργεια σπάνια, λόγο πυκνό και καθαρό. Διάβαζε  φιλοσόφους, ποίηση και ιστορία, και η μνήμη της συγκρατούσε τα πάντα, σαν προσεκτικό αρχείο. Δεν της έλειπαν τα χαρίσματα. Της έλειπε η ανάπαυση του νου και της καρδιάς.

Ζούσε με τη γηραιά μητέρα της σε ένα σπίτι  παραδοσιακό κι ομορφοστολισμένο, όπου οι ώρες είχαν βάρος μαζί με νόημα φροντίδας ενός ηλικιωμένου ανθρώπου. Τα απογεύματα έπεφταν βαριά, σαν κουρτίνες. Η μητέρα μιλούσε λίγο. Η Ζήνα πολύ. Ίσως γιατί κάπου μέσα της φοβόταν πως αν σωπάσει, θα χαθεί για πάντα η ζωή.

Άγιος Αντώνιος: Βίος, Θαύματα και Πνευματικά Διδάγματα

 

Ο Άγιος Αντώνιος, γνωστός ως «Πατέρας των Μοναχών», αποτελεί μια από τις κορυφαίες μορφές του Χριστιανισμού και της ασκητικής παράδοσης. Η ζωή του και τα θαύματά του έχουν εμπνεύσει χιλιάδες πιστούς ανά τους αιώνες, ενώ η πνευματική του διδασκαλία παραμένει καθοδηγητική για όσους επιδιώκουν την πνευματική τελείωση (Ward, 1981). Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τον βίο, τα θαύματα, τον πνευματικό λόγο και τα διδάγματα του Αγίου Αντωνίου, καθώς και τις εορτές και τις εκκλησίες που τον τιμούν.

Κοπή Βασιλόπιτας των Πολιτιστικών Συλλλόγων Βαλύρας

                           

                                                             Φωτό: Chatgpt

Οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι της  Βαλύρας  διακρίνονται για την αρμονική μεταξύ τους δράση και τα απτά αποτελέσματα του εθελοντικού τους έργου, με αγάπη προς την Κοινότητά μας.      Την Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2026, και ώρα 18:00 , στο Παλιό Δημαρχείο της Ιθώμης στη Βαλύρα, θα κόψουν τη βασιλόπιτά τους και θα αναδειχθούν οι τυχεροί της χρονιάς.

Η είσοδος είναι ελεύθερη και μας περιμένουν  όλους. 

Θερμές ευχές στους Πολιτιστικούς Συλλόγους  της Βαλύρας, καλή και παραγωγική χρονιά, με νόημα για την όμορφη κοινωνία μας, που αξίζει το καλύτερο!

Χήνα...μα ποια χήνα στη Βαλύρα;

                              

                                                                 Φωτό: Chatgpt

«Χήνα… μα ποια χήνα;»

Στη Βαλύρα, εκεί όπου ο χρόνος κυλά λίγο πιο αργά και οι μικρές χαρές έχουν μεγαλύτερη αξία, η κα Μαρία Μιχαλοστάμου περίμενε υπομονετικά τη μεγάλη στιγμή. Και να που ήρθε! Η χήνα της, λες και άκουσε τις σκέψεις και τις ευχές της, της χάρισε το πρώτο της γερό αυγό. Το νέο δεν άργησε να ταξιδέψει, να σχολιαστεί και να γεννήσει –τι άλλο;– ελπίδες. «Θέλω χηνάκι!» έγραψε η συμμαθήτριά μου κα Αγλαΐα Μακρή στο Facebook, κι έτσι μια απλή στιγμή της καθημερινότητας στη Βαλύρα μετατράπηκε σε μια μικρή ιστορία προσμονής και φροντίδας.

Η στάση της Ορθοδόξου Εκκλησίας έναντι των διαχριστιανικών σχέσεων

         

Εισαγωγή

Η Εκκλησία του Χριστού πορεύεται μέσα στην ιστορία ως φορέας της Αληθείας και ταυτόχρονα ως χώρος σωτηρίας του ανθρώπου. Σε εποχές πνευματικής σύγχυσης, η ευθύνη της εκκλησιαστικής ηγεσίας, αλλά και του πληρώματος, καθίσταται ιδιαίτερα βαριά. Η επιδίωξη της ειρήνης, του διαλόγου και της συνυπάρξεως με τον ετερόδοξο κόσμο δεν μπορεί να αποκοπεί από τη θεμελιώδη εκκλησιολογική αυτοσυνειδησία της Ορθοδοξίας ως της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο λόγος του γέροντος Γαβριήλ  προκάλεσε έντονο προβληματισμό και διχογνωμία, καθώς στρέφεται με αυστηρότητα προς τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, εγείροντας σοβαρά κανονικά, δογματικά και ηθικά ζητήματα. Για την κατανόηση του πλαισίου και της βαρύτητας του λόγου του γέροντος, παρατίθεται αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα:

Ο Φύλακας Άγγελος των Βρεφών και Νηπίων

                                 

                                     Οι άγγελοι στον κήπο της χαράς.Φωτό: Chatgpt

 

Εισαγωγή

Η πίστη της Ορθοδόξου Εκκλησίας περί της υπάρξεως και της ενεργού παρουσίας των Αγγέλων στη ζωή του ανθρώπου αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της αποκαλυφθείσης αλήθειας. Ιδιαιτέρως συγκινητική και θεολογικά βαθιά είναι η διδασκαλία περί του Φύλακος Αγγέλου των βρεφών και νηπίων, τα οποία, λόγω της πνευματικής τους ακακίας και καθαρότητας, φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη σχέση με τον αγγελικό κόσμο.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να εξετάσει θεολογικά και πατερικά το ζήτημα της σχέσεως των βρεφών και νηπίων με τον φύλακα άγγελό τους, φωτίζοντας τη βιβλική, πατερική και εκκλησιαστική παράδοση, καθώς και τις πνευματικές προεκτάσεις αυτής της διδασκαλίας.

Κατοικιτήριο του Αγίου Πνεύματος και Λαμπάδα στο Θείον Φως

                          

                                                           Φωτό: Pinterest

-Πολύ ωραία κοπέλα για οικογένεια… ποια είναι;» ρώτησε σιγανά ο Ιωάννης τον φίλο του, καθώς η αείμνηστη δεσποινίς Μάκα —καθηγήτρια Θεολογίας στο Γυμνάσιο Μελιγαλά— περνούσε από την πλατεία, στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

-Ξέχασέ την!» απάντησε ο φίλος του, με τόνο αποφασιστικό. «Ιδίως αυτή την κοπέλα!»

Ο Ιωάννης αιφνιδιάστηκε. «Γιατί;» κοκκίνισε από την ξαφνική αντίδραση.

-Ρωτάς γιατί; Η συγκεκριμένη είναι κατοικιτήριο του Αγίου Πνεύματος και λαμπάδα στο Θείον Φως. Ένας άνδρας σαν κι εσένα… χωρίς παρεξήγηση, δεν θα της ταίριαζε.»

-Μου αρέσει που λες "χωρίς παρεξήγηση". Γιατί; Ωραίος δεν είμαι; Περιουσία δεν έχω; Δουλευταράς δεν είμαι; Δεν είμαι, αν και ερασιτέχνης, ο καλύτερος μπουζουκτζής της περιοχής; Ποιος σας έβγαλε ασπροπρόσωπους στο πανηγύρι; Δεν βοηθάω κόσμο, δεν παίρνω παιδιά στο συνεργείο να βγάλουν μεροκάματο; Εγώ δεν πιστεύω στον Θεό; Δεν είμαι κατοικιτήριο του Αγίου Πνεύματος; Του διαβόλου κάλτσα είμαι;»

Η φιλοσοφία σήμερα στην κοινωνία και στην εκπαίδευση

                               

                                                          Θόδωρος Σταυριανόπουλος

                                                  MSc Ηθ. Φιλοσοφίας - Μαθηματικός

H εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια σοβαρή φτώχεια φιλοσοφικής παιδείας και μια απαξίωση της φιλοσοφίας και των ανθρωπιστικών σπουδών.

Η φιλοσοφία αποτελεί μια πνευματική δραστηριότητα που έχει έναν καθαρά θεωρητικό χαρακτήρα και συνδέεται στενά με το πεδίο της ανθρώπινης πράξης. Για  αυτό ενδιαφέρει, όχι μόνον τον φιλόσοφο,  αλλά και τον απλό, καθημερινό άνθρωπο.

Η σύνδεση ακριβώς αυτή της φιλοσοφίας με την πράξη και κατ’ επέκταση με την κοινωνία είναι που της προσδίδει ένα κοινωνικό πρόσωπο και μια εξόχως κοινωνική διάσταση.

 Κατά συνέπεια, υπάρχει μία ιδιαίτερα ουσιαστική σχέση που συνδέει τη φιλοσοφία, τόσο με την Εκπαίδευση όσο και με την Κοινωνία.

Αντίο φίλε μας Παναγιώτη Μ. Καρύδη

                        

Ανταπόκριση: κ. Χρήστος Παν. Παπαγεωργίου

 Έφυγε από τη ζωή ο συγχωριανός μας Παναγιώτης Μ. Καρύδης, σε ηλικία 78 ετών. Η νεκρώσιμος ακολουθία, σύμφωνα με ενημέρωση που είχαμε από τον  πρωτοπρεσβύτερο, π.  Ιωάννη Φωτεινό, και  Επαρχιακό Γραφείο Εξυπηρετήσεων Αφοί ΧΙΩΤΗ Μελιγαλά -Οιχαλίας και Καλαμάτας , τελέστηκε την Πέμπτη, 15  Ιανουαρίου 2026 και ώρα 13.00μ.μ όπως όρισε η οικογένειά του, στον  ιερό ναό  του Αγίου Αθανασίου Βαλύρας.

Άγιος Παύλος ο Θηβαίος

                                

                                                            Φωτό: Chatgpt

Εισαγωγή

Ο Άγιος Παύλος ο Θηβαίος θεωρείται ο πρώτος ερημίτης της Εκκλησίας και θεμελιωτής του αναχωρητικού μοναχισμού. Η ζωή του αποτελεί πρότυπο απόλυτης αφιέρωσης στον Θεό και πλήρους αποκοπής από τον κόσμο.

Άγιος Ιωάννης ο Καλυβίτης

  

                                                             Φωτό: chatgpt

Εισαγωγή

Ο Άγιος Ιωάννης ο Καλυβίτης αποτελεί μία από τις πλέον συγκλονιστικές μορφές της ασκητικής παραδόσεως της Εκκλησίας. Η ζωή του είναι ύμνος στην ταπείνωση, την αφάνεια και την εκούσια «ξενιτεία», ακόμη και μέσα στον ίδιο του τον οίκο. Η μνήμη του τιμάται στις 15 Ιανουαρίου.

Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος: Με κέντρο τον Χριστό και μέτρο τον άνθρωπο

                           

                                                 Φωτό: Ενορία Αγίου Νικολάου Σιάτιστα

Εισαγωγή

Ο επικήδειος λόγος του Πανοσιολογιωτάτου  Αρχιμανδρίτου Εφραίμ Τριανταφυλλόπουλου για τον μακαριστό Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης  Παύλο (13-1-2019) δεν αποτελεί απλώς συναισθηματική αποτύπωση πένθους, αλλά εκκλησιολογική μαρτυρία ζωής. Ο λόγος αυτός λειτουργεί ως θεολογικό κείμενο, καθώς αποκαλύπτει έναν επισκοπικό τρόπο υπάρξεως που είχε ως κέντρο τον Χριστό και ως μέτρο τον άνθρωπο. Οι αρετές που αναδύονται μέσα από την αφήγηση —η ταπείνωση, η αγάπη, η αφιλαργυρία, η διάκριση, η θυσιαστική ποιμαντική— δεν χάνονται με τον θάνατο του προσώπου, αλλά παραδίδονται ως ιερή παρακαταθήκη στο σώμα της Εκκλησίας.

Η ποδιά της Βαλυραίας γιαγιάς και μάνας

                                     

                                                         Φωτό: Pinterest

Παλιά, στη Βαλύρα, η ποδιά δεν ήταν ένα απλό κομμάτι υφάσματος, μα κομμάτι της ζωής και της τιμής της γυναίκας. Από κορίτσια ακόμα, όταν ετοίμαζαν την προίκα τους, έραβαν και κεντούσαν τις ποδιές τους με υπομονή και  αγάπη. Άλλες ποδιές ήταν για τη δουλειά,  ανθεκτικές και απλές, κι άλλες πιο λεπτές και στολισμένες, για τις γιορτές και τις ξεχωριστές περιστάσεις. Τις φορούσαν ανάλογα με την ώρα και τον τόπο, όπως άλλαζαν και οι ανάγκες της κάθε ημέρας .

Μέσα στην ποδιά έκρυβαν όχι μόνο τον μόχθο τους, αλλά και τη σεμνότητά τους. Εκεί φύλαγαν την πετσέτα με το πρόσφορο, όταν πήγαιναν στην εκκλησία, σκεπασμένο διακριτικά, για να το προσφέρουν στον Θεό. Δεν το κρατούσαν φανερά, για να μην αποζητούν τον έπαινο του διαβάτη που θα συναντούσαν στον δρόμο, αλλά για να λάβουν το δώρο από τον Θεό, όπως πρόσταζε η πίστη και το ήθος  τους. Έτσι, η ποδιά γινόταν σύμβολο ευλάβειας, ταπεινότητας και εσωτερικού πλούτου, πριν ακόμη γίνει εργαλείο της καθημερινής βιοπάλης.

Η εξομολόγηση των λογισμών στην πατερική παράδοση και τα τριάντα τρία βασικά οφέλη της

                   

                                                          Φωτό: Pinterest

 Περίληψη

Η παρούσα μελέτη εξετάζει το ζήτημα της εξομολόγησης των λογισμών υπό το πρίσμα της πατερικής ανθρωπολογίας και ασκητικής θεολογίας . Αναλύεται η φύση και η διάκριση των λογισμών, η σχέση τους με τα τρία μέρη της ψυχής, καθώς και η θεραπευτική λειτουργία της Ιεράς Εξομολόγησης ως πράξης φανέρωσης και ίασης της εσωτερικής ανθρώπινης κατάστασης. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη σωτηριολογική και ποιμαντική ωφέλεια της εξομολόγησης των λογισμών, η οποία συνιστά βασικό όπλο στον αόρατο πνευματικό πόλεμο και θεμελιώδη προϋπόθεση για την πνευματική πρόοδο του πιστού.Το πόνημα αυτό ολοκληρώνεται παρουσιάζοντας τριάντα τρία βασικά οφέλη της εξομολόγησης για τον πιστό.

H πνευματική αναστροφή του Χριστιανού όταν δεν οδηγείται στην αγιότητα

                         

                                                           Φωτό: Pinterest

 Εισαγωγή

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος, άφησε ως παρακαταθήκη       έναν λόγο που, αν και φαινομενικά σκληρός, εκφράζει με ακρίβεια τη βαθύτερη θεολογία της Εκκλησίας:

«Ο Χριστιανός που δεν οδηγείται στην αγιότητα  ανώμαλος (αφύσικος) άνθρωπος είναι».

Η διατύπωση αυτή δεν στοχεύει στη συναισθηματική πρόκληση ή στην ηθική καταδίκη του ανθρώπου, αλλά λειτουργεί ως προφητική διάγνωση μιας πνευματικής παθολογίας. Στο εκκλησιαστικό ήθος, «ανώμαλο» δεν είναι το ασθενές, αλλά το αφύσικο· εκείνο που παρεκκλίνει από τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε. Ο άνθρωπος πλάστηκε «κατ’ εἰκόνα Θεοῦ» και κλήθηκε να φθάσει στο «καθ’ ὁμοίωσιν», δηλαδή στην αγιότητα. Επομένως, ο χριστιανός που δεν πορεύεται προς αυτήν την κατεύθυνση ζει σε υπαρξιακή αντίφαση.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να εξετάσει τους προσωπικούς, κοινωνικούς και πνευματικούς παράγοντες που εμποδίζουν τον χριστιανό να οδηγηθεί στην αγιότητα και να προτείνει τρόπους θεραπευτικής αναστροφής, εντός του πλαισίου της βιβλικής και πατερικής παράδοσης της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η απλότητα ως δρόμος πληρότητας και χαράς: Μήνυμα ζωής για τη Νέα Χρονιά

                     

                                              Φωτογραφίες: κα Βάσω Φ. Ηλιοπούλου

 Η Βαλυραία φίλη μας, κα Βάσω Φ. Ηλιοπούλου, με διαίσθηση και αγάπη στην καρδιά,  διάλεξε ένα κείμενο που την εκφράζει και το μοιράστηκε  μαζί μας, ως ευχή για τη Νέα Χρονιά.Το μήνυμα λέει το εξής:

"Η ουσία βρίσκεται στην απλότητα.

Στα λίγα πράγματα, στα πολλά συναισθήματα, στις αληθινές κουβέντες, στις πράξεις με καρδιά. Αυτά που μας γεμίζουν είναι τα λίγα και τα αληθινά.

Η απλότητα ξεκουράζει. Μας βοηθά να ξεχωρίζουμε το ουσιώδες από το περιττό. Μας φέρνει πιο κοντά στον Θεό, που δεν μιλά με φανφάρες, αλλά με την λεπτή αύρα της αγάπης Του.

Όταν μαθαίνουμε να ζούμε απλά, τότε η καρδιά μας χωράει περισσότερη ευγνωμοσύνη. Κι εκεί γεννιέται η χαρά: στη συνειδητοποίηση ότι έχουμε ήδη όλα όσα χρειαζόμαστε. Γιατί η απλότητα φέρνει την πληρότητα."

Ανάλυση του μηνύματος

Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος: Η αγάπη ως κίνηση, πορεία και συνάντηση με τον Θεό και τον πλησίον

       

Εισαγωγή

Η αγάπη βρίσκεται στο κέντρο της χριστιανικής αποκαλύψεως και συνιστά όχι απλώς μία ηθική αξία, αλλά τον ίδιο τον τρόπο υπάρξεως του Θεού και την κλήση του ανθρώπου σε κοινωνία προσώπων. Στην Ορθόδοξη θεολογία, η αγάπη δεν ταυτίζεται με το συναίσθημα ούτε με την ψυχολογική έλξη, αλλά με την έξοδο από τον εαυτό, την ελευθερία από τον εγωκεντρισμό και τη σταυρική προσφορά προς τον πλησίον.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης Παύλος ανέδειξε με ιδιαίτερη θεολογική ευαισθησία αυτή τη διάσταση της αγάπης, τονίζοντας ότι η αγάπη δεν είναι παραμονή στον εαυτό, αλλά κίνηση, πορεία και συνάντηση με τον Θεό και τον πλησίον. Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι να αναδείξει τις μορφές της αγάπης μέσα από την Αγία Γραφή και την πατερική παράδοση, με άξονα τον λόγο του μακαριστού Παύλου, και να καταδείξει ότι η τελείωση της αγάπης φανερώνεται στη θεία, εσταυρωμένη αγάπη, με κάθετη σχέση προς τον Θεό και οριζόντια προς τον πλησίον.

ΜΕΡΟΣ Λ: Ο άνθρωπος ως πρόσωπο: επιστήμη, συνείδηση και σωτηρία

                             

                                                                     Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Όλα όσα εξετάσαμε – DNA, πρωτεΐνες, νευρωνικά δίκτυα, συνείδηση, ελευθερία, μετάνοια, συγχώρεση, αγάπη και Ανάσταση – συγκλίνουν σε μία κεντρική διαπίστωση: ο άνθρωπος δεν είναι απλώς βιολογικός οργανισμός, ούτε ψυχολογικό σύνολο συμπεριφορών, ούτε καθαρά πνευματική ύπαρξη. Είναι πρόσωπο, δηλαδή ενότητα βιολογίας, ψυχής, νου και πνεύματος, προσανατολισμένο προς  τον Θεό και τον πλησίον.

Η σειρά αυτών των άρθρων εστίασε στο να δείξει πώς η επιστήμη και η θεολογία δεν ανταγωνίζονται αλλά συμπληρώνουν η μία την άλλη. Η επιστήμη περιγράφει τη λειτουργία, η θεολογία δίνει νόημα· μαζί αποκαλύπτουν την πληρότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

ΜΕΡΟΣ Κ: Ανάσταση, σώμα και εγκέφαλος

                       

                                                            Φωτό: Pinterest

Εισαγωγή

Ο θάνατος αποτελεί το πιο αδιαπέραστο όριο της ανθρώπινης εμπειρίας. Η βιολογία τον περιγράφει ως παύση λειτουργιών, η ιατρική ως μη αναστρέψιμη κατάρρευση συστημάτων, η νευροεπιστήμη ως διάλυση της εγκεφαλικής δραστηριότητας. Η χριστιανική θεολογία, όμως, τοποθετεί στο κέντρο της πίστης της όχι τον θάνατο, αλλά την Ανάσταση.

Η Ανάσταση δεν αφορά τη διαφυγή από το σώμα, αλλά τη μεταμόρφωσή του. Δεν ακυρώνει τη βιολογία, αλλά την υπερβαίνει χωρίς να την καταργεί. Το άρθρο αυτό εξετάζει τη σχέση ανάστασης, σώματος και εγκεφάλου, όχι για να «αποδείξει» θεολογικά δόγματα, αλλά για να δείξει πώς η επιστημονική γνώση θέτει όρια — και πώς η θεολογία απαντά όχι στο πώς, αλλά στο γιατί και προς τι της ανθρώπινης ύπαρξης.

Οι θυγατέρες του δειλινού στον ανθισμένο κάμπο της Βαλύρας

                              

                                           Φωτογραφίες: Soula Karydi στο FB

Οι κόρες της Βαλύρας, αν και κατοικούν σε έναν ευλογημένο τόπο —στις μονοκατοικίες τους με τις γραφικές κεραμοσκεπές και τις ανθισμένες αυλές— ανέκαθεν θεωρούσαν τον περίπατο στον κάμπο του χωριού μία μικρή, καθημερινή τους εκδρομή· μια σύντομη απόδραση που τους χαρίζει ευεξία και τους δίνει μεγάλη χαρά.Τιμούν ομαδικά τη φύση της μακαρίας γης της Μεσσηνίας όλες τις εποχές του χρόνου και όχι μόνο την πρωτομαγιά. Μα πάνω απ’ όλα, η ταύτιση με τον παραδεισένιο κάμπο της Βαλύρας γεννά μέσα τους ένα βαθύ αίσθημα απελευθέρωσης, λύνοντας τα δεσμά στην ψυχή και στο σώμα τους.

Ήταν μια ηλιόλουστη μέρα του Γενάρη.

Το καλυβάκι που έγινε παλάτι: Η δύναμη της προσευχής καί της ταπεινώσεως στον Όσιο Παΐσιο

                             

Εισαγωγή

Η σημερινή ημέρα, κατά την οποία τιμάται η αγιοκατάταξη του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου, προσφέρει αφορμή για θεολογικό στοχασμό γύρω από την έννοια της αγιότητας και τη σχέση της με την υλική ευμάρεια. Το απόσπασμα του Μητροπολίτη Λεμεσού Αθανασίου που ακολουθεί, δεν αποτελεί απλώς μια βιωματική ανάμνηση, αλλά μαρτυρία εκκλησιαστικής εμπειρίας, όπου η αληθινή δόξα του ανθρώπου φανερώνεται μέσα από την απλότητα, την προσευχή και τη χάρη του Θεού.

Η αφήγηση αντιπαραθέτει δύο κόσμους: τον κόσμο της πολυτέλειας και τον κόσμο της χάριτος. Ο δεύτερος, αν και εξωτερικά φτωχός, αποδεικνύεται πνευματικά πλήρης.

«Η Εκκλησία δεν σώζει ιδέες, αλλά πρόσωπα»

                                

Εισαγωγή

Ο πνευματικός λόγος του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου χαρακτηρίζεται από θεολογική διαύγεια, βαθιά πατερική γείωση και έντονη υπαρξιακή ευαισθησία. Δεν πρόκειται για έναν λόγο αφηρημένο ή ακαδημαϊκά αυτάρκη, αλλά για λόγο εκκλησιαστικό, ο οποίος γεννάται μέσα από τη λειτουργική και ποιμαντική εμπειρία της Εκκλησίας. Κεντρικός άξονας της θεολογίας του υπήρξε το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Λόγου και η σωτηριολογική προοπτική της Εκκλησίας ως σώματος Χριστού, όπου ο άνθρωπος καλείται όχι απλώς να πιστέψει, αλλά να μεταμορφωθεί.

Η συχνά επαναλαμβανόμενη ρήση του «η Εκκλησία δεν σώζει ιδέες, αλλά πρόσωπα» (Παύλος Σιατίστης, 2015) συνοψίζει με εξαιρετική πυκνότητα το ήθος της ορθόδοξης θεολογίας. Η σωτηρία δεν ταυτίζεται με την αποδοχή ενός ιδεολογικού συστήματος ή ενός ηθικού κώδικα, αλλά με τη θεραπεία, την ανακαίνιση και τη θέωση του συγκεκριμένου ανθρώπινου προσώπου μέσα στη ζωή της Εκκλησίας. 

Το παρόν δοκίμιο επιχειρεί να αναλύσει και να τεκμηριώσει τη θέση αυτή με βιβλικά και πατερικά δεδομένα, αναδεικνύοντας τη διαχρονική της σημασία.

Τα αετούδια της Μικράς Ασίας: Μνήμη, συμβολισμός και παράδοση στην Καλαμάτα

           

              Φωτογραφίες: Σύλλογος Μικρασιατών Καλαμάτας . Astri Mavrea στο FB

Ο Σύλλογος Μικρασιατών Καλαμάτας, με βαθύ σεβασμό στην ιστορική μνήμη και την πολιτισμική κληρονομιά του Μικρασιατικού Ελληνισμού, ετοίμασε φέτος τα παραδοσιακά αετούδια, σφραγισμένα με τον δικέφαλο αετό, για να τα προσφέρει στα μέλη του κατά την εορτή για την έλευση της νέας χρονιάς. Πρόκειται για μια πράξη συμβολική, που συνδέει τη γεύση με τη μνήμη, την παράδοση με τη συλλογική ταυτότητα.

Η προέλευση  του παραδοσιακού γλυκίσματος

Τα αετούδια είναι μικρά, παραδοσιακά γλυκίσματα της Μικράς Ασίας, συνδεδεμένα κυρίως με εορταστικές περιστάσεις, όπως η Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνεια και οικογενειακές χαρμόσυνες στιγμές. Παρασκευάζονταν στα σπίτια των Μικρασιατών με απλά υλικά – αλεύρι, λάδι, μέλι ή ζάχαρη – και πλάθονταν συχνά σε σχήματα συμβολικά, με κυρίαρχο εκείνο του δικέφαμου αετού (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, 1996).

Η παρασκευή τους δεν ήταν απλώς μια γαστρονομική πράξη αλλά μέρος ενός ευρύτερου τελετουργικού, όπου η νοικοκυρά μετέδιδε στα παιδιά και στα εγγόνια τις αξίες της οικογένειας, της πίστης και της πατρίδας (Λουκάτος, 1985).

Το θεολογικό έργο και η πνευματική παρακαταθήκη του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου

       

                                                                 Φωτό: tanea

Εισαγωγή

Η Εκκλησία της Ελλάδος, και ιδιαιτέρως η τοπική Εκκλησία της Σιατίστης, ευγνωμονεί τον Θεό για την πολυετή και καρποφόρο αρχιερατική διακονία του μακαριστού Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Παύλου. Η κοίμησή του - συνέβη σαν σήμερα, 13 Ιανουαρίου 2019, στο σπίτι του στην γενέτειρά του Χαλκίδα από καρδιά- δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό γεγονός μνήμης, αλλά μια αφορμή βαθύτερης θεολογικής και πνευματικής αναστοχαστικότητας. Ο μακαριστός Ιεράρχης υπήρξε ποιμήν με πατερική συνείδηση, θεολόγος με εκοσμικευμένη γνώση και πνευματικός πατέρας με καρδιά σταυρική. Το έργο του υπερέβη τα στενά διοικητικά όρια της Μητροπόλεώς του και άφησε αποτύπωμα στην ευρύτερη εκκλησιαστική ζωή.

Σκοπός του παρόντος δοκιμίου είναι η παρουσίαση και αξιολόγηση του θεολογικού και πνευματικού έργου του μακαριστού Μητροπολίτου Παύλου, με έμφαση στη θεολογική του σκέψη, την ποιμαντική του ευαισθησία και την προσφορά του στον λόγο της Εκκλησίας.